Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)4,167 s33,33

120 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 8 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 120 km/ha = −8 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 20 m/s25 m

Bir top, yerden 25 m yükseklikteki bir çatının kenarından 20 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

v₀ = 20 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 5,5 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 5,5 m/s ilk hızla kayıyor ve 3,9 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 5,5 m/sd = 3,9 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
θ = 15°blokv₀ = 10,5 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 15° eğimli bir rampada 10,5 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 10,5 m/sθ = 15°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 16 m/sθ = ?R = 15 m

Bir top düz zeminden 16 m/s hızla atılıyor ve 15 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 16 m/sR = 15 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 31 m/s65°H = ?

Bir top 60 m’lik bir uçurumun tepesinden 31 m/s hızla ve yatayın 65° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 31 m/sθ = 65°h = 60 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.İş ve enerjiOrta
72 km/h6°800 kg

Kütlesi 800 kg olan bir otomobil 6° eğimli bir yokuşu sabit 72 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 600 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 800 kgθ = 6°Fr = 600 Nv = 72 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
F = 45 N25°μ = 0,25 kg

Kütlesi 5 kg olan bir blok, 25° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 45 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2’tür. Blok eğim boyunca 8 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 5 kgF = 45 Nθ = 25°μ = 0,2d = 8 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
4,5 kg7 m/s0,5 kg

7 m/s hızla giden 4,5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 0,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 4,5 kgm2 = 0,5 kgv1 = 7 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
1700 kgv1​ = ?1400 kg

1700 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 1400 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 16 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,6. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1700 kgm2 = 1400 kgd = 16 mμ = 0,6g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 4 mH = 1,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 4 mH = 2,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, deniz suyu dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 200 mm, p1​ = 370 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Su, 200 mm değerinden 75 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 370 kPa, hız 1,25 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 200 mmd2 = 75 mmp1 = 370 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 40 kPaQ = ?d = 40 mmh = 3,5 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 40 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 3,5 m altındaki 40 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: debi Q. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 40 kPa (etkin)h = 3,5 md = 40 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
320 g O₂P = 600 kPaT = 80 °CV = ?

320 g O₂, 600 kPa ve 80 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 320 gM = 32 g/molP = 600 kPaT = 80 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda CH₄, 150 kPa, 10 L, 40 °C durumundan 400 kPa ve 180 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 150 kPaV1 = 10 LT1 = 40 °CP2 = 400 kPaT2 = 180 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 275 °CTL​ = ?EQH​ = 4100 kJQL​ = 2118 kJW

Tersinir (Carnot) bir ısı makinesi, çevrim başına 275 °C’deki bir kaynaktan 4100 kJ ısı alıyor ve 2118 kJ atıyor. Soğuk kaynağın sıcaklığı TL değerini °C cinsinden bulun.

TH = 275 °CQH = 4100 kJQL = 2118 kJ
TL = °C
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 21 °CTL​ = -10 °CHPQ̇H​ = 13 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası -10 °C’deki bir kaynaktan ısı alarak 21 °C’deki bir ısıtma sistemine 13 kW ısı veriyor. Gerçek COP’u bu sıcaklıklar arasındaki Carnot COP’unun %40’idir. Harcadığı elektrik gücü Ẇ değerini bulun.

TH = 21 °CTL = -10 °CηII = 40%Q̇H = 13 kW
Ẇ = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FF1,5 cmdo​ = 50 cmf = 15 cm

1,5 cm boyunda bir cisim, odak uzaklığı 15 cm olan ince bir yakınsak merceğin 50 cm önünde duruyor. Görüntü boyunu, hi, bulun (ters görüntü için negatif).

ho = 1,5 cmdo = 50 cmf = 15 cm
hi = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
f1​ = 20 cmf2​ = 5 cm18 cm50 cm

İki ince mercek aynı eksen üzerinde, birbirinden 50 cm uzaklıkta duruyor: odak uzaklığı f₁ = 20 cm olan 1. mercek ve f₂ = 5 cm olan 2. mercek. Bir cisim 1. merceğin 18 cm önünde duruyor. Son görüntünün konumunu, di2, 2. merceğe göre bulun (2. merceğin ötesinde pozitif, gerçek-pozitif kuralı).

f1 = 20 cmf2 = 5 cms = 50 cmdo = 18 cm
di2 = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 69,44 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 33,33²/(2·8) = 69,44 m

Cevap

s = 69,44 m
2.Kinematik

Cevap: hmax = 45,39 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Çatının üzerine yükselme

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 20²/(2·9,81) = 20,39 m

Yerden yükseklik

hmax = 25 + 20,39 = 45,39 m

Cevap

hmax = 45,39 m
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,3953

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 5,5²/(2·3,9) = 3,878 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 3,878/9,81 = 0,3953

Cevap

μ = 0,3953
4.Newton yasaları

Cevap: d = 11,23 m

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 15° + 0,25·cos 15°) = 4,908 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 10,5²/(2·4,908) = 11,23 m

Cevap

d = 11,23 m
5.Eğik atış

Cevap: θ = 17,54 °

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·15/16² = 0,5748

Açı

2θ = 35,09° → θ = 17,54°

Cevap

θ = 17,54°

Diğer çözüm 90° − θ = 72,46°.

6.Eğik atış

Cevap: H = 100,2 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Düşey atış hızı

vy = 31·sin 65° = 28,1 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 28,1²/(2·9,81) = 40,23 m

Yerden yükseklik

H = 60 + 40,23 = 100,2 m

Cevap

H = 100,2 m
7.İş ve enerji

Cevap: P = 28,41 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 800·9,81 = 7848 N
mg·sin θ = 7848·sin 6° = 820,3 N
F = 820,3 + 600 = 1420 N

Güç

v = 72/3,6 = 20 m/s
P = F·v = 1420·20 = 28407 W = 28,41 kW

Cevap

P = 28,41 kW
8.İş ve enerji

Cevap: v = 7,015 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
mg·sin θ = 20,73 N
μ·mg·cos θ = 8,891 N

İş–enerji

½mv² = (45 − 29,62)·8 = 123 J
v = √(2·123/5) = 7,015 m/s

Cevap

v = 7,015 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = 5,6 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (4,5 − 0,5)/(4,5 + 0,5)·7 = 5,6 m/s
v′2 = 2·4,5/(4,5 + 0,5)·7 = 12,6 m/s

Cevap

v′1 = 5,6 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 25,03 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,6·9,81·16) = 13,72 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3100·13,72/1700 = 25,03 m/s

Cevap

v1 = 25,03 m/s
(90,09 km/h)
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 69,9 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 1,5/2 = 4,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
kapakd = 4 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,75·1,5 = 69,9 kN

Cevap

F = 69,9 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 198 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
kapakd = 4 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·5,25·3,75 = 198 kN

Cevap

F = 198 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 331,3 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(200/75)² = 8,889 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 8,889²)/1000 = −38,72 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 370 + (−38,72) = 331,3 kPa

Cevap

p2 = 331,3 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 15,32 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(40000/1000 + 9,81·3,5)) = 12,19 m/s

Debi

Q = A·v = 0,001257·12,19 = 0,01532 m³/s = 15,32 L/s

Cevap

Q = 15,32 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 48,93 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 320/32 = 10 mol
T = 80 + 273,15 = 353,1 K

Hacim

V = nRT/P = 10·8,314·353,1/600 = 48,93 L

Cevap

V = 48,93 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 5,427 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 313,1 K, T2 = 453,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(150/400)·(453,1/313,1) = 5,427 L

Cevap

V2 = 5,427 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: TL = 10,02 °C

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Kaynağın mutlak sıcaklığı

TH = 275 + 273,15 = 548,1 K

Tersinir ısı oranı

TL = TH·QL/QH = 548,1·2118/4100 = 283,2 K = 10,02 °C

Cevap

TL = 10,02 °C
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇ = 3,425 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Carnot ve gerçek COP

COPmax = 294,1/(294,1 − 263,1) = 9,489
COP = 0,4·9,489 = 3,795

Giriş gücü

Ẇ = Q̇H/COP = 13/3,795 = 3,425 kW

Cevap

Ẇ = 3,425 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: hi = −0,6429 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/15 − 1/50
di = 21,43 cm
FF50 cmf = 15 cm

Büyütme ve boy

m = −21,43/50 = −0,4286
hi = −0,4286·1,5 = −0,6429 cm

Cevap

hi = −0,6429 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di2 = 5,111 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

1. merceğin görüntüsü

1/di1 = 1/20 − 1/18 → di1 = −180 cm

2. mercek için cisim

do2 = 50 − (−180) = 230 cm

Son görüntü

1/di2 = 1/5 − 1/230 → di2 = 5,111 cm

Cevap

di2 = 5,111 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers