Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
polisa = 5,5 m/s²otomobil30 m/s

Sabit 30 m/s hızla giden bir araç, duran bir polis arabasının yanından geçiyor. O anda polis arabası harekete geçiyor ve 5,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. Polis arabasının yetişmesi ne kadar sürer? t değerini bulun.

vcar = 30 m/sapolice = 5,5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematikZor
a = 28 m/s²

Bir model roket durgun hâlden dik olarak yukarı fırlatılıyor. Motoru ona 2,5 s boyunca 28 m/s² sabit yukarı ivme veriyor; ardından motor duruyor ve roket serbestçe hareket ediyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Fırlatmadan ne kadar sonra yere çarpar? t değerini bulun.

a = 28 m/s²t1 = 2,5 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°20 kgF = ?

20 kg’lık bir kutu, yatayla 35° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 20 kgθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 3 kg3,5 kgμ = 0,2

Yatay bir masa üzerindeki 3 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 3,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 3,5 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?70°R = 105 m

Bir top düz zeminden yatayın 70° üstünde atılıyor ve 105 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 70°R = 105 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 35 mv0​ = 25 m/s35°x = ?

Bir top 35 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 35° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 25 m/sθ = 35°h = 35 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
15°d = 5 mμ = 0,15

Bir blok, yatayla 15° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. Eğim boyunca 5 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 15°μ = 0,15d = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.İş ve enerjiZor
h = 4,5 mL = 5 mμ = 0,15k = 500 N/m

0,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 4,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 0,5 kgh = 4,5 mL = 5 mμ = 0,15k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1 kg12 m/s2 kg

12 m/s hızla giden 1 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 2 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 1 kgm2 = 2 kgv1 = 12 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
22 m/s16 m/s

0,35 kg’lık bir top bir duvara 22 m/s hızla çarpıyor ve 16 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,35 kgvin = 22 m/svout = 16 m/sΔt = 50 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1,5 mH = 2 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1 mH = 1,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 100 mm, p1​ = ?d2​ = 50 mm, p2​ = 60 kPa

Su, 100 mm’den 50 mm’ye daralan yatay bir borudan 7 L/s debiyle akıyor. Dar kesitteki basınç 60 kPa’dır. Kayıpları ihmal ederek geniş kesitteki basınç p1 değerini bulun.

Q = 7 L/sd1 = 100 mmd2 = 50 mmp2 = 60 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
C211,5 m1 md = 32 mmQ = ?

İç çapı 32 mm olan bir hortum, açık bir tanktan sifonla su çekiyor. Hortumun en yüksek noktası C, su yüzeyinin 1,5 m üstündedir ve (havaya açık) çıkış, su yüzeyinin 1 m altındadır. Kayıpları ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Debi Q değerini bulun.

d = 32 mmzC = +1,5 mz2 = −1 mg = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
320 g ArV = 30 LT = 25 °CP = ?

30 L hacimli bir tank, 25 °C sıcaklığında 320 g Ar içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 320 gM = 39,95 g/molV = 30 LT = 25 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda O₂, 350 kPa, 2 L, 25 °C durumundan 650 kPa ve 130 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 350 kPaV1 = 2 LT1 = 25 °CP2 = 650 kPaT2 = 130 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 525 °CTL​ = ?EQH​ = 1300 kJQL​ = 486 kJW

Tersinir (Carnot) bir ısı makinesi, çevrim başına 525 °C’deki bir kaynaktan 1300 kJ ısı alıyor ve 486 kJ atıyor. Soğuk kaynağın sıcaklığı TL değerini °C cinsinden bulun.

TH = 525 °CQH = 1300 kJQL = 486 kJ
TL = °C
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 400 °CT0​ = 25 °CTL​ = -20 °CERWQ̇H​ = 190 kWQ̇L​ = ?

Bir Carnot ısı makinesi 400 °C’deki bir kaynaktan 190 kW ısı alıyor ve 25 °C’deki çevreye ısı atıyor. Tüm işi, -20 °C’deki bir dondurucudan ısı çeken ve yine 25 °C’deki çevreye ısı atan bir Carnot soğutucusunu çalıştırıyor. Dondurucudan ısı çekilme hızı Q̇L değerini bulun.

TH = 400 °CT0 = 25 °CTL = -20 °CQ̇H = 190 kW
Q̇L = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 0,5 mn = 1

Bir ucu kapalı bir boru, 0,5 m uzunluğundadır. Ses sürati 343 m/s’dir. temel (birinci harmonik) frekansını, f1, bulun.

v = 343 m/sn = 1L = 0,5 m
f1 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = ?d = 0,25 mmL = 2 m14,4 mm

Aralarında 0,25 mm olan iki yarık tek renkli ışıkla aydınlatılıyor. 2 m uzaktaki bir ekranda 3. aydınlık saçak, merkezi saçaktan 14,4 mm uzaktadır. Dalga boyunu, λ, bulun.

d = 0,25 mmL = 2 my3 = 14,4 mmm = 3
λ = nm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 10,91 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Eşit mesafeler

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·30/5,5 = 10,91 s

Cevap

t = 10,91 s

O anda polis arabası 2v = 60 m/s hızla hareket eder.

2.Kinematik

Cevap: t = 17,93 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Motorlu evre

v₁ = 28·2,5 = 70 m/s
h₁ = ½·28·2,5² = 87,5 m

Yere kadar serbest uçuş

−h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² denklemini pozitif kök için çözün.

t₂ = (70 + √(70² + 2·9,81·87,5))/9,81 = 15,43 s
t = 2,5 + 15,43 = 17,93 s

Cevap

t = 17,93 s
3.Newton yasaları

Cevap: F = 152,7 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 112,5 + 40,18 = 152,7 N

Cevap

F = 152,7 N
4.Newton yasaları

Cevap: a = 4,377 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (34,34 − 5,886)/6,5 = 4,377 m/s²

Cevap

a = 4,377 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 40,03 m/s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·105/sin 140°) = 40,03 m/s

Cevap

v0 = 40,03 m/s
6.Eğik atış

Cevap: x = 92,29 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 25·cos 35° = 20,48 m/s
vy = v0·sin θ = 25·sin 35° = 14,34 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 35 + 14,34·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (14,34 + √(205,6 + 686,7))/9,81 = 4,507 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 20,48·4,507 = 92,29 m

Cevap

x = 92,29 m
7.İş ve enerji

Cevap: v = 3,343 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·5·(0,2588 − 0,15·0,9659)) = 3,343 m/s

Cevap

v = 3,343 m/s
8.İş ve enerji

Cevap: x = 27,12 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 4,905·(4,5 − 0,15·5) = 18,39 J

En büyük sıkışma

½kx² = 18,39 → x = √(2·18,39/500) = 0,2712 m = 27,12 cm

Cevap

x = 27,12 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = −4 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (1 − 2)/(1 + 2)·12 = −4 m/s
v′2 = 2·1/(1 + 2)·12 = 8 m/s

Cevap

v′1 = −4 m/s

Eksi işareti, birinci kızağın geri sektiği anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 13,3 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,35·(16 + 22) = 13,3 N·s

Cevap

J = 13,3 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 49,05 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
kapakd = 1,5 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·2 = 49,05 kN

Cevap

F = 49,05 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 25,75 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 1,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
kapakd = 1 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·1,5 = 25,75 kN

Cevap

F = 25,75 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p1 = 65,96 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Hızlar

v1 = Q/A1 = 0,007/0,007854 = 0,8913 m/s
v2 = Q/A2 = 0,007/0,001963 = 3,565 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 60 + ½·1000·(3,565² − 0,8913²)/1000 = 60 + 5,958 = 65,96 kPa

Cevap

p1 = 65,96 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 3,562 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Hortumdaki hız

Yüzey ve çıkış ikisi de havaya açıktır, bu yüzden basınç terimleri sadeleşir.

v = √(2g·1) = √(2·9,81·1) = 4,429 m/s

Debi

Q = A·v = 0,0008042·4,429 = 0,003562 m³/s = 3,562 L/s

Cevap

Q = 3,562 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 661,8 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 320/39,95 = 8,01 mol
T = 25 + 273,15 = 298,1 K

Basınç

P = nRT/V = 8,01·8,314·298,1/0,03 = 661,8 kPa

Cevap

P = 661,8 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 1,456 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 298,1 K, T2 = 403,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(350/650)·(403,1/298,1) = 1,456 L

Cevap

V2 = 1,456 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: TL = 25,24 °C

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Kaynağın mutlak sıcaklığı

TH = 525 + 273,15 = 798,1 K

Tersinir ısı oranı

TL = TH·QL/QH = 798,1·486/1300 = 298,4 K = 25,24 °C

Cevap

TL = 25,24 °C
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇L = 595,4 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 400 + 273,15 = 673,1 K
T0 = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Makine işi

η = 1 − 298,1/673,1 = 0,5571
Ẇ = 0,5571·190 = 105,8 kW

Soğutucunun çektiği ısı

COPR = 253,1/(298,1 − 253,1) = 5,626
Q̇L = 5,626·105,8 = 595,4 kW

Cevap

Q̇L = 595,4 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f1 = 171,5 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 4L/n = 4·0,5/1 = 2 m

Frekans

f = v/λ = 343/2 = 171,5 Hz

Cevap

f1 = 171,5 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: λ = 600 nm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Dalga boyu

λ = y·d/(mL) = 0,0144·0,00025/(3·2) = 6 × 10⁻⁷ m = 600 nm

Cevap

λ = 600 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers