Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2 s10

36 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 36 km/ha = −5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 11 m/s10 m

Bir top, yerden 10 m yükseklikteki bir çatının kenarından 11 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 11 m/sh₀ = 10 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 25°a = ?m = 4 kg

4 kg’lık bir blok, yatayla 25° açı yapan sürtünmesiz bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 4 kgθ = 25°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 5,5 kg9 kgθ = 35°

35° eğimli bir rampadaki 5,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 9 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 5,5 kgm2 = 9 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 22 m/s25°menzil

Bir top düz zeminden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 22 m/sθ = 25°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Eğik atışZor
h = 20 mv0​ = 15 m/s45°menzil

Bir top 20 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 45° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 15 m/sθ = 45°h = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.İş ve enerjiOrta
40°d = 15 mμ = 0,2

Bir blok, yatayla 40° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. Eğim boyunca 15 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 40°μ = 0,2d = 15 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.İş ve enerjiZor
F = 45 N30°μ = 0,255 kg

Kütlesi 5 kg olan bir blok, 30° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 45 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25’tür. Blok eğim boyunca 3 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 5 kgF = 45 Nθ = 30°μ = 0,25d = 3 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kgv = ?10 gh = 4 cm

10 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 3 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 4 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 10 gM = 3 kgh = 4 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
11 m/s13 m/s

0,1 kg’lık bir top bir duvara 11 m/s hızla çarpıyor ve 13 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,1 kgvin = 11 m/svout = 13 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1,5 mH = 2 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 0,5 mH = 1,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, gliserin dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 0,5 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 150 mm, p1​ = ?d2​ = 100 mm, p2​ = 70 kPa

Su, 150 mm’den 100 mm’ye daralan yatay bir borudan 29 L/s debiyle akıyor. Dar kesitteki basınç 70 kPa’dır. Kayıpları ihmal ederek geniş kesitteki basınç p1 değerini bulun.

Q = 29 L/sd1 = 150 mmd2 = 100 mmp2 = 70 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12Δh = 350 mmcıvaQ = ?

Yatay bir venturimetre (giriş 250 mm, boğaz 125 mm) su taşıyor. Giriş ile boğaz arasına bağlı cıvalı bir U-tüp manometre 350 mm seviye farkı gösteriyor. Debi katsayısı 0,95’tür. Debi Q değerini bulun. Su için ρ = 1000 kg/m³, cıva için 13 600 kg/m³ ve g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 250 mmd2 = 125 mmΔh = 350 mmCd = 0,95ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
470 g N₂V = 10 LT = 55 °CP = ?

10 L hacimli bir tank, 55 °C sıcaklığında 470 g N₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 470 gM = 28,01 g/molV = 10 LT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
O₂, M = 32 g/molP = 850 kPaT = 60 °Cρ = ?

O₂ gazının 850 kPa ve 60 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 32 g/molP = 850 kPaT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 35 °CTL​ = -30 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 8 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 8 kW ısı çekerek bir soğuk odayı -30 °C’de tutuyor ve 35 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = -30 °CTH = 35 °CQ̇L = 8 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 25 °CTL​ = 4 °CRQ̇H​Q̇L​ = 2,5 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 25 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini 4 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 2,5 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 25 °CTL = 4 °CQ̇L = 2,5 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FF2 cmdo​ = 10 cmf = 15 cm

2 cm boyunda bir cisim, odak uzaklığı 15 cm olan ince bir yakınsak merceğin 10 cm önünde duruyor. Görüntü boyunu, hi, bulun (ters görüntü için negatif).

ho = 2 cmdo = 10 cmf = 15 cm
hi = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
SO25 m/sf = 25 kHz

Duran bir park sensörü, 25 m/s ile uzaklaşan bir arabaya doğru 25 kHz’lik ultrason gönderiyor. Sensöre geri dönen yankının frekansını, f″, bulun (ses sürati 343 m/s).

f = 25 kHzu = 25 m/sv = 343 m/s
f″ = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 10 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 10²/(2·5) = 10 m

Cevap

s = 10 m
2.Kinematik

Cevap: t = 2,937 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−10 = 11·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 11·t − 10 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (11 + √(11² + 2·9,81·10))/9,81 = 2,937 s

Cevap

t = 2,937 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,146 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 25° − 0·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0) = 4,146 m/s²

Cevap

a = 4,146 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 3,497 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 88,29 N
m₁·g·sin θ = 30,95 N
μ·m₁·g·cos θ = 6,63 N

Sistemin ivmesi

a = (88,29 − 30,95 − 6,63)/14,5 = 3,497 m/s²

Cevap

a = 3,497 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: t = 1,896 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 22·cos 25° = 19,94 m/s
vy = v0·sin θ = 22·sin 25° = 9,298 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·9,298/9,81 = 1,896 s

Cevap

t = 1,896 s
6.Eğik atış

Cevap: t = 3,372 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 15·cos 45° = 10,61 m/s
vy = v0·sin θ = 15·sin 45° = 10,61 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 20 + 10,61·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (10,61 + √(112,5 + 392,4))/9,81 = 3,372 s

Cevap

t = 3,372 s
7.İş ve enerji

Cevap: v = 12 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·15·(0,6428 − 0,2·0,766)) = 12 m/s

Cevap

v = 12 m/s
8.İş ve enerji

Cevap: v = 3,439 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
mg·sin θ = 24,52 N
μ·mg·cos θ = 10,62 N

İş–enerji

½mv² = (45 − 35,14)·3 = 29,57 J
v = √(2·29,57/5) = 3,439 m/s

Cevap

v = 3,439 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 266,7 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,04) = 0,8859 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 3)·0,8859/0,01 = 266,7 m/s

Cevap

v = 266,7 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 48 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,1·(13 + 11) = 2,4 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 2,4/0,05 = 48 N

Cevap

Favg = 48 N
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 98,1 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
kapakd = 1,5 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·4 = 98,1 kN

Cevap

F = 98,1 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 1,4 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
kapakd = 0,5 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·1,25·1,5 = 23,18 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1·1,5³/12 = 0,2813 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 1,25 + 0,2813/(1,25·1,5) = 1,4 m

Cevap

ycp = 1,4 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p1 = 75,47 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Hızlar

v1 = Q/A1 = 0,029/0,01767 = 1,641 m/s
v2 = Q/A2 = 0,029/0,007854 = 3,692 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 70 + ½·1000·(3,692² − 1,641²)/1000 = 70 + 5,47 = 75,47 kPa

Cevap

p1 = 75,47 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 112 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Manometreden basınç farkı

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,35 = 43262 Pa

Boğaz hızı

Süreklilik ve Bernoulli birlikte ideal boğaz hızını verir.

β = 125/250 = 0,5
v2 = √(2·43262/(1000·(1 − 0,0625))) = 9,607 m/s

Gerçek debi

Q = Cd·A2·v2 = 0,95·0,01227·9,607 = 0,112 m³/s = 112 L/s

Cevap

Q = 112 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 4578 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 470/28,01 = 16,78 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Basınç

P = nRT/V = 16,78·8,314·328,1/0,01 = 4578 kPa

Cevap

P = 4578 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 9,82 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Yoğunluk

ρ = 850·32/(8,314·333,1) = 9,82 kg/m³

Cevap

ρ = 9,82 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 10,14 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = -30 + 273,15 = 243,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 8·308,1/243,1 = 10,14 kW

Cevap

Q̇H = 10,14 kW

Giriş gücü: Ẇ = 2,139 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,1894 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = 4 + 273,15 = 277,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 277,1/(298,1 − 277,1) = 13,2

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 2,5/13,2 = 0,1894 kW

Cevap

Ẇmin = 0,1894 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: hi = 6 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/15 − 1/10
di = −30 cm
FF10 cmf = 15 cm

Büyütme ve boy

m = −(−30)/10 = 3
hi = 3·2 = 6 cm

Cevap

hi = 6 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f″ = 21603 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Arabadaki frekans

f′ = 25000·(343 − 25)/343 = 23178 Hz

Yankının frekansı

f″ = f′·343/(343 + 25) = 21603 Hz

Cevap

f″ = 21603 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers