Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)3,333 s20

72 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 72 km/ha = −6 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)9 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 9 s boyunca 2 m/s² ile hızlanıyor, sonra 17 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 2,5 m/s² ile fren yapıyor. Toplam yolculuk süresi t değerini bulun.

a1 = 2 m/s²t1 = 9 st2 = 17 sa3 = −2,5 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 2,5 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 2,5 m/s ilk hızla kayıyor ve 0,8 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 2,5 m/sd = 0,8 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 6,5 kg5,5 kgμ = 0,1

Yatay bir masa üzerindeki 6,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 5,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 6,5 kgm2 = 5,5 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
84 my = ?v0​ = 40 m/s70°

Bir top düz zeminden 40 m/s hızla ve yatayın 70° üstünde, 84 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 40 m/sθ = 70°x = 84 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
9 mv0​ = 34 m/s40°x = ?

Bir top yer seviyesinden 34 m/s hızla ve yatayın 40° üstünde atılıyor. İnerken 9 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 34 m/sθ = 40°hroof = 9 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
36 km/h5°1500 kg

Kütlesi 1500 kg olan bir otomobil 5° eğimli bir yokuşu sabit 36 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 650 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 1500 kgθ = 5°Fr = 650 Nv = 36 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
h = 18 mR = 4 mN = ?

Kütlesi 1 kg olan bir araba, 4 m yarıçaplı düşey bir dairesel halkaya giden sürtünmesiz bir rayda 18 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Halkanın tepesinde rayın arabaya uyguladığı normal kuvvet N değerini bulun.

m = 1 kgh = 18 mR = 4 mg = 9,81 m/s²
N = N
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kg6 m/s4,5 kg

6 m/s hızla giden 3 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 4,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 4,5 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
21 m/s14 m/s

0,5 kg’lık bir top bir duvara 21 m/s hızla çarpıyor ve 14 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 25 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,5 kgvin = 21 m/svout = 14 m/sΔt = 25 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1 mH = 1,5 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1 mH = 1,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 3 mH = 2 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, gliserin dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 3 mH = 2 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
Q = ?d = 50 mm, Cd​ = 0,6h = 3,5 m

Su, büyük ve açık bir tanktan 50 mm çaplı keskin kenarlı bir orifisten boşalıyor. Su seviyesi orifisin 3,5 m üstünde tutuluyor ve debi katsayısı 0,6’dir. Debi Q değerini bulun. g = 9,81 m/s² alın.

d = 50 mmh = 3,5 mCd = 0,6g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
d1​ = 200 mmd2​ = 100 mm12Δh = 350 mmcıvaQ = ?

Yatay bir venturimetre (giriş 200 mm, boğaz 100 mm) su taşıyor. Giriş ile boğaz arasına bağlı cıvalı bir U-tüp manometre 350 mm seviye farkı gösteriyor. Debi katsayısı 0,96’tür. Debi Q değerini bulun. Su için ρ = 1000 kg/m³, cıva için 13 600 kg/m³ ve g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmΔh = 350 mmCd = 0,96ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
100 g O₂P = 300 kPaT = 55 °CV = ?

100 g O₂, 300 kPa ve 55 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 100 gM = 32 g/molP = 300 kPaT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda He, 350 kPa, 2 L, 10 °C durumundan 700 kPa ve 140 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 350 kPaV1 = 2 LT1 = 10 °CP2 = 700 kPaT2 = 140 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 725 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 2800 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 725 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 20 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 2800 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 725 °CTL = 20 °CQH = 2800 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
1150 °CTm​ = ?40 °CABWA​WB​

İki Carnot makinesi seri çalışıyor. A makinesi 1150 °C’deki bir kaynaktan ısı alıyor ve Tm sıcaklığındaki bir ara kaynağa ısı atıyor. B makinesi bu ısının tamamını alıyor ve 40 °C’deki bir kaynağa ısı atıyor. İki makine aynı işi üretir. Tm değerini °C cinsinden bulun.

TH = 1150 °CTL = 40 °C
Tm = °C
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 30 cmf = 12 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 12 cm olan ince bir yakınsak merceğin 30 cm önünde duruyor. Görüntü uzaklığını, di, bulun. 1/f = 1/do + 1/di işaret kuralını kullanın (ıraksak mercek için f < 0, sanal görüntü için di < 0).

do = 30 cmf = 12 cm
di = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 589 nmθ

Bir kırınım ağının milimetrede 1200 çizgisi vardır. 589 nm dalga boylu ışık ağa dik olarak düşüyor. Görülebilecek en yüksek aydınlık maksimum mertebesi, mmax, kaçtır?

N = 1200 mm⁻¹λ = 589 nm
mmax =

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 33,33 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 20²/(2·6) = 33,33 m

Cevap

s = 33,33 m
2.Kinematik

Cevap: t = 33,2 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 2·9 = 18 m/s

Frenleme süresi

t3 = v/a3 = 18/2,5 = 7,2 s

Toplam süre

t = 9 + 17 + 7,2 = 33,2 s

Cevap

t = 33,2 s
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,3982

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 2,5²/(2·0,8) = 3,906 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 3,906/9,81 = 0,3982

Cevap

μ = 0,3982
4.Newton yasaları

Cevap: T = 32,15 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (53,96 − 6,377)/12 = 3,965 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 6,5·3,965 + 6,377 = 32,15 N

Cevap

T = 32,15 N
5.Eğik atış

Cevap: y = 45,87 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 40·cos 70° = 13,68 m/s
t = x/vx = 84/13,68 = 6,14 s

O andaki yükseklik

y = 37,59·6,14 − ½·9,81·6,14² = 45,87 m

Cevap

y = 45,87 m

Top duvarda zaten aşağı inmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: x = 104,1 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 26,05 m/s, vy = 21,85 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

9 = 21,85·t − 4,905·t²
t = (21,85 + √(21,85² − 2·9,81·9))/9,81 = 3,996 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 26,05·3,996 = 104,1 m

Cevap

x = 104,1 m
7.İş ve enerji

Cevap: P = 19,32 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 1500·9,81 = 14715 N
mg·sin θ = 14715·sin 5° = 1282 N
F = 1282 + 650 = 1932 N

Güç

v = 36/3,6 = 10 m/s
P = F·v = 1932·10 = 19325 W = 19,32 kW

Cevap

P = 19,32 kW
8.İş ve enerji

Cevap: N = 39,24 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Tepedeki hız

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(18 − 8) = 196,2 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
N = mv²/R − mg = 1·196,2/4 − 9,81 = 39,24 N

Cevap

N = 39,24 N

Araba h = 2,5R olduğunda halkayı ancak tamamlar; o zaman tepede N = 0 olur.

9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 4,8 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (3 − 4,5)/(3 + 4,5)·6 = −1,2 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 4,5)·6 = 4,8 m/s

Cevap

v′2 = 4,8 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 17,5 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,5·(14 + 21) = 17,5 N·s

Cevap

J = 17,5 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 51,5 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 1,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 1,5·2 = 3 m²
kapakd = 1 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·3 = 51,5 kN

Cevap

F = 51,5 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 4,083 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 2/2 = 4 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
kapakd = 3 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·4·6 = 296,7 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 3·2³/12 = 2 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4 + 2/(4·6) = 4,083 m

Cevap

ycp = 4,083 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 9,763 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

İdeal jet hızı

√(2gh) = √(2·9,81·3,5) = 8,287 m/s

Gerçek debi

Debi katsayısı, jetin daralmasını ve kenardaki sürtünmeyi hesaba katar.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,6·0,001963·8,287 = 0,009763 m³/s = 9,763 L/s

Cevap

Q = 9,763 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 72,43 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Manometreden basınç farkı

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,35 = 43262 Pa

Boğaz hızı

Süreklilik ve Bernoulli birlikte ideal boğaz hızını verir.

β = 100/200 = 0,5
v2 = √(2·43262/(1000·(1 − 0,0625))) = 9,607 m/s

Gerçek debi

Q = Cd·A2·v2 = 0,96·0,007854·9,607 = 0,07243 m³/s = 72,43 L/s

Cevap

Q = 72,43 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 28,42 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 100/32 = 3,125 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Hacim

V = nRT/P = 3,125·8,314·328,1/300 = 28,42 L

Cevap

V = 28,42 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 1,459 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 283,1 K, T2 = 413,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(350/700)·(413,1/283,1) = 1,459 L

Cevap

V2 = 1,459 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1978 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 725 + 273,15 = 998,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 293,1/998,1 = 70,63 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,7063·2800 = 1978 kJ

Cevap

Wmax = 1978 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Tm = 595 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 1150 + 273,15 = 1423 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Eşit iş

W = Q·(1 − Tlow/Thigh) ve Q/T her kaynakta aynıdır, bu yüzden W sıcaklık düşüşüyle orantılıdır.

Tm = (1423 + 313,1)/2 = 868,2 K = 595 °C

Cevap

Tm = 595 °C
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = 20 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/12 − 1/30
di = 20 cm
FF30 cmf = 12 cm

Işın şeması

gerçek, merceğin öbür tarafında

Cevap

di = 20 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: mmax = 1

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Çizgi aralığı

d = 1/1200 mm = 0,8333 µm

En yüksek mertebe

m ≤ d/λ = 0,8333 µm/0,589 µm = 1,415 → mmax = 1

Cevap

mmax = 1

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers