Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?25

90 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 4 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 90 km/ha = −4 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
v₀ = 19 m/s30 m

Bir top, yerden 30 m yükseklikteki bir çatının kenarından 19 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 19 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
30 kg30°F = 120 Nμ = 0,1

30 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 30° üstünde bir halatla 120 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 30 kgF = 120 Nθ = 30°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
12 kg2 kgTF = 50 Nμ = 0,3

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 50 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 2 kg’lık bloğu çekiyor; 12 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Blokların ivmesi a değerini bulun.

m1 = 12 kgm2 = 2 kgF = 50 Nμ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?40°R = 140 m

Bir top düz zeminden yatayın 40° üstünde atılıyor ve 140 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 40°R = 140 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 18 m/s15°x = ?

Bir top 60 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 15° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 18 m/sθ = 15°h = 60 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
70°L = 0,5 m0,5 kg

Kütlesi 0,5 kg olan bir top, 0,5 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 70° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 0,5 kgL = 0,5 mθ = 70°g = 9,81 m/s²
T = N
8.İş ve enerjiZor
h = 5 mL = 5 mμ = 0,15k = 5000 N/m

0,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 5000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 0,5 kgh = 5 mL = 5 mμ = 0,15k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
5 kg2 m/s1,5 kg

2 m/s hızla giden 5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 1,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 5 kgm2 = 1,5 kgv1 = 2 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
23 m/s17 m/s

0,25 kg’lık bir top bir duvara 23 m/s hızla çarpıyor ve 17 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,25 kgvin = 23 m/svout = 17 m/sΔt = 50 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 2,5 mH = 3 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1 mH = 3 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, deniz suyu dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 1 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
v = ?p0​pp0​ − p = 250 Padurma noktası

Bir rüzgâr tünelindeki pitot-statik tüpü, durma basıncı ile statik basınç arasında 250 Pa fark okuyor. Hava yoğunluğu 1,2 kg/m³’tür. Hava hızı v değerini bulun.

p0 − p = 250 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 75 mm, p1​ = 390 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Su, 75 mm değerinden 40 mm değerine daralan ve 1 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 390 kPa, hız 2,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 390 kPav1 = 2,5 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
10 g ArP = 100 kPaT = 40 °CV = ?

10 g Ar, 100 kPa ve 40 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 10 gM = 39,95 g/molP = 100 kPaT = 40 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda O₂, 400 kPa, 10 L, 25 °C durumundan 750 kPa ve 210 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 400 kPaV1 = 10 LT1 = 25 °CP2 = 750 kPaT2 = 210 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 35 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 1,5 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 1,5 kW ısı çekerek bir soğuk odayı 2 °C’de tutuyor ve 35 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = 2 °CTH = 35 °CQ̇L = 1,5 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 700 °CT0​ = 30 °CTL​ = -30 °CERWQ̇H​ = 20 kWQ̇L​ = ?

Bir Carnot ısı makinesi 700 °C’deki bir kaynaktan 20 kW ısı alıyor ve 30 °C’deki çevreye ısı atıyor. Tüm işi, -30 °C’deki bir dondurucudan ısı çeken ve yine 30 °C’deki çevreye ısı atan bir Carnot soğutucusunu çalıştırıyor. Dondurucudan ısı çekilme hızı Q̇L değerini bulun.

TH = 700 °CT0 = 30 °CTL = -30 °CQ̇H = 20 kW
Q̇L = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = ?n = 1

İki ucu sabit bir ip için temel (birinci harmonik) frekansının 50 Hz olması gerekir; üzerinde dalgalar 120 m/s ile yayılır. Uzunluğunu, L, bulun.

v = 120 m/sn = 1f1 = 50 Hz
L = m
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 550 nmθ2​ = ?

550 nm dalga boylu ışık, milimetrede 200 çizgili bir ağa dik olarak düşüyor. 2. mertebe maksimumunun açısını, θ2, bulun.

N = 200 mm⁻¹λ = 550 nmm = 2
θ2 = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 6,25 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 25/4 = 6,25 s

Cevap

t = 6,25 s
2.Kinematik

Cevap: t = 5,078 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−30 = 19·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 19·t − 30 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (19 + √(19² + 2·9,81·30))/9,81 = 5,078 s

Cevap

t = 5,078 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 2,683 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 294,3 − 120·sin 30° = 234,3 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 103,9 − 23,43
a = 80,49/30 = 2,683 m/s²

Cevap

a = 2,683 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 0,6284 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (50 − 41,2)/14 = 0,6284 m/s²

Cevap

a = 0,6284 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 37,34 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·140/sin 80°) = 37,34 m/s

Cevap

v0 = 37,34 m/s
6.Eğik atış

Cevap: x = 69,62 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 18·cos 15° = 17,39 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 15° = 4,659 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 60 + 4,659·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (4,659 + √(21,7 + 1177))/9,81 = 4,004 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 17,39·4,004 = 69,62 m

Cevap

x = 69,62 m
7.İş ve enerji

Cevap: T = 11,36 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·0,5·(1 − cos 70°) = 6,455 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
T = mg + mv²/L = 4,905 + 0,5·6,455/0,5 = 11,36 N

Cevap

T = 11,36 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 11,36 N.

8.İş ve enerji

Cevap: x = 9,132 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 4,905·(5 − 0,15·5) = 20,85 J

En büyük sıkışma

½kx² = 20,85 → x = √(2·20,85/5000) = 0,09132 m = 9,132 cm

Cevap

x = 9,132 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = 1,077 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (5 − 1,5)/(5 + 1,5)·2 = 1,077 m/s
v′2 = 2·5/(5 + 1,5)·2 = 3,077 m/s

Cevap

v′1 = 1,077 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 10 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,25·(17 + 23) = 10 N·s

Cevap

J = 10 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 235,4 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
kapakd = 2,5 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·6 = 235,4 kN

Cevap

F = 235,4 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 2,8 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 3/2 = 2,5 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
kapakd = 1 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·2,5·4,5 = 113,1 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1,5·3³/12 = 3,375 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2,5 + 3,375/(2,5·4,5) = 2,8 m

Cevap

ycp = 2,8 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 20,41 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Durma noktasına Bernoulli

Akış uçta durur, bu yüzden kinetik enerjisi ek basınç olarak ortaya çıkar.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·250/1,2) = 20,41 m/s

Cevap

v = 20,41 m/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 344,7 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,5·(75/40)² = 8,789 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,5² − 8,789²)/1000 = −35,5 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 390 + (−35,5) − 9,81 = 344,7 kPa

Cevap

p2 = 344,7 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 6,517 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 10/39,95 = 0,2503 mol
T = 40 + 273,15 = 313,1 K

Hacim

V = nRT/P = 0,2503·8,314·313,1/100 = 6,517 L

Cevap

V = 6,517 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 8,643 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 298,1 K, T2 = 483,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(400/750)·(483,1/298,1) = 8,643 L

Cevap

V2 = 8,643 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 1,68 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 1,5·308,1/275,1 = 1,68 kW

Cevap

Q̇H = 1,68 kW

Giriş gücü: Ẇ = 0,1799 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇L = 55,8 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 700 + 273,15 = 973,1 K
T0 = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -30 + 273,15 = 243,1 K

Makine işi

η = 1 − 303,1/973,1 = 0,6885
Ẇ = 0,6885·20 = 13,77 kW

Soğutucunun çektiği ısı

COPR = 243,1/(303,1 − 243,1) = 4,052
Q̇L = 4,052·13,77 = 55,8 kW

Cevap

Q̇L = 55,8 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: L = 1,2 m

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Dalga boyu

λ = v/f = 120/50 = 2,4 m

Uzunluk

L = nλ/2 = 1·2,4/2 = 1,2 m

Cevap

L = 1,2 m
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θ2 = 12,71 °

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Çizgi aralığı

d = 1/200 mm = 5 × 10⁻⁶ m

Ağ denklemi

sin θ = mλ/d = 2·550 × 10⁻⁹/(5 × 10⁻⁶) = 0,22
θ = 12,71°

Cevap

θ2 = 12,71°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers