Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
polisa = 5 m/s²otomobil33 m/s

Sabit 33 m/s hızla giden bir araç, duran bir polis arabasının yanından geçiyor. O anda polis arabası harekete geçiyor ve 5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. Polis arabasının yetişmesi ne kadar sürer? t değerini bulun.

vcar = 33 m/sapolice = 5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)10 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 10 s boyunca 3 m/s² ile hızlanıyor, sonra 24 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 2,5 m/s² ile fren yapıyor. Toplam yolculuk süresi t değerini bulun.

a1 = 3 m/s²t1 = 10 st2 = 24 sa3 = −2,5 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 30°a = ?m = 18 kg

18 kg’lık bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 18 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 2 kg6 kgμ = 0,1

Yatay bir masa üzerindeki 2 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 6 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 6 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 12 m/s40°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 40° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 12 m/sθ = 40°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
h = 10 mv0​ = 19 m/s35°H = ?

Bir top 10 m’lik bir uçurumun tepesinden 19 m/s hızla ve yatayın 35° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 19 m/sθ = 35°h = 10 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.İş ve enerjiOrta
30°d = 9 mμ = 0,35

1 kg kütleli bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğimde 9 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,35. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 1 kgθ = 30°μ = 0,35d = 9 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.İş ve enerjiZor
h = 4 mL = 4,5 mμ = 0,25k = 4000 N/m

0,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 4 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 4,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,25) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 4000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 0,5 kgh = 4 mL = 4,5 mμ = 0,25k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
900 kg25 m/s2000 kg

25 m/s hızla giden 900 kg’lık bir otomobil, duran 2000 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 900 kgv1 = 25 m/sm2 = 2000 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Momentum ve çarpışmalarZor
5 kgv = ?15 g35°L = 1,8 m

15 g’lık bir mermi, 1,8 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 5 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 35° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 15 gM = 5 kgL = 1,8 mθ = 35°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 2,5 mH = 1 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2 mH = 2 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2 mH = 2 mb = 2 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 150 mm, p1​ = 240 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Su, 150 mm değerinden 50 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 240 kPa, hız 1,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 50 mmp1 = 240 kPav1 = 1,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 80 kPav = ?d = 20 mmh = 4 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 80 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 4 m altındaki 20 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: jet hızı v. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 80 kPa (etkin)h = 4 md = 20 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
410 g HeV = 50 LT = 35 °CP = ?

50 L hacimli bir tank, 35 °C sıcaklığında 410 g He içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 410 gM = 4,003 g/molV = 50 LT = 35 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda O₂, 150 kPa, 2 L, 15 °C durumundan 250 kPa ve 80 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 150 kPaV1 = 2 LT1 = 15 °CP2 = 250 kPaT2 = 80 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 300 °CTL​ = ?EQH​ = 4800 kJQL​ = 2790 kJW

Tersinir (Carnot) bir ısı makinesi, çevrim başına 300 °C’deki bir kaynaktan 4800 kJ ısı alıyor ve 2790 kJ atıyor. Soğuk kaynağın sıcaklığı TL değerini °C cinsinden bulun.

TH = 300 °CQH = 4800 kJQL = 2790 kJ
TL = °C
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 30 °CTL​ = -20 °CRQ̇H​Q̇L​ = 1 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 30 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini -20 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 1 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 30 °CTL = -20 °CQ̇L = 1 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 20 cmf = 25 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 25 cm olan ince bir yakınsak merceğin 20 cm önünde duruyor. Büyütmeyi, m, bulun (ters görüntü için negatif).

do = 20 cmf = 25 cm
m =
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 500 nmd = 0,1 mmL = 1 my = ?

500 nm dalga boylu ışık, aralarında 0,1 mm olan iki yarığa düşüyor. Ekran 1 m uzaklıkta. Merkezi aydınlık saçaktan 1. aydınlık saçağa olan uzaklığı, y1, bulun.

λ = 500 nmd = 0,1 mmL = 1 mm = 1
y1 = mm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 13,2 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Eşit mesafeler

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·33/5 = 13,2 s

Cevap

t = 13,2 s

O anda polis arabası 2v = 66 m/s hızla hareket eder.

2.Kinematik

Cevap: t = 46 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 3·10 = 30 m/s

Frenleme süresi

t3 = v/a3 = 30/2,5 = 12 s

Toplam süre

t = 10 + 24 + 12 = 46 s

Cevap

t = 46 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 2,781 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 30° − 0,25·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,2165) = 2,781 m/s²

Cevap

a = 2,781 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 7,112 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 1,962)/8 = 7,112 m/s²

Cevap

a = 7,112 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: H = 3,032 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 12·cos 40° = 9,193 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 40° = 7,713 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 7,713²/(2·9,81) = 3,032 m

Cevap

H = 3,032 m
6.Eğik atış

Cevap: H = 16,05 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 19·sin 35° = 10,9 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 10,9²/(2·9,81) = 6,053 m

Yerden yükseklik

H = 10 + 6,053 = 16,05 m

Cevap

H = 16,05 m
7.İş ve enerji

Cevap: Wf = 26,76 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 9,81·0,866 = 8,496 N
F = μN = 0,35·8,496 = 2,973 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 2,973·9 = 26,76 J

Cevap

Wf = 26,76 J
8.İş ve enerji

Cevap: x = 8,397 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 4,905·(4 − 0,25·4,5) = 14,1 J

En büyük sıkışma

½kx² = 14,1 → x = √(2·14,1/4000) = 0,08397 m = 8,397 cm

Cevap

x = 8,397 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 193966 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 900·25/2900 = 7,759 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·900·25² = 281250 J
Kafter = ½·2900·7,759² = 87284 J

Kaybolan enerji

ΔK = 281250 − 87284 = 193966 J

Cevap

ΔK = 193966 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 844,9 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1,8·(1 − cos 35°) = 0,3255 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,3255) = 2,527 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 5,015·2,527/0,015 = 844,9 m/s

Cevap

v = 844,9 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 44,15 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
kapakd = 2,5 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·1,5 = 44,15 kN

Cevap

F = 44,15 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 103,6 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 2/2 = 3 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
kapakd = 2 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3·4 = 103,6 kN

Cevap

F = 103,6 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 150 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(150/50)² = 13,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 13,5²)/1000 = −90 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 240 + (−90) = 150 kPa

Cevap

p2 = 150 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 15,44 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(80000/1000 + 9,81·4)) = 15,44 m/s

Cevap

v = 15,44 m/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 5248 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 410/4,003 = 102,4 mol
T = 35 + 273,15 = 308,1 K

Basınç

P = nRT/V = 102,4·8,314·308,1/0,05 = 5248 kPa

Cevap

P = 5248 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 1,471 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 288,1 K, T2 = 353,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(150/250)·(353,1/288,1) = 1,471 L

Cevap

V2 = 1,471 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: TL = 59,99 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Kaynağın mutlak sıcaklığı

TH = 300 + 273,15 = 573,1 K

Tersinir ısı oranı

TL = TH·QL/QH = 573,1·2790/4800 = 333,1 K = 59,99 °C

Cevap

TL = 59,99 °C
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,1975 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 253,1/(303,1 − 253,1) = 5,063

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 1/5,063 = 0,1975 kW

Cevap

Ẇmin = 0,1975 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: m = 5

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/25 − 1/20
di = −100 cm
FF20 cmf = 25 cm

Büyütme

m = −di/do = −(−100)/20 = 5

Cevap

m = 5
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: y1 = 5 mm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Saçak aralığı

Δy = λL/d = 500 × 10⁻⁹·1/(0,1 × 10⁻³) = 5 mm

1. saçak

y1 = 1·5 = 5 mm

Cevap

y1 = 5 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers