Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,5 s22,22

80 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1,5 s’dir; ardından otomobil 7,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 80 km/htr = 1,5 sa = −7,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 18 m/s40 m

Bir top, yerden 40 m yükseklikteki bir çatının kenarından 18 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 18 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 5 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 5 m/s ilk hızla kayıyor ve 5,1 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 5 m/sd = 5,1 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 7,5 kg4,5 kgμ = 0,25

Yatay bir masa üzerindeki 7,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 4,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 7,5 kgm2 = 4,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 20 m/s30°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 30° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 20 m/sθ = 30°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
h = 50 mv0​ = 30 m/s50°x = ?

Bir top 50 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 50° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 30 m/sθ = 50°h = 50 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
90 km/h

Düz bir yolda 90 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,4’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 90 km/hμ = 0,4g = 9,81 m/s²
d = m
8.İş ve enerjiZor
h = 16 mR = 4 mN = ?

Kütlesi 10 kg olan bir araba, 4 m yarıçaplı düşey bir dairesel halkaya giden sürtünmesiz bir rayda 16 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Halkanın tepesinde rayın arabaya uyguladığı normal kuvvet N değerini bulun.

m = 10 kgh = 16 mR = 4 mg = 9,81 m/s²
N = N
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1300 kg21 m/s1100 kg

21 m/s hızla giden 1300 kg’lık bir otomobil, duran 1100 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1300 kgv1 = 21 m/sm2 = 1100 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Momentum ve çarpışmalarZor
21 m/s15 m/s

0,25 kg’lık bir top bir duvara 21 m/s hızla çarpıyor ve 15 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,25 kgvin = 21 m/svout = 15 m/sΔt = 50 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 4 mH = 2,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1 mH = 1,5 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, gliserin dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 200 mm, p1​ = ?d2​ = 150 mm, p2​ = 100 kPa

Su, 200 mm’den 150 mm’ye daralan yatay bir borudan 24 L/s debiyle akıyor. Dar kesitteki basınç 100 kPa’dır. Kayıpları ihmal ederek geniş kesitteki basınç p1 değerini bulun.

Q = 24 L/sd1 = 200 mmd2 = 150 mmp2 = 100 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 100 mm, p1​ = 220 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 6 m

Su, 100 mm değerinden 75 mm değerine daralan ve 6 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 220 kPa, hız 1,25 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 220 kPav1 = 1,25 m/sΔz = 6 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
170 g HeP = 750 kPaT = 75 °CV = ?

170 g He, 750 kPa ve 75 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 170 gM = 4,003 g/molP = 750 kPaT = 75 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda CO₂, 250 kPa, 10 L, 40 °C durumundan 350 kPa ve 230 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 250 kPaV1 = 10 LT1 = 40 °CP2 = 350 kPaT2 = 230 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 550 °CTL​ = 40 °CEQH​ = 700 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 550 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 40 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 700 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 550 °CTL = 40 °CQH = 700 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 21 °CTL​ = 0 °CHPQ̇H​ = 4 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası, dışarısı 0 °C iken evi 21 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 4 kW ısı veriyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 21 °CTL = 0 °CQ̇H = 4 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
θc = ?90°flint cam, n1​ = 1,62gliserin, n2​ = 1,47

Işık, flint cam içinde (n = 1,62) gliserin (n = 1,47) ile düz bir sınıra doğru ilerliyor. Ötesinde tam yansıdığı kritik açıyı, θc, bulun.

n1 = 1,62n2 = 1,47
θc = °
20.Dalgalar, ses ve optikZor
θn1​ = 1,55n2​ = 1,54n0​ = 1,00

Bir optik lifin çekirdeği n₁ = 1,55, kılıfı n₂ = 1,54’dir. Sayısal açıklığını, NA, bulun.

n1 = 1,55n2 = 1,54
NA =

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 66,26 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 80/3,6 = 22,22 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 22,22·1,5 = 33,33 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 22,22²/(2·7,5) = 32,92 m

Toplam

d = 33,33 + 32,92 = 66,26 m

Cevap

d = 66,26 m
2.Kinematik

Cevap: t = 5,229 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−40 = 18·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 18·t − 40 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (18 + √(18² + 2·9,81·40))/9,81 = 5,229 s

Cevap

t = 5,229 s
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,2498

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 5²/(2·5,1) = 2,451 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 2,451/9,81 = 0,2498

Cevap

μ = 0,2498
4.Newton yasaları

Cevap: a = 2,146 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (44,15 − 18,39)/12 = 2,146 m/s²

Cevap

a = 2,146 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: H = 5,097 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 20·cos 30° = 17,32 m/s
vy = v0·sin θ = 20·sin 30° = 10 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 10²/(2·9,81) = 5,097 m

Cevap

H = 5,097 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 121,5 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 30·cos 50° = 19,28 m/s
vy = v0·sin θ = 30·sin 50° = 22,98 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 50 + 22,98·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (22,98 + √(528,1 + 981))/9,81 = 6,303 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 19,28·6,303 = 121,5 m

Cevap

x = 121,5 m
7.İş ve enerji

Cevap: d = 79,64 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 90/3,6 = 25 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 25²/(2·0,4·9,81) = 79,64 m

Cevap

d = 79,64 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

8.İş ve enerji

Cevap: N = 294,3 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Tepedeki hız

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(16 − 8) = 157 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
N = mv²/R − mg = 10·157/4 − 98,1 = 294,3 N

Cevap

N = 294,3 N

Araba h = 2,5R olduğunda halkayı ancak tamamlar; o zaman tepede N = 0 olur.

9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 131381 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1300·21/2400 = 11,38 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1300·21² = 286650 J
Kafter = ½·2400·11,38² = 155269 J

Kaybolan enerji

ΔK = 286650 − 155269 = 131381 J

Cevap

ΔK = 131381 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 9 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,25·(15 + 21) = 9 N·s

Cevap

J = 9 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 193,1 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
kapakd = 4 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,25·3,75 = 193,1 kN

Cevap

F = 193,1 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 97,34 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 1,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
kapakd = 1 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·1,75·4,5 = 97,34 kN

Cevap

F = 97,34 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p1 = 100,6 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Hızlar

v1 = Q/A1 = 0,024/0,03142 = 0,7639 m/s
v2 = Q/A2 = 0,024/0,01767 = 1,358 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 100 + ½·1000·(1,358² − 0,7639²)/1000 = 100 + 0,6304 = 100,6 kPa

Cevap

p1 = 100,6 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 159,5 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(100/75)² = 2,222 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 2,222²)/1000 = −1,688 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·6/1000 = 58,86 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 220 + (−1,688) − 58,86 = 159,5 kPa

Cevap

p2 = 159,5 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 163,9 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 170/4,003 = 42,47 mol
T = 75 + 273,15 = 348,1 K

Hacim

V = nRT/P = 42,47·8,314·348,1/750 = 163,9 L

Cevap

V = 163,9 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 11,48 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 313,1 K, T2 = 503,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(250/350)·(503,1/313,1) = 11,48 L

Cevap

V2 = 11,48 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 433,7 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 313,1/823,1 = 61,96 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,6196·700 = 433,7 kJ

Cevap

Wmax = 433,7 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,2856 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 273,1) = 14,01

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇H/COP = 4/14,01 = 0,2856 kW

Cevap

Ẇmin = 0,2856 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θc = 65,15 °

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

90°’de kırılma

sin θc = n₂/n₁ = 1,47/1,62 = 0,9074

Kritik açı

θc = arcsin(0,9074) = 65,15°

Cevap

θc = 65,15°
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: NA = 0,1758

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Kılıftaki kritik açı

sin θc = 1,54/1,55 = 0,9935 → θc = 83,49°

Sayısal açıklık

NA = √(1,55² − 1,54²) = 0,1758

Cevap

NA = 0,1758

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers