Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = ?s = 1400 m

Bir uçağın kalkış için 240 km/h hıza ihtiyacı var ve kullanılabilir pist 1400 m uzunluğunda. Durgun hâlden başlayarak hangi sabit ivmeye a ihtiyaç duyar?

v₀ = 0v = 240 km/hs = 1400 m
a = m/s²
2.KinematikZor
v₀ = 8 m/s35 m

Bir top, yerden 35 m yükseklikteki bir çatının kenarından 8 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 8 m/sh₀ = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
4 kg2 kg

4 kg ve 2 kg’lık kütleler, hafif bir iple bağlı olarak hafif ve sürtünmesiz bir makaranın iki yanında asılı. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 2 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 5,5 kg5 kgsürtünme yok

Yatay bir masa üzerindeki 5,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Masa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 5,5 kgm2 = 5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 30 m/s55°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 55° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 30 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
29 mv0​ = 37 m/s65°x = ?

Bir top yer seviyesinden 37 m/s hızla ve yatayın 65° üstünde atılıyor. İnerken 29 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 37 m/sθ = 65°hroof = 29 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
30°d = 15 mμ = 0,4

1 kg kütleli bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğimde 15 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,4. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 1 kgθ = 30°μ = 0,4d = 15 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.İş ve enerjiZor
F = 15 N20°μ = 0,252 kg

Kütlesi 2 kg olan bir blok, 20° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 15 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25’tür. Blok eğim boyunca 6 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 2 kgF = 15 Nθ = 20°μ = 0,25d = 6 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
0,5 kg5 m/s3,5 kg

5 m/s hızla giden 0,5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 3,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 0,5 kgm2 = 3,5 kgv1 = 5 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
800 kgv1​ = ?1000 kg

800 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 1000 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 13,5 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,7. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 800 kgm2 = 1000 kgd = 13,5 mμ = 0,7g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1 mH = 2,5 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 4 mH = 1 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 4 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 75 mm, p1​ = 240 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Su, 75 mm değerinden 40 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 240 kPa, hız 2,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 240 kPav1 = 2,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 75 mm, p1​ = 360 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 5 m

Su, 75 mm değerinden 50 mm değerine daralan ve 5 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 360 kPa, hız 1,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 360 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 5 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
20 g HeV = 50 LT = 55 °CP = ?

50 L hacimli bir tank, 55 °C sıcaklığında 20 g He içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 20 gM = 4,003 g/molV = 50 LT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
N₂, M = 28,01 g/molP = 250 kPaT = 60 °Cρ = ?

N₂ gazının 250 kPa ve 60 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 28,01 g/molP = 250 kPaT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 300 °CTL​ = 10 °CEQH​ = 3400 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 300 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 10 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 3400 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 300 °CTL = 10 °CQH = 3400 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 25 °CTL​ = -18 °CRQ̇H​Q̇L​ = 0,5 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 25 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini -18 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 0,5 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 25 °CTL = -18 °CQ̇L = 0,5 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 0,8 mn = 1

İki ucu açık bir boru, 0,8 m uzunluğundadır. Ses sürati 343 m/s’dir. temel (birinci harmonik) frekansını, f1, bulun.

v = 343 m/sn = 1L = 0,8 m
f1 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = ?32,7°

Milimetrede 600 çizgili bir ağ, bir spektrum çizgisinin 2. mertebe maksimumunu doğrudan geçiş doğrultusundan 32,7° açıyla gösteriyor. Çizginin dalga boyunu, λ, bulun.

N = 600 mm⁻¹θ2 = 32,7°m = 2
λ = nm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: a = 1,587 m/s²

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v = 240/3,6 = 66,67 m/s

İvme

a = v²/(2s) = 66,67²/(2·1400) = 1,587 m/s²

Cevap

a = 1,587 m/s²
2.Kinematik

Cevap: t = 3,608 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−35 = 8·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 8·t − 35 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (8 + √(8² + 2·9,81·35))/9,81 = 3,608 s

Cevap

t = 3,608 s
3.Newton yasaları

Cevap: T = 26,16 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İvme

Net itici kuvvet ağırlıkların farkıdır; toplam kütleyi hareket ettirir.

a = (4 − 2)·9,81/(4 + 2) = 3,27 m/s²

Hafif kütleden ip gerilmesi

T − m2·g = m2·a → T = 2·(9,81 + 3,27) = 26,16 N

Cevap

T = 26,16 N
4.Newton yasaları

Cevap: T = 25,69 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (49,05 − 0)/10,5 = 4,671 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 5,5·4,671 + 0 = 25,69 N

Cevap

T = 25,69 N
5.Eğik atış

Cevap: H = 30,78 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 30·cos 55° = 17,21 m/s
vy = v0·sin θ = 30·sin 55° = 24,57 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 24,57²/(2·9,81) = 30,78 m

Cevap

H = 30,78 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 91,02 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 15,64 m/s, vy = 33,53 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

29 = 33,53·t − 4,905·t²
t = (33,53 + √(33,53² − 2·9,81·29))/9,81 = 5,821 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 15,64·5,821 = 91,02 m

Cevap

x = 91,02 m
7.İş ve enerji

Cevap: Wf = 50,97 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 9,81·0,866 = 8,496 N
F = μN = 0,4·8,496 = 3,398 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 3,398·15 = 50,97 J

Cevap

Wf = 50,97 J
8.İş ve enerji

Cevap: v = 4,699 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
mg·sin θ = 6,71 N
μ·mg·cos θ = 4,609 N

İş–enerji

½mv² = (15 − 11,32)·6 = 22,08 J
v = √(2·22,08/2) = 4,699 m/s

Cevap

v = 4,699 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = −3,75 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (0,5 − 3,5)/(0,5 + 3,5)·5 = −3,75 m/s
v′2 = 2·0,5/(0,5 + 3,5)·5 = 1,25 m/s

Cevap

v′1 = −3,75 m/s

Eksi işareti, birinci kızağın geri sektiği anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 30,64 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,7·9,81·13,5) = 13,62 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 1800·13,62/800 = 30,64 m/s

Cevap

v1 = 30,64 m/s
(110,3 km/h)
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 110,4 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 2,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
kapakd = 1 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·5 = 110,4 kN

Cevap

F = 110,4 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 4,519 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 1/2 = 4,5 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
kapakd = 4 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·4,5·1,5 = 58,27 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1,5·1³/12 = 0,125 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4,5 + 0,125/(4,5·1,5) = 4,519 m

Cevap

ycp = 4,519 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 204,5 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,5·(75/40)² = 8,789 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,5² − 8,789²)/1000 = −35,5 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 240 + (−35,5) = 204,5 kPa

Cevap

p2 = 204,5 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 306,4 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(75/50)² = 3,375 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 3,375²)/1000 = −4,57 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·5/1000 = 49,05 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 360 + (−4,57) − 49,05 = 306,4 kPa

Cevap

p2 = 306,4 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 272,6 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 20/4,003 = 4,996 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Basınç

P = nRT/V = 4,996·8,314·328,1/0,05 = 272,6 kPa

Cevap

P = 272,6 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 2,528 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Yoğunluk

ρ = 250·28,01/(8,314·333,1) = 2,528 kg/m³

Cevap

ρ = 2,528 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1720 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 300 + 273,15 = 573,1 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 283,1/573,1 = 50,6 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,506·3400 = 1720 kJ

Cevap

Wmax = 1720 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,08426 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -18 + 273,15 = 255,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 255,1/(298,1 − 255,1) = 5,934

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 0,5/5,934 = 0,08426 kW

Cevap

Ẇmin = 0,08426 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f1 = 214,4 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 2L/n = 2·0,8/1 = 1,6 m

Frekans

f = v/λ = 343/1,6 = 214,4 Hz

Cevap

f1 = 214,4 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: λ = 450,2 nm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Dalga boyu

λ = d·sin θ/m = 1,667 × 10⁻⁶·sin 32,7°/2 = 450,2 nm

Cevap

λ = 450,2 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers