Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?15

54 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 54 km/ha = −6 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)4 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 4 s boyunca 1,5 m/s² ile hızlanıyor, sonra 26 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 5 m/s² ile fren yapıyor. İki durak arasındaki toplam mesafe s değerini bulun.

a1 = 1,5 m/s²t1 = 4 st2 = 26 sa3 = −5 m/s²
s = m
3.Newton yasalarıOrta
5,5 kg5 kg

5,5 kg ve 5 kg’lık kütleler, hafif bir iple bağlı olarak hafif ve sürtünmesiz bir makaranın iki yanında asılı. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. g = 9,81 m/s² alın. Kütlelerin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 5,5 kgm2 = 5 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 4,5 kg4 kgθ = 40°

40° eğimli bir rampadaki 4,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 4 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 4,5 kgm2 = 4 kgθ = 40°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 30 m/sθ = ?R = 40 m

Bir top düz zeminden 30 m/s hızla atılıyor ve 40 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 30 m/sR = 40 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 40 mv0​ = 25 m/s20°α = ?

Bir top 40 m’lik bir uçurumun tepesinden 25 m/s hızla ve yatayın 20° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere yatayın altında hangi açıyla α çarpar?

v₀ = 25 m/sθ = 20°h = 40 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.İş ve enerjiOrta
30°d = 4 mμ = 0,4

4 kg kütleli bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğimde 4 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,4. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 4 kgθ = 30°μ = 0,4d = 4 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.İş ve enerjiZor
h = 5 mL = 3 mμ = 0,15k = 500 N/m

10 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 500 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 10 kgh = 5 mL = 3 mμ = 0,15k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1 kgv = ?20 gh = 10 cm

20 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 1 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 10 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 20 gM = 1 kgh = 10 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
15 m/s8 m/s

0,15 kg’lık bir top bir duvara 15 m/s hızla çarpıyor ve 8 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 10 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,15 kgvin = 15 m/svout = 8 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 0,5 mH = 1,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 0,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 3 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, deniz suyu dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 75 mm, p1​ = 330 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Su, 75 mm değerinden 40 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 330 kPa, hız 0,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 330 kPav1 = 0,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
C210,5 m5 md = 20 mmQ = ?

İç çapı 20 mm olan bir hortum, açık bir tanktan sifonla su çekiyor. Hortumun en yüksek noktası C, su yüzeyinin 0,5 m üstündedir ve (havaya açık) çıkış, su yüzeyinin 5 m altındadır. Kayıpları ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Debi Q değerini bulun.

d = 20 mmzC = +0,5 mz2 = −5 mg = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
350 g HeP = 450 kPaT = 70 °CV = ?

350 g He, 450 kPa ve 70 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 350 gM = 4,003 g/molP = 450 kPaT = 70 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Ar, M = 39,95 g/molP = 450 kPaT = 110 °Cρ = ?

Ar gazının 450 kPa ve 110 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 39,95 g/molP = 450 kPaT = 110 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 25 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 5 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 5 kW ısı çekerek bir soğuk odayı 5 °C’de tutuyor ve 25 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = 5 °CTH = 25 °CQ̇L = 5 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 28 °CTL​ = -20 °CRQ̇H​Q̇L​ = 5 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 28 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini -20 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 5 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 28 °CTL = -20 °CQ̇L = 5 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
P8 × 75 dB

Bir makine, belirli bir noktada 75 dB ses düzeyi veriyor. 8 özdeş makine aynı anda çalıştığında (evresiz kaynaklar) o noktadaki düzeyi, β, bulun.

β1 = 75 dBn = 8
β = dB
20.Dalgalar, ses ve optikZor
Fdo​ = 12 cmR = 40 cm

Bir cisim, eğrilik yarıçapı 40 cm olan çukur aynanın 12 cm önündedir. Görüntü uzaklığını, di, bulun; aynanın önündeki (gerçek) görüntü için pozitif, arkasındaki (sanal) görüntü için negatif.

do = 12 cmR = 40 cm
di = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 2,5 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 15/6 = 2,5 s

Cevap

t = 2,5 s
2.Kinematik

Cevap: s = 171,6 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 1,5·4 = 6 m/s

Her evrenin mesafesi

s1 = ½·1,5·4² = 12 m
s2 = 6·26 = 156 m
s3 = 6²/(2·5) = 3,6 m

Toplam mesafe

s = 12 + 156 + 3,6 = 171,6 m

Cevap

s = 171,6 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 0,4671 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İvme

Net itici kuvvet ağırlıkların farkıdır; toplam kütleyi hareket ettirir.

a = (5,5 − 5)·9,81/(5,5 + 5) = 0,4671 m/s²

Cevap

a = 0,4671 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 0,8803 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 39,24 N
m₁·g·sin θ = 28,38 N
μ·m₁·g·cos θ = 3,382 N

Sistemin ivmesi

a = (39,24 − 28,38 − 3,382)/8,5 = 0,8803 m/s²

Cevap

a = 0,8803 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: θ = 12,92 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·40/30² = 0,436

Açı

2θ = 25,85° → θ = 12,92°

Cevap

θ = 12,92°

Diğer çözüm 90° − θ = 77,08°.

6.Eğik atış

Cevap: α = 51,27 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 25·cos 20° = 23,49 m/s
vy0 = 25·sin 20° = 8,551 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(8,551² + 2·9,81·40) = 29,29 m/s

Çarpma açısı

tan α = vy/vx = 29,29/23,49 → α = 51,27°

Cevap

α = 51,27°
7.İş ve enerji

Cevap: Wf = 54,37 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 39,24·0,866 = 33,98 N
F = μN = 0,4·33,98 = 13,59 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 13,59·4 = 54,37 J

Cevap

Wf = 54,37 J
8.İş ve enerji

Cevap: v = 9,448 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 98,1·(5 − 0,15·3) = 446,4 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·4,55) = 9,448 m/s

Cevap

v = 9,448 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 71,44 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,1) = 1,401 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 1)·1,401/0,02 = 71,44 m/s

Cevap

v = 71,44 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 3,45 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,15·(8 + 15) = 3,45 N·s

Cevap

J = 3,45 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 27,59 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·1,5 = 2,25 m²
kapakd = 0,5 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,25·2,25 = 27,59 kN

Cevap

F = 27,59 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 241,3 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
kapakd = 2,5 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·4·6 = 241,3 kN

Cevap

F = 241,3 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 328,6 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(75/40)² = 1,758 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 1,758²)/1000 = −1,42 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 330 + (−1,42) = 328,6 kPa

Cevap

p2 = 328,6 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 3,112 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Hortumdaki hız

Yüzey ve çıkış ikisi de havaya açıktır, bu yüzden basınç terimleri sadeleşir.

v = √(2g·5) = √(2·9,81·5) = 9,905 m/s

Debi

Q = A·v = 0,0003142·9,905 = 0,003112 m³/s = 3,112 L/s

Cevap

Q = 3,112 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 554,3 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 350/4,003 = 87,43 mol
T = 70 + 273,15 = 343,1 K

Hacim

V = nRT/P = 87,43·8,314·343,1/450 = 554,3 L

Cevap

V = 554,3 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 5,644 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 110 + 273,15 = 383,1 K

Yoğunluk

ρ = 450·39,95/(8,314·383,1) = 5,644 kg/m³

Cevap

ρ = 5,644 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 5,36 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 5·298,1/278,1 = 5,36 kW

Cevap

Q̇H = 5,36 kW

Giriş gücü: Ẇ = 0,3595 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,9481 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 28 + 273,15 = 301,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 253,1/(301,1 − 253,1) = 5,274

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 5/5,274 = 0,9481 kW

Cevap

Ẇmin = 0,9481 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: β = 84,03 dB

Dalgalar: periyodik bir dalga bir periyotta bir dalga boyu ilerler; dolayısıyla v = fλ ve T = 1/f. Gerilmiş bir iplikte v = √(T/μ); burada T gerilme kuvveti, μ = m/L ise metre başına kütledir. Havada ses 20 °C’de yaklaşık 343 m/s ile, boşlukta ışık c = 3,00 × 10⁸ m/s ile yayılır. Ses yüksekliği logaritmik bir ölçekte ölçülür: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, I₀ = 10⁻¹² W/m²; yani şiddetin 10 katı 10 dB ekler. Noktasal bir kaynak gücünü, P, bir küre üzerine yayar: I = P/(4πr²).

Toplam şiddet

I = 8·I₁

Seviye

β = 75 + 10·log₁₀(8) = 84,03 dB

Cevap

β = 84,03 dB
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = −30 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Odak uzaklığı

f = R/2 = 20 cm

Ayna denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/12
di = −30 cm
F12 cmf = 20 cm

Işın şeması

aynanın arkasında sanal görüntü

Cevap

di = −30 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers