Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)0,9 s25

90 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 0,9 s’dir; ardından otomobil 7 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 90 km/htr = 0,9 sa = −7 m/s²
d = m
2.KinematikZor
AB: 27 m/s20 m

A topu 20 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 27 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Toplar ne zaman karşılaşır? t değerini bulun.

H = 20 mv0B = 27 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 15°20 kgF = ?

20 kg’lık bir kutu, yatayla 15° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 20 kgθ = 15°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
θ = 30°blokv₀ = 8 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 30° eğimli bir rampada 8 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 8 m/sθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 34 m/s25°menzil

Bir top düz zeminden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 34 m/sθ = 25°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Eğik atışZor
h = 10 mv0​ = 18 m/s55°x = ?

Bir top 10 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 55° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 18 m/sθ = 55°h = 10 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
20°d = 19 mμ = 0,15

2,5 kg kütleli bir blok, yatayla 20° açı yapan bir eğimde 19 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,15. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 2,5 kgθ = 20°μ = 0,15d = 19 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.İş ve enerjiZor
F = 70 N20°μ = 0,110 kg

Kütlesi 10 kg olan bir blok, 20° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 70 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1’tür. Blok eğim boyunca 2 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 10 kgF = 70 Nθ = 20°μ = 0,1d = 2 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
5 kg6 m/s1 kg

6 m/s hızla giden 5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 1 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 5 kgm2 = 1 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
23 m/s4 m/s

0,35 kg’lık bir top bir duvara 23 m/s hızla çarpıyor ve 4 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 5 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,35 kgvin = 23 m/svout = 4 m/sΔt = 5 ms
Favg = N
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 1,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2 mH = 1,5 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 2 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 150 mm, p1​ = ?d2​ = 75 mm, p2​ = 250 kPa

Su, 150 mm’den 75 mm’ye daralan yatay bir borudan 37 L/s debiyle akıyor. Dar kesitteki basınç 250 kPa’dır. Kayıpları ihmal ederek geniş kesitteki basınç p1 değerini bulun.

Q = 37 L/sd1 = 150 mmd2 = 75 mmp2 = 250 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 150 mm, p1​ = 270 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 3 m

Su, 150 mm değerinden 100 mm değerine daralan ve 3 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 270 kPa, hız 2 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 100 mmp1 = 270 kPav1 = 2 m/sΔz = 3 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
160 g HeV = 50 LT = 55 °CP = ?

50 L hacimli bir tank, 55 °C sıcaklığında 160 g He içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 160 gM = 4,003 g/molV = 50 LT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda O₂, 150 kPa, 5 L, 20 °C durumundan 350 kPa ve 240 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 150 kPaV1 = 5 LT1 = 20 °CP2 = 350 kPaT2 = 240 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 425 °CTL​ = 25 °CEQH​ = 2500 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 425 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 25 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 2500 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 425 °CTL = 25 °CQH = 2500 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 21 °CTL​ = 2 °CHPQ̇H​ = 10 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası, dışarısı 2 °C iken evi 21 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 10 kW ısı veriyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 21 °CTL = 2 °CQ̇H = 10 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 4 cmf = 10 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 10 cm olan ince bir yakınsak merceğin 4 cm önünde duruyor. Büyütmeyi, m, bulun (ters görüntü için negatif).

do = 4 cmf = 10 cm
m =
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 600 nmd = 0,1 mmL = 1 m

600 nm dalga boylu ışık, aralarında 0,1 mm olan iki yarığa düşüyor. Ekran 1 m uzaklıkta. Komşu aydınlık saçaklar arasındaki aralığı, Δy, bulun.

λ = 600 nmd = 0,1 mmL = 1 m
Δy = mm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 67,14 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 25·0,9 = 22,5 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 25²/(2·7) = 44,64 m

Toplam

d = 22,5 + 44,64 = 67,14 m

Cevap

d = 67,14 m
2.Kinematik

Cevap: t = 0,7407 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

20 − ½g·t² = 27·t − ½g·t² → t = 20/27 = 0,7407 s

Cevap

t = 0,7407 s
3.Newton yasaları

Cevap: F = 98,16 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 50,78 + 47,38 = 98,16 N

Cevap

F = 98,16 N
4.Newton yasaları

Cevap: d = 4,553 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 30° + 0,25·cos 30°) = 7,029 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 8²/(2·7,029) = 4,553 m

Cevap

d = 4,553 m
5.Eğik atış

Cevap: t = 2,929 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 34·cos 25° = 30,81 m/s
vy = v0·sin θ = 34·sin 25° = 14,37 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·14,37/9,81 = 2,929 s

Cevap

t = 2,929 s
6.Eğik atış

Cevap: x = 36,92 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 18·cos 55° = 10,32 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 55° = 14,74 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 10 + 14,74·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (14,74 + √(217,4 + 196,2))/9,81 = 3,576 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 10,32·3,576 = 36,92 m

Cevap

x = 36,92 m
7.İş ve enerji

Cevap: Wf = 65,68 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 24,53·0,9397 = 23,05 N
F = μN = 0,15·23,05 = 3,457 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 3,457·19 = 65,68 J

Cevap

Wf = 65,68 J
8.İş ve enerji

Cevap: v = 3,3 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
mg·sin θ = 33,55 N
μ·mg·cos θ = 9,218 N

İş–enerji

½mv² = (70 − 42,77)·2 = 54,46 J
v = √(2·54,46/10) = 3,3 m/s

Cevap

v = 3,3 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 10 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (5 − 1)/(5 + 1)·6 = 4 m/s
v′2 = 2·5/(5 + 1)·6 = 10 m/s

Cevap

v′2 = 10 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 1890 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,35·(4 + 23) = 9,45 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 9,45/0,005 = 1890 N

Cevap

Favg = 1890 N
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 55,18 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
kapakd = 3 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,75·1,5 = 55,18 kN

Cevap

F = 55,18 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 2,818 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 1,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
kapakd = 2 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·4,5 = 121,4 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 3·1,5³/12 = 0,8438 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2,75 + 0,8438/(2,75·4,5) = 2,818 m

Cevap

ycp = 2,818 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p1 = 282,9 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Hızlar

v1 = Q/A1 = 0,037/0,01767 = 2,094 m/s
v2 = Q/A2 = 0,037/0,004418 = 8,375 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 250 + ½·1000·(8,375² − 2,094²)/1000 = 250 + 32,88 = 282,9 kPa

Cevap

p1 = 282,9 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 232,4 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2·(150/100)² = 4,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2² − 4,5²)/1000 = −8,125 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·3/1000 = 29,43 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 270 + (−8,125) − 29,43 = 232,4 kPa

Cevap

p2 = 232,4 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 2181 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 160/4,003 = 39,97 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Basınç

P = nRT/V = 39,97·8,314·328,1/0,05 = 2181 kPa

Cevap

P = 2181 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 3,751 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 293,1 K, T2 = 513,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(150/350)·(513,1/293,1) = 3,751 L

Cevap

V2 = 3,751 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1432 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 425 + 273,15 = 698,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/698,1 = 57,29 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,5729·2500 = 1432 kJ

Cevap

Wmax = 1432 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,6459 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 275,1) = 15,48

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇H/COP = 10/15,48 = 0,6459 kW

Cevap

Ẇmin = 0,6459 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: m = 1,667

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/10 − 1/4
di = −6,667 cm
FF4 cmf = 10 cm

Büyütme

m = −di/do = −(−6,667)/4 = 1,667

Cevap

m = 1,667
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: Δy = 6 mm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Saçak aralığı

Δy = λL/d = 600 × 10⁻⁹·1/(0,1 × 10⁻³) = 6 mm

Cevap

Δy = 6 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers