Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)0,7 s16,67

60 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 0,7 s’dir; ardından otomobil 4 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 60 km/htr = 0,7 sa = −4 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 15 m/s5 m

Bir top, yerden 5 m yükseklikteki bir çatının kenarından 15 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

v₀ = 15 m/sh₀ = 5 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 20°30 kgF = ?

30 kg’lık bir kutu, yatayla 20° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 30 kgθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 2 kg4 kgθ = 35°

35° eğimli bir rampadaki 2 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 4 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 4 kgθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
25 my = ?v0​ = 36 m/s35°

Bir top düz zeminden 36 m/s hızla ve yatayın 35° üstünde, 25 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 36 m/sθ = 35°x = 25 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
h = 25 mv0​ = 24 m/s40°x = ?

Bir top 25 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 40° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 24 m/sθ = 40°h = 25 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
60 km/h

Düz bir yolda 60 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,8’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 60 km/hμ = 0,8g = 9,81 m/s²
d = m
8.İş ve enerjiZor
h = 2,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 1000 N/m

2 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 2,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 2 kgh = 2,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
2 kg4 m/s1 kg

4 m/s hızla giden 2 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 1 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 1 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
11 m/s8 m/s

0,15 kg’lık bir top bir duvara 11 m/s hızla çarpıyor ve 8 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 10 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,15 kgvin = 11 m/svout = 8 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 1 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 1 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, deniz suyu dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 2,5 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
Q = ?d = 20 mm, Cd​ = 0,65h = 4,5 m

Su, büyük ve açık bir tanktan 20 mm çaplı keskin kenarlı bir orifisten boşalıyor. Su seviyesi orifisin 4,5 m üstünde tutuluyor ve debi katsayısı 0,65’dir. Debi Q değerini bulun. g = 9,81 m/s² alın.

d = 20 mmh = 4,5 mCd = 0,65g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 200 kPaQ = ?d = 20 mmh = 3 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 200 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 3 m altındaki 20 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: debi Q. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 200 kPa (etkin)h = 3 md = 20 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
100 g CO₂V = 20 LT = 75 °CP = ?

20 L hacimli bir tank, 75 °C sıcaklığında 100 g CO₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 100 gM = 44,01 g/molV = 20 LT = 75 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda Ar, 200 kPa, 5 L, 25 °C durumundan 400 kPa ve 210 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 200 kPaV1 = 5 LT1 = 25 °CP2 = 400 kPaT2 = 210 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 625 °CTL​ = ?EQH​ = 4000 kJQL​ = 1306 kJW

Tersinir (Carnot) bir ısı makinesi, çevrim başına 625 °C’deki bir kaynaktan 4000 kJ ısı alıyor ve 1306 kJ atıyor. Soğuk kaynağın sıcaklığı TL değerini °C cinsinden bulun.

TH = 625 °CQH = 4000 kJQL = 1306 kJ
TL = °C
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 550 °CT0​ = 20 °CTL​ = -25 °CERWQ̇H​ = 40 kWQ̇L​ = ?

Bir Carnot ısı makinesi 550 °C’deki bir kaynaktan 40 kW ısı alıyor ve 20 °C’deki çevreye ısı atıyor. Tüm işi, -25 °C’deki bir dondurucudan ısı çeken ve yine 20 °C’deki çevreye ısı atan bir Carnot soğutucusunu çalıştırıyor. Dondurucudan ısı çekilme hızı Q̇L değerini bulun.

TH = 550 °CT0 = 20 °CTL = -25 °CQ̇H = 40 kW
Q̇L = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = ?n = 4

İki ucu açık bir boru için 4. harmonik frekansının 1715 Hz olması gerekir. Ses sürati 343 m/s’dir. Borunun uzunluğunu, L, bulun.

v = 343 m/sn = 4f4 = 1715 Hz
L = m
20.Dalgalar, ses ve optikZor
Fdo​ = 25 cmR = 40 cm

Bir cisim, eğrilik yarıçapı 40 cm olan çukur aynanın 25 cm önündedir. Görüntü uzaklığını, di, bulun; aynanın önündeki (gerçek) görüntü için pozitif, arkasındaki (sanal) görüntü için negatif.

do = 25 cmR = 40 cm
di = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 46,39 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 16,67·0,7 = 11,67 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·4) = 34,72 m

Toplam

d = 11,67 + 34,72 = 46,39 m

Cevap

d = 46,39 m
2.Kinematik

Cevap: hmax = 16,47 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Çatının üzerine yükselme

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 15²/(2·9,81) = 11,47 m

Yerden yükseklik

hmax = 5 + 11,47 = 16,47 m

Cevap

hmax = 16,47 m
3.Newton yasaları

Cevap: F = 142,1 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 100,7 + 41,48 = 142,1 N

Cevap

F = 142,1 N
4.Newton yasaları

Cevap: T = 22,73 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 39,24 N
m₁·g·sin θ = 11,25 N
μ·m₁·g·cos θ = 3,214 N

Sistemin ivmesi

a = (39,24 − 11,25 − 3,214)/6 = 4,129 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 4·(9,81 − 4,129) = 22,73 N

Cevap

T = 22,73 N
5.Eğik atış

Cevap: y = 13,98 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 36·cos 35° = 29,49 m/s
t = x/vx = 25/29,49 = 0,8478 s

O andaki yükseklik

y = 20,65·0,8478 − ½·9,81·0,8478² = 13,98 m

Cevap

y = 13,98 m

Top duvarda hâlâ yükselmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: x = 79,5 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 24·cos 40° = 18,39 m/s
vy = v0·sin θ = 24·sin 40° = 15,43 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 25 + 15,43·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (15,43 + √(238 + 490,5))/9,81 = 4,324 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 18,39·4,324 = 79,5 m

Cevap

x = 79,5 m
7.İş ve enerji

Cevap: d = 17,7 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 60/3,6 = 16,67 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 16,67²/(2·0,8·9,81) = 17,7 m

Cevap

d = 17,7 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

8.İş ve enerji

Cevap: x = 28,36 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 19,62·(2,5 − 0,15·3) = 40,22 J

En büyük sıkışma

½kx² = 40,22 → x = √(2·40,22/1000) = 0,2836 m = 28,36 cm

Cevap

x = 28,36 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 5,333 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (2 − 1)/(2 + 1)·4 = 1,333 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 1)·4 = 5,333 m/s

Cevap

v′2 = 5,333 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 2,85 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,15·(8 + 11) = 2,85 N·s

Cevap

J = 2,85 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 68,67 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
kapakd = 3 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·2 = 68,67 kN

Cevap

F = 68,67 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 3,028 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
kapakd = 2,5 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3·1,5 = 45,25 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1,5·1³/12 = 0,125 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3 + 0,125/(3·1,5) = 3,028 m

Cevap

ycp = 3,028 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 1,919 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

İdeal jet hızı

√(2gh) = √(2·9,81·4,5) = 9,396 m/s

Gerçek debi

Debi katsayısı, jetin daralmasını ve kenardaki sürtünmeyi hesaba katar.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,65·0,0003142·9,396 = 0,001919 m³/s = 1,919 L/s

Cevap

Q = 1,919 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 6,73 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(200000/1000 + 9,81·3)) = 21,42 m/s

Debi

Q = A·v = 0,0003142·21,42 = 0,00673 m³/s = 6,73 L/s

Cevap

Q = 6,73 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 328,8 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 100/44,01 = 2,272 mol
T = 75 + 273,15 = 348,1 K

Basınç

P = nRT/V = 2,272·8,314·348,1/0,02 = 328,8 kPa

Cevap

P = 328,8 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 4,051 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 298,1 K, T2 = 483,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(200/400)·(483,1/298,1) = 4,051 L

Cevap

V2 = 4,051 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: TL = 20,1 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Kaynağın mutlak sıcaklığı

TH = 625 + 273,15 = 898,1 K

Tersinir ısı oranı

TL = TH·QL/QH = 898,1·1306/4000 = 293,2 K = 20,1 °C

Cevap

TL = 20,1 °C
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇L = 142 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
T0 = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -25 + 273,15 = 248,1 K

Makine işi

η = 1 − 293,1/823,1 = 0,6439
Ẇ = 0,6439·40 = 25,75 kW

Soğutucunun çektiği ısı

COPR = 248,1/(293,1 − 248,1) = 5,514
Q̇L = 5,514·25,75 = 142 kW

Cevap

Q̇L = 142 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: L = 0,4 m

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Dalga boyu

λ = v/f = 343/1715 = 0,2 m

Uzunluk

L = nλ/2 = 4·0,2/2 = 0,4 m

Cevap

L = 0,4 m
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = 100 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Odak uzaklığı

f = R/2 = 20 cm

Ayna denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/25
di = 100 cm
F25 cmf = 20 cm

Işın şeması

aynanın önünde gerçek görüntü

Cevap

di = 100 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers