Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
polisa = 3,5 m/s²otomobil30 m/s

Sabit 30 m/s hızla giden bir araç, duran bir polis arabasının yanından geçiyor. O anda polis arabası harekete geçiyor ve 3,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. Polis arabasının yetişmesi ne kadar sürer? t değerini bulun.

vcar = 30 m/sapolice = 3,5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematikZor
AB: 29 m/s45 m

A topu 45 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 29 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden hangi yükseklikte y karşılaşırlar?

H = 45 mv0B = 29 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 30°a = ?m = 7 kg

7 kg’lık bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 7 kgθ = 30°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 3 kg10 kgθ = 30°

30° eğimli bir rampadaki 3 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 10 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 10 kgθ = 30°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?40°R = 90 m

Bir top düz zeminden yatayın 40° üstünde atılıyor ve 90 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 40°R = 90 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 35 mv0​ = 19 m/s65°H = ?

Bir top 35 m’lik bir uçurumun tepesinden 19 m/s hızla ve yatayın 65° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 19 m/sθ = 65°h = 35 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.İş ve enerjiOrta
90°L = 0,8 m5 kg

Kütlesi 5 kg olan bir top, 0,8 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 90° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 5 kgL = 0,8 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.İş ve enerjiZor
k = 2000 N/m25°μ = 0,25 kg

25° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 2000 N/m olan bir yay, kütlesi 5 kg olan bir bloğa karşı 10 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)

m = 5 kgk = 2000 N/mx = 10 cmθ = 25°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1100 kg10 m/s1400 kg

10 m/s hızla giden 1100 kg’lık bir otomobil, duran 1400 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Başlangıçtaki kinetik enerjinin yüzde kaçı ΔK/K kaybolur?

m1 = 1100 kgv1 = 10 m/sm2 = 1400 kgv2 = 0
ΔK/K = %
10.Momentum ve çarpışmalarZor
30 m/s14 m/s

0,15 kg’lık bir top bir duvara 30 m/s hızla çarpıyor ve 14 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 5 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,15 kgvin = 30 m/svout = 14 m/sΔt = 5 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 2,5 mH = 3 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 3 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 3 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 2,5 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 100 mm, p1​ = 340 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Su, 100 mm değerinden 75 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 340 kPa, hız 1 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 340 kPav1 = 1 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 130 kPaQ = ?d = 50 mmh = 5 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 130 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 5 m altındaki 50 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: debi Q. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 130 kPa (etkin)h = 5 md = 50 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
220 g CH₄P = 350 kPaT = 100 °CV = ?

220 g CH₄, 350 kPa ve 100 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 220 gM = 16,04 g/molP = 350 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda N₂, 250 kPa, 2 L, 15 °C durumundan 100 kPa ve 90 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 250 kPaV1 = 2 LT1 = 15 °CP2 = 100 kPaT2 = 90 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 650 °CTL​ = 35 °CEQH​ = 2500 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 650 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 35 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 2500 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 650 °CTL = 35 °CQH = 2500 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 22 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 9,5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası 5 °C’deki bir kaynaktan ısı alarak 22 °C’deki bir ısıtma sistemine 9,5 kW ısı veriyor. Gerçek COP’u bu sıcaklıklar arasındaki Carnot COP’unun %60’idir. Harcadığı elektrik gücü Ẇ değerini bulun.

TH = 22 °CTL = 5 °CηII = 60%Q̇H = 9,5 kW
Ẇ = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 1 mn = 3

Bir ucu kapalı bir boru, 1 m uzunluğundadır. Ses sürati 343 m/s’dir. 3. harmonik frekansını, f3, bulun.

v = 343 m/sn = 3L = 1 m
f3 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 500 nma = 0,2 mm

500 nm dalga boylu ışık, 0,2 mm genişliğinde tek bir yarıktan geçiyor. 2. karanlık saçağın doğrudan geçiş doğrultusuna göre açısını, θ2, bulun.

λ = 500 nma = 0,2 mmm = 2
θ2 = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 17,14 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Eşit mesafeler

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·30/3,5 = 17,14 s

Cevap

t = 17,14 s

O anda polis arabası 2v = 60 m/s hızla hareket eder.

2.Kinematik

Cevap: y = 33,19 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

45 − ½g·t² = 29·t − ½g·t² → t = 45/29 = 1,552 s

Karşılaşma yüksekliği

y = 29·1,552 − ½·9,81·1,552² = 33,19 m

Cevap

y = 33,19 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,631 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 30° − 0,15·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,1299) = 3,631 m/s²

Cevap

a = 3,631 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 35,92 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 98,1 N
m₁·g·sin θ = 14,71 N
μ·m₁·g·cos θ = 2,549 N

Sistemin ivmesi

a = (98,1 − 14,71 − 2,549)/13 = 6,218 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 10·(9,81 − 6,218) = 35,92 N

Cevap

T = 35,92 N
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 29,94 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·90/sin 80°) = 29,94 m/s

Cevap

v0 = 29,94 m/s
6.Eğik atış

Cevap: H = 50,11 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 19·sin 65° = 17,22 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 17,22²/(2·9,81) = 15,11 m

Yerden yükseklik

H = 35 + 15,11 = 50,11 m

Cevap

H = 50,11 m
7.İş ve enerji

Cevap: T = 147,2 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·0,8·(1 − cos 90°) = 15,7 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
T = mg + mv²/L = 49,05 + 5·15,7/0,8 = 147,2 N

Cevap

T = 147,2 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 147,2 N.

8.İş ve enerji

Cevap: d = 0,3376 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·2000·0,1² = 10 J

Eğim boyunca enerji denkliği

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 10/(49,05·(0,4226 + 0,2·0,9063)) = 0,3376 m

Cevap

d = 0,3376 m
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK/K = 56 %

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1100·10/2500 = 4,4 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1100·10² = 55000 J
Kafter = ½·2500·4,4² = 24200 J

Kaybolan kesir

ΔK/K = 30800/55000 = 56 %

Cevap

ΔK/K = 56 %

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 6,6 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,15·(14 + 30) = 6,6 N·s

Cevap

J = 6,6 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 117,7 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
kapakd = 2,5 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·3 = 117,7 kN

Cevap

F = 117,7 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 4,188 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
kapakd = 2,5 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·4·4,5 = 155,4 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1,5·3³/12 = 3,375 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4 + 3,375/(4·4,5) = 4,188 m

Cevap

ycp = 4,188 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 338,9 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(100/75)² = 1,778 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 1,778²)/1000 = −1,08 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 340 + (−1,08) = 338,9 kPa

Cevap

p2 = 338,9 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 37,16 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(130000/1000 + 9,81·5)) = 18,92 m/s

Debi

Q = A·v = 0,001963·18,92 = 0,03716 m³/s = 37,16 L/s

Cevap

Q = 37,16 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 121,6 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 220/16,04 = 13,72 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Hacim

V = nRT/P = 13,72·8,314·373,1/350 = 121,6 L

Cevap

V = 121,6 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 6,301 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 288,1 K, T2 = 363,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(250/100)·(363,1/288,1) = 6,301 L

Cevap

V2 = 6,301 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1665 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 650 + 273,15 = 923,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 308,1/923,1 = 66,62 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,6662·2500 = 1665 kJ

Cevap

Wmax = 1665 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇ = 0,912 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 22 + 273,15 = 295,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Carnot ve gerçek COP

COPmax = 295,1/(295,1 − 278,1) = 17,36
COP = 0,6·17,36 = 10,42

Giriş gücü

Ẇ = Q̇H/COP = 9,5/10,42 = 0,912 kW

Cevap

Ẇ = 0,912 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f3 = 257,3 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 4L/n = 4·1/3 = 1,333 m

Frekans

f = v/λ = 343/1,333 = 257,3 Hz

Cevap

f3 = 257,3 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θ2 = 0,2865 °

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Karanlık saçak koşulu

sin θ = mλ/a = 0,005
θ = 0,2865°

Cevap

θ2 = 0,2865°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers