Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
polisa = 6 m/s²otomobil34 m/s

Sabit 34 m/s hızla giden bir araç, duran bir polis arabasının yanından geçiyor. O anda polis arabası harekete geçiyor ve 6 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. Polis arabasının yetişmesi ne kadar sürer? t değerini bulun.

vcar = 34 m/sapolice = 6 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematikZor
a = 28 m/s²

Bir model roket durgun hâlden dik olarak yukarı fırlatılıyor. Motoru ona 2 s boyunca 28 m/s² sabit yukarı ivme veriyor; ardından motor duruyor ve roket serbestçe hareket ediyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Fırlatmadan ne kadar sonra yere çarpar? t değerini bulun.

a = 28 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 20°a = ?m = 8 kg

8 kg’lık bir blok, yatayla 20° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 8 kgθ = 20°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
12 kg6 kgTF = 130 Nμ = 0,3

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 130 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 6 kg’lık bloğu çekiyor; 12 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Bağlantı ipindeki gerilme T değerini bulun.

m1 = 12 kgm2 = 6 kgF = 130 Nμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
12 my = ?v0​ = 20 m/s45°

Bir top düz zeminden 20 m/s hızla ve yatayın 45° üstünde, 12 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 20 m/sθ = 45°x = 12 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
h = 25 mv0​ = 17 m/s40°α = ?

Bir top 25 m’lik bir uçurumun tepesinden 17 m/s hızla ve yatayın 40° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere yatayın altında hangi açıyla α çarpar?

v₀ = 17 m/sθ = 40°h = 25 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.İş ve enerjiOrta
120 km/h

Düz bir yolda 120 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,7’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 120 km/hμ = 0,7g = 9,81 m/s²
d = m
8.İş ve enerjiZor
k = 5000 N/m35°μ = 0,251 kg

35° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 5000 N/m olan bir yay, kütlesi 1 kg olan bir bloğa karşı 15 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)

m = 1 kgk = 5000 N/mx = 15 cmθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1000 kg20 m/s800 kg

20 m/s hızla giden 1000 kg’lık bir otomobil, duran 800 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1000 kgv1 = 20 m/sm2 = 800 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Momentum ve çarpışmalarZor
24 m/s10 m/s

0,3 kg’lık bir top bir duvara 24 m/s hızla çarpıyor ve 10 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,3 kgvin = 24 m/svout = 10 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 0,5 mH = 2,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 0,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 3 mH = 1,5 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 3 mH = 1,5 mb = 2 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 100 mm, p1​ = ?d2​ = 75 mm, p2​ = 190 kPa

Su, 100 mm’den 75 mm’ye daralan yatay bir borudan 16 L/s debiyle akıyor. Dar kesitteki basınç 190 kPa’dır. Kayıpları ihmal ederek geniş kesitteki basınç p1 değerini bulun.

Q = 16 L/sd1 = 100 mmd2 = 75 mmp2 = 190 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 100 mm, p1​ = 150 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 8 m

Su, 100 mm değerinden 50 mm değerine daralan ve 8 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 150 kPa, hız 1 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 = 150 kPav1 = 1 m/sΔz = 8 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
210 g N₂V = 10 LT = 25 °CP = ?

10 L hacimli bir tank, 25 °C sıcaklığında 210 g N₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 210 gM = 28,01 g/molV = 10 LT = 25 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda CH₄, 400 kPa, 2 L, 30 °C durumundan 100 kPa ve 120 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 400 kPaV1 = 2 LT1 = 30 °CP2 = 100 kPaT2 = 120 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 225 °CTL​ = 35 °CEQH​QL​W

Bir ısı makinesi 225 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 35 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. Mümkün olan en yüksek ısıl verim ηmax değerini bulun.

TH = 225 °CTL = 35 °C
ηmax = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 20 °CTL​ = 0 °CHPQ̇H​ = 4 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası, dışarısı 0 °C iken evi 20 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 4 kW ısı veriyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 20 °CTL = 0 °CQ̇H = 4 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
42°90°n1​ = ?su, n2​ = 1,33

Saydam bir bloğun içindeki ışık, 42°’nin üzerindeki her geliş açısı için su (n = 1,33) ile sınırda tam yansır. Bloğun kırılma indisini, n1, bulun.

θc = 42°n2 = 1,33
n1 =
20.Dalgalar, ses ve optikZor
f1​ = 5 cmf2​ = 12 cm40 cm20 cm

İki ince mercek aynı eksen üzerinde, birbirinden 20 cm uzaklıkta duruyor: odak uzaklığı f₁ = 5 cm olan 1. mercek ve f₂ = 12 cm olan 2. mercek. Bir cisim 1. merceğin 40 cm önünde duruyor. Son görüntünün konumunu, di2, 2. merceğe göre bulun (2. merceğin ötesinde pozitif, gerçek-pozitif kuralı).

f1 = 5 cmf2 = 12 cms = 20 cmdo = 40 cm
di2 = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 11,33 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Eşit mesafeler

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·34/6 = 11,33 s

Cevap

t = 11,33 s

O anda polis arabası 2v = 68 m/s hızla hareket eder.

2.Kinematik

Cevap: t = 14,34 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Motorlu evre

v₁ = 28·2 = 56 m/s
h₁ = ½·28·2² = 56 m

Yere kadar serbest uçuş

−h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² denklemini pozitif kök için çözün.

t₂ = (56 + √(56² + 2·9,81·56))/9,81 = 12,34 s
t = 2 + 12,34 = 14,34 s

Cevap

t = 14,34 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 1,512 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 20° − 0,2·cos 20°) = 9,81·(0,342 − 0,1879) = 1,512 m/s²

Cevap

a = 1,512 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 86,67 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (130 − 52,97)/18 = 4,279 m/s²

Yalnızca arkadaki blok

T = m1·(a + μ·g) = 12·(4,279 + 2,943) = 86,67 N

Cevap

T = 86,67 N

İki blokta aynı μ varken sürtünme düşer: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Eğik atış

Cevap: y = 8,468 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 20·cos 45° = 14,14 m/s
t = x/vx = 12/14,14 = 0,8485 s

O andaki yükseklik

y = 14,14·0,8485 − ½·9,81·0,8485² = 8,468 m

Cevap

y = 8,468 m

Top duvarda hâlâ yükselmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: α = 62,2 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 17·cos 40° = 13,02 m/s
vy0 = 17·sin 40° = 10,93 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(10,93² + 2·9,81·25) = 24,7 m/s

Çarpma açısı

tan α = vy/vx = 24,7/13,02 → α = 62,2°

Cevap

α = 62,2°
7.İş ve enerji

Cevap: d = 80,9 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 120/3,6 = 33,33 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 33,33²/(2·0,7·9,81) = 80,9 m

Cevap

d = 80,9 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

8.İş ve enerji

Cevap: d = 7,367 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 15 cm = 0,15 m
½kx² = ½·5000·0,15² = 56,25 J

Eğim boyunca enerji denkliği

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 56,25/(9,81·(0,5736 + 0,25·0,8192)) = 7,367 m

Cevap

d = 7,367 m
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 88889 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1000·20/1800 = 11,11 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1000·20² = 200000 J
Kafter = ½·1800·11,11² = 111111 J

Kaybolan enerji

ΔK = 200000 − 111111 = 88889 J

Cevap

ΔK = 88889 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 204 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,3·(10 + 24) = 10,2 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 10,2/0,05 = 204 N

Cevap

Favg = 204 N
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 42,92 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
kapakd = 0,5 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·2,5 = 42,92 kN

Cevap

F = 42,92 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 3,8 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 1,5·2 = 3 m²
kapakd = 3 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,75·3 = 97,12 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 2·1,5³/12 = 0,5625 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,75 + 0,5625/(3,75·3) = 3,8 m

Cevap

ycp = 3,8 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p1 = 194,5 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Hızlar

v1 = Q/A1 = 0,016/0,007854 = 2,037 m/s
v2 = Q/A2 = 0,016/0,004418 = 3,622 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 190 + ½·1000·(3,622² − 2,037²)/1000 = 190 + 4,483 = 194,5 kPa

Cevap

p1 = 194,5 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 64,02 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(100/50)² = 4 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 4²)/1000 = −7,5 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·8/1000 = 78,48 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 150 + (−7,5) − 78,48 = 64,02 kPa

Cevap

p2 = 64,02 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 1858 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 210/28,01 = 7,497 mol
T = 25 + 273,15 = 298,1 K

Basınç

P = nRT/V = 7,497·8,314·298,1/0,01 = 1858 kPa

Cevap

P = 1858 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 10,38 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 303,1 K, T2 = 393,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(400/100)·(393,1/303,1) = 10,38 L

Cevap

V2 = 10,38 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηmax = 38,14 %

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 225 + 273,15 = 498,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 308,1/498,1 = 38,14 %

Cevap

ηmax = 38,14 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,2729 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 273,1) = 14,66

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇H/COP = 4/14,66 = 0,2729 kW

Cevap

Ẇmin = 0,2729 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: n1 = 1,988

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Bloğun kırılma indisi

n₁ = n₂/sin θc = 1,33/0,6691 = 1,988

Cevap

n1 = 1,988
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di2 = 75 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

1. merceğin görüntüsü

1/di1 = 1/5 − 1/40 → di1 = 5,714 cm

2. mercek için cisim

do2 = 20 − 5,714 = 14,29 cm

Son görüntü

1/di2 = 1/12 − 1/14,29 → di2 = 75 cm

Cevap

di2 = 75 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers