Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
polisa = 4,5 m/s²otomobil16 m/s

Sabit 16 m/s hızla giden bir araç, duran bir polis arabasının yanından geçiyor. O anda polis arabası harekete geçiyor ve 4,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. Polis arabasının yetişmesi ne kadar sürer? t değerini bulun.

vcar = 16 m/sapolice = 4,5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematikZor
AB: 12 m/s20 m

A topu 20 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 12 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden hangi yükseklikte y karşılaşırlar?

H = 20 mv0B = 12 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 30°a = ?m = 2 kg

2 kg’lık bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 2 kgθ = 30°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 4 kg0,5 kgsürtünme yok

Yatay bir masa üzerindeki 4 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 0,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Masa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 0,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 26 m/s40°x = ?

Bir top düz zeminden yatayın 40° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 26 m/sθ = 40°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
8 mv0​ = 34 m/s65°x = ?

Bir top yer seviyesinden 34 m/s hızla ve yatayın 65° üstünde atılıyor. İnerken 8 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 34 m/sθ = 65°hroof = 8 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
30°L = 2 m0,2 kg

Kütlesi 0,2 kg olan bir top, 2 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 30° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 0,2 kgL = 2 mθ = 30°g = 9,81 m/s²
T = N
8.İş ve enerjiZor
h = 2,5 mL = 1 mμ = 0,15k = 5000 N/m

2,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 2,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 1 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 5000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 2,5 kgh = 2,5 mL = 1 mμ = 0,15k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
9 kg37 m/s2 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 26 m/s hızla giden 11 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 9 kg’lık parça 37 m/s hızla ileri devam ediyor. 2 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 11 kgu = 26 m/sm1 = 9 kgv′1 = 37 m/sm2 = 2 kg
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
20 m/s6 m/s

0,4 kg’lık bir top bir duvara 20 m/s hızla çarpıyor ve 6 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 20 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,4 kgvin = 20 m/svout = 6 m/sΔt = 20 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 0,5 mH = 2,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 0,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 1,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12p1​ − p2​ = 23 kPaQ = ?

Su, giriş çapı 250 mm ve boğaz çapı 125 mm olan yatay bir venturimetreden akıyor. Girişteki basınç boğazdakinden 23 kPa yüksektir. Kayıpları ihmal ederek debi Q değerini bulun.

d1 = 250 mmd2 = 125 mmp1 − p2 = 23 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 100 mm, p1​ = 130 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 6 m

Su, 100 mm değerinden 75 mm değerine daralan ve 6 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 130 kPa, hız 1,75 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 130 kPav1 = 1,75 m/sΔz = 6 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
280 g O₂V = 10 LT = 40 °CP = ?

10 L hacimli bir tank, 40 °C sıcaklığında 280 g O₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 280 gM = 32 g/molV = 10 LT = 40 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
N₂, M = 28,01 g/molP = 250 kPaT = 10 °Cρ = ?

N₂ gazının 250 kPa ve 10 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 28,01 g/molP = 250 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 375 °CTL​ = 5 °CEQH​ = 1700 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 375 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 5 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 1700 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 375 °CTL = 5 °CQH = 1700 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 550 °CTL​ = 30 °CEQH​ = 800 kJQL​ = 392 kJW = 408 kJ

Bir ısı makinesi çevrim başına 550 °C’deki bir kaynaktan 800 kJ ısı alıyor, 408 kJ iş üretiyor ve kalanı 30 °C’deki bir kaynağa atıyor. Çevrim başına üretilen toplam entropi Sgen değerini bulun.

TH = 550 °CTL = 30 °CQH = 800 kJW = 408 kJ
Sgen = kJ/K
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 15 cmf = 5 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 5 cm olan ince bir yakınsak merceğin 15 cm önünde duruyor. Büyütmeyi, m, bulun (ters görüntü için negatif).

do = 15 cmf = 5 cm
m =
20.Dalgalar, ses ve optikZor
Fdo​ = 20 cmR = 30 cm

Bir cisim, eğrilik yarıçapı 30 cm olan çukur aynanın 20 cm önündedir. Görüntü uzaklığını, di, bulun; aynanın önündeki (gerçek) görüntü için pozitif, arkasındaki (sanal) görüntü için negatif.

do = 20 cmR = 30 cm
di = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 7,111 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Eşit mesafeler

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·16/4,5 = 7,111 s

Cevap

t = 7,111 s

O anda polis arabası 2v = 32 m/s hızla hareket eder.

2.Kinematik

Cevap: y = 6,375 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

20 − ½g·t² = 12·t − ½g·t² → t = 20/12 = 1,667 s

Karşılaşma yüksekliği

y = 12·1,667 − ½·9,81·1,667² = 6,375 m

Cevap

y = 6,375 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,631 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 30° − 0,15·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,1299) = 3,631 m/s²

Cevap

a = 3,631 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 1,09 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (4,905 − 0)/4,5 = 1,09 m/s²

Cevap

a = 1,09 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: x = 67,86 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 26·cos 40° = 19,92 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 40° = 16,71 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·16,71/9,81 = 3,407 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 19,92·3,407 = 67,86 m

Cevap

x = 67,86 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 86,37 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 14,37 m/s, vy = 30,81 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

8 = 30,81·t − 4,905·t²
t = (30,81 + √(30,81² − 2·9,81·8))/9,81 = 6,011 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 14,37·6,011 = 86,37 m

Cevap

x = 86,37 m
7.İş ve enerji

Cevap: T = 2,488 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·2·(1 − cos 30°) = 5,257 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 0,2·9,81 = 1,962 N
T = mg + mv²/L = 1,962 + 0,2·5,257/2 = 2,488 N

Cevap

T = 2,488 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 2,488 N.

8.İş ve enerji

Cevap: x = 15,18 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 24,53·(2,5 − 0,15·1) = 57,63 J

En büyük sıkışma

½kx² = 57,63 → x = √(2·57,63/5000) = 0,1518 m = 15,18 cm

Cevap

x = 15,18 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −23,5 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 11·26 = 286 kg·m/s

Sonraki momentum

286 = 9·37 + 2·v′2
v′2 = (286 − 333)/2 = −23,5 m/s

Cevap

v′2 = −23,5 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 10,4 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,4·(6 + 20) = 10,4 N·s

Cevap

J = 10,4 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 42,92 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
kapakd = 0,5 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·2,5 = 42,92 kN

Cevap

F = 42,92 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 47,82 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 1,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
kapakd = 2,5 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,25·1,5 = 47,82 kN

Cevap

F = 47,82 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 85,96 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Süreklilik

v1 = v2·(125/250)² = 0,25·v2

Giriş ile boğaz arasında Bernoulli

Boru yataydır, bu yüzden yalnızca basınç ve hız değişir.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·23000/(1000·(1 − 0,0625))) = 7,005 m/s
v1 = 1,751 m/s

Debi

Q = A2·v2 = 0,01227·7,005 = 0,08596 m³/s = 85,96 L/s

Cevap

Q = 85,96 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 67,83 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,75·(100/75)² = 3,111 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,75² − 3,111²)/1000 = −3,308 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·6/1000 = 58,86 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 130 + (−3,308) − 58,86 = 67,83 kPa

Cevap

p2 = 67,83 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 2278 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 280/32 = 8,75 mol
T = 40 + 273,15 = 313,1 K

Basınç

P = nRT/V = 8,75·8,314·313,1/0,01 = 2278 kPa

Cevap

P = 2278 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 2,975 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Yoğunluk

ρ = 250·28,01/(8,314·283,1) = 2,975 kg/m³

Cevap

ρ = 2,975 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 970,5 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 375 + 273,15 = 648,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 278,1/648,1 = 57,09 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,5709·1700 = 970,5 kJ

Cevap

Wmax = 970,5 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Sgen = 0,3212 kJ/K

Entropi üretimi: tam bir çevrim boyunca iş akışkanının net entropi değişimi yoktur. Sıcak kaynak QH/TH kaybeder, soğuk kaynak QL/TL kazanır. Bunların toplamı üretilen entropidir; tersinir çevrim için sıfır, her gerçek çevrim için pozitiftir.

Atılan ısı

QL = QH − W = 800 − 408 = 392 kJ

Mutlak sıcaklıklar

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
TL = 30 + 273,15 = 303,1 K

Kaynakların entropi değişimleri

ΔSH = −800/823,1 = −0,9719 kJ/K
ΔSL = 392/303,1 = 1,293 kJ/K
Sgen = 1,293 − 0,9719 = 0,3212 kJ/K

Cevap

Sgen = 0,3212 kJ/K

Sgen > 0, yani makine mümkündür ama tersinmezdir.

19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: m = −0,5

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/5 − 1/15
di = 7,5 cm
FF15 cmf = 5 cm

Büyütme

m = −di/do = −7,5/15 = −0,5

Cevap

m = −0,5
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = 60 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Odak uzaklığı

f = R/2 = 15 cm

Ayna denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/15 − 1/20
di = 60 cm
F20 cmf = 15 cm

Işın şeması

aynanın önünde gerçek görüntü

Cevap

di = 60 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers