Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,3 s10

36 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1,3 s’dir; ardından otomobil 7,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 36 km/htr = 1,3 sa = −7,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)11 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 11 s boyunca 2 m/s² ile hızlanıyor, sonra 12 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 2,5 m/s² ile fren yapıyor. İki durak arasındaki toplam mesafe s değerini bulun.

a1 = 2 m/s²t1 = 11 st2 = 12 sa3 = −2,5 m/s²
s = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 25°a = ?m = 7 kg

7 kg’lık bir blok, yatayla 25° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 7 kgθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
θ = 15°blokv₀ = 12 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 15° eğimli bir rampada 12 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 12 m/sθ = 15°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?75°R = 125 m

Bir top düz zeminden yatayın 75° üstünde atılıyor ve 125 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 75°R = 125 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 35 mv0​ = 24 m/s50°x = ?

Bir top 35 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 50° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 24 m/sθ = 50°h = 35 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
54 km/h2°800 kg

Kütlesi 800 kg olan bir otomobil 2° eğimli bir yokuşu sabit 54 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 750 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 800 kgθ = 2°Fr = 750 Nv = 54 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
4 kg6 kgμ = 0,3d = 0,5 m

Kütlesi 4 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,3). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 6 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 0,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 6 kgμ = 0,3d = 0,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kg60 m/s5 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 9 m/s hızla giden 8 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 3 kg’lık parça 60 m/s hızla ileri devam ediyor. 5 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 8 kgu = 9 m/sm1 = 3 kgv′1 = 60 m/sm2 = 5 kg
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
30 m/s8 m/s

0,5 kg’lık bir top bir duvara 30 m/s hızla çarpıyor ve 8 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 40 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,5 kgvin = 30 m/svout = 8 m/sΔt = 40 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 4 mH = 3 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 3 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 4 mH = 2,5 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, gliserin dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
v = ?p0​pp0​ − p = 350 Padurma noktası

Bir rüzgâr tünelindeki pitot-statik tüpü, durma basıncı ile statik basınç arasında 350 Pa fark okuyor. Hava yoğunluğu 1,2 kg/m³’tür. Hava hızı v değerini bulun.

p0 − p = 350 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 100 mm, p1​ = 210 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 7 m

Su, 100 mm değerinden 40 mm değerine daralan ve 7 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 210 kPa, hız 1,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 210 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 7 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
330 g CH₄V = 10 LT = 35 °CP = ?

10 L hacimli bir tank, 35 °C sıcaklığında 330 g CH₄ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 330 gM = 16,04 g/molV = 10 LT = 35 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda He, 150 kPa, 5 L, 20 °C durumundan 800 kPa ve 160 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 150 kPaV1 = 5 LT1 = 20 °CP2 = 800 kPaT2 = 160 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 650 °CTL​ = 35 °CEQH​QL​η = 33%

Bir ısı makinesi 650 °C’deki bir kaynaktan ısı alıyor ve 35 °C’deki çevreye ısı atıyor. Gerçek ısıl verimi %33’dir. Gerçek verimin Carnot verimine oranı olan ikinci yasa verimi ηII değerini bulun.

TH = 650 °CTL = 35 °Cη = 33%
ηII = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 21 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 10 kWQ̇L​Ẇ

Bir ısı pompası, dışarısı 5 °C iken evi 21 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 10 kW ısı veriyor. Mümkün olan en yüksek etkinlik katsayısı COPmax değerini bulun.

TH = 21 °CTL = 5 °CQ̇H = 10 kW
COPmax =
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 0,6 mn = 2

İki ucu sabit bir ip, 0,6 m uzunluğundadır; üzerinde dalgalar 240 m/s ile yayılır. 2. harmonik frekansını, f2, bulun.

v = 240 m/sn = 2L = 0,6 m
f2 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
Fdo​ = 8 cmR = 16 cm

Bir cisim, eğrilik yarıçapı 16 cm olan tümsek aynanın 8 cm önündedir. Görüntü uzaklığını, di, bulun; aynanın önündeki (gerçek) görüntü için pozitif, arkasındaki (sanal) görüntü için negatif.

do = 8 cmR = 16 cm
di = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 19,67 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 10·1,3 = 13 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 10²/(2·7,5) = 6,667 m

Toplam

d = 13 + 6,667 = 19,67 m

Cevap

d = 19,67 m
2.Kinematik

Cevap: s = 481,8 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 2·11 = 22 m/s

Her evrenin mesafesi

s1 = ½·2·11² = 121 m
s2 = 22·12 = 264 m
s3 = 22²/(2·2,5) = 96,8 m

Toplam mesafe

s = 121 + 264 + 96,8 = 481,8 m

Cevap

s = 481,8 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,257 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 25° − 0,1·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,09063) = 3,257 m/s²

Cevap

a = 3,257 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: d = 16,24 m

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 15° + 0,2·cos 15°) = 4,434 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 12²/(2·4,434) = 16,24 m

Cevap

d = 16,24 m
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 49,52 m/s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·125/sin 150°) = 49,52 m/s

Cevap

v0 = 49,52 m/s
6.Eğik atış

Cevap: x = 79,25 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 24·cos 50° = 15,43 m/s
vy = v0·sin θ = 24·sin 50° = 18,39 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 35 + 18,39·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (18,39 + √(338 + 686,7))/9,81 = 5,137 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 15,43·5,137 = 79,25 m

Cevap

x = 79,25 m
7.İş ve enerji

Cevap: P = 15,36 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 800·9,81 = 7848 N
mg·sin θ = 7848·sin 2° = 273,9 N
F = 273,9 + 750 = 1024 N

Güç

v = 54/3,6 = 15 m/s
P = F·v = 1024·15 = 15358 W = 15,36 kW

Cevap

P = 15,36 kW
8.İş ve enerji

Cevap: v = 2,17 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 58,86·0,5 = 29,43 J
μ·m₁g·d = 0,3·39,24·0,5 = 5,886 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 23,54 → v = √(2·23,54/10) = 2,17 m/s

Cevap

v = 2,17 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −21,6 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Önceki momentum

p = M·u = 8·9 = 72 kg·m/s

Sonraki momentum

72 = 3·60 + 5·v′2
v′2 = (72 − 180)/5 = −21,6 m/s

Cevap

v′2 = −21,6 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 19 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,5·(8 + 30) = 19 N·s

Cevap

J = 19 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 485,6 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·3 = 9 m²
kapakd = 4 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,5·9 = 485,6 kN

Cevap

F = 485,6 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 486,7 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
kapakd = 4 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·5,25·7,5 = 486,7 kN

Cevap

F = 486,7 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 24,15 m/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Durma noktasına Bernoulli

Akış uçta durur, bu yüzden kinetik enerjisi ek basınç olarak ortaya çıkar.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·350/1,2) = 24,15 m/s

Cevap

v = 24,15 m/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 98,51 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(100/40)² = 9,375 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 9,375²)/1000 = −42,82 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·7/1000 = 68,67 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 210 + (−42,82) − 68,67 = 98,51 kPa

Cevap

p2 = 98,51 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 5271 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 330/16,04 = 20,57 mol
T = 35 + 273,15 = 308,1 K

Basınç

P = nRT/V = 20,57·8,314·308,1/0,01 = 5271 kPa

Cevap

P = 5271 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 1,385 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 293,1 K, T2 = 433,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(150/800)·(433,1/293,1) = 1,385 L

Cevap

V2 = 1,385 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηII = 49,53 %

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 650 + 273,15 = 923,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Carnot verimi

ηCarnot = 1 − 308,1/923,1 = 66,62 %

İkinci yasa verimi

ηII = η/ηCarnot = 33/66,62 = 49,53 %

Cevap

ηII = 49,53 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: COPmax = 18,38

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 278,1) = 18,38

Cevap

COPmax = 18,38
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f2 = 400 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 2L/n = 2·0,6/2 = 0,6 m

Frekans

f = v/λ = 240/0,6 = 400 Hz

Cevap

f2 = 400 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = −4 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Odak uzaklığı

f = −R/2 = −8 cm

Ayna denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−8) − 1/8
di = −4 cm
F8 cmf = −8 cm

Işın şeması

aynanın arkasında sanal görüntü

Cevap

di = −4 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers