pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Morse düşme skalasıyla değerlendiriliyor: son 3 ayda düşme öyküsü: hayır; ikincil tanı: evet; yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı; IV tedavi ya da salin kilidi: hayır; yürüyüş: zayıf; mental durum: kendi sınırlarını biliyor. Morse toplamını MFS bulun.
0–125
MFS =
6.Klinik değerlendirme skorlarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Ekip en az 60 mmHg’lik bir ortalama arter basıncını hedefliyor. Bir hastanın sistolik basıncı 98 mmHg. MAP = (SKB + 2·DKB)/3 formülünü kullanarak hâlâ 60 mmHg MAP veren en düşük diyastolik basınç DBP kaçtır?
MAP 60 mmHgSBP 98 mmHg
DBP = mmHg
7.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Önceden doldurulmuş enjektörden deri altı enoksaparin nasıl uygulanmalıdır?
AKarına, hava kabarcığı içeride bırakılarak ve ovalamadan
BHer gün aynı karın bölgesine ve sonra masaj yapılarak
CKanülden hızlı damar içi bolus olarak
DÖnce hava kabarcığı çıkarılarak deltoid kasına
8.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
The monitor shows a regular broad-complex tachycardia at 180/min. The patient is alert with BP 126/78 mmHg and no chest pain. What is the most appropriate plan?
AReassure the patient, as this is a normal rhythm
BStart chest compressions straight away and give a dose of IV adrenaline
CDeliver an unsynchronised shock immediately, before any other assessment
DRecord a 12-lead ECG, call senior help and anticipate an antiarrhythmic
3Çözeltiler
1.Oksijen tedavisi ve solunum hesaplamaları
Cevap: CaO₂ = 16,87 mL/dL
Oksijen içeriği ve sunumu: CaO₂ = 1,34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0,003 × PaO₂ (mmHg), kan dL’si başına mL O₂ cinsinden; SaO₂ kesir olarak alınır. Oksijenin neredeyse tamamı hemoglobine bağlıdır; çözünmüş kısım küçüktür. Sunum DO₂ = CaO₂ × kardiyak output (L/dk) × 10 (mL/dk); çünkü 1 L = 10 dL; dinlenim halindeki normal yetişkin değeri yaklaşık 1000 mL/dk’dır.
g/dL cinsinden Hb
126 g/L = 12,6 g/dL
Bağlı oksijen
1,34·12,6·0,98 = 16,55 mL/dL
Çözünmüş oksijen
0,003·109 = 0,327 mL/dL
Oksijen içeriği
CaO₂ = 16,55 + 0,327 = 16,87 mL/dL
Cevap
CaO₂ = 16,87 mL/dL
2.Oksijen tedavisi ve solunum hesaplamaları
Cevap: DO₂ = 1006 mL/min
Oksijen içeriği ve sunumu: CaO₂ = 1,34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0,003 × PaO₂ (mmHg), kan dL’si başına mL O₂ cinsinden; SaO₂ kesir olarak alınır. Oksijenin neredeyse tamamı hemoglobine bağlıdır; çözünmüş kısım küçüktür. Sunum DO₂ = CaO₂ × kardiyak output (L/dk) × 10 (mL/dk); çünkü 1 L = 10 dL; dinlenim halindeki normal yetişkin değeri yaklaşık 1000 mL/dk’dır.
Oksijen içeriği
153 g/L = 15,3 g/dL
CaO₂ = 1,34·15,3·0,9 + 0,003·59 = 18,63 mL/dL
Oksijen sunumu
DO₂ = 18,63·5,4·10 = 1006 mL/min
Cevap
DO₂ = 1006 mL/min
Dinlenim halindeki normal yetişkin değeri yaklaşık 1000 mL/dk’dır.
3.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 332 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·151 + 5,2 + 24,8 = 332 ≈ 332 mOsm/kg
Cevap
Osm = 332 mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: uygun kompansasyon
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·10 + 8 = 23 → 21–25 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 24 mmHg → uygun kompansasyon
Cevap
uygun kompansasyon
5.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: MFS = 25
Morse düşme skalası: altı madde. Düşme öyküsü: hayır 0, evet 25. İkincil tanı: hayır 0, evet 15. Yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı 0; koltuk değneği, baston ya da yürüteç 15; mobilyalara tutunma 30. IV tedavi ya da salin kilidi: hayır 0, evet 20. Yürüyüş: normal, yatak istirahati ya da tekerlekli sandalye 0; zayıf 10; bozulmuş 20. Mental durum: kendi sınırlarını biliyor 0; sınırlarını olduğundan fazla görüyor ya da unutuyor 15. Toplam 0 ile 125 arasındadır. Risk kesme değerleri hastaneler arasında farklıdır; yaygın bir set: 0–24 düşük, 25–44 orta ve 45 ve üzeri yüksek.
Her maddeyi puanlayın
son 3 ayda düşme öyküsü: hayır → 0
ikincil tanı: evet → 15
yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı → 0
IV tedavi ya da salin kilidi: hayır → 0
yürüyüş: zayıf → 10
mental durum: kendi sınırlarını biliyor → 0
Toplayın
Morse toplamı = 0 + 15 + 0 + 0 + 10 + 0 = 25
Cevap
MFS = 25
6.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: DBP = 41 mmHg
Kan basıncı değerleri: nabız basıncı PP = SKB − DKB. Ortalama arter basıncı MAP ≈ (SKB + 2·DKB)/3 = DKB + PP/3; bu tahmin, normal kalp hızında kalbin her atımın yaklaşık üçte ikisini diyastolde geçirmesine dayanır (kalp hızı yüksekken daha az doğrudur); en az yaklaşık 65 mmHg MAP, organ perfüzyonu için yaygın bir hedeftir. Şok indeksi SI = kalp hızı/SKB normalde yaklaşık 0,5–0,7’dir; yaklaşık 1’in üzerindeki bir değer şok için uyarı işaretidir.
Düzenleyin
DBP = (3·MAP − SBP)/2
Yerine koyun
DBP = (3·60 − 98)/2 = 82/2 = 41 mmHg
Cevap
DBP = 41 mmHg
7.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Karına, hava kabarcığı içeride bırakılarak ve ovalamadan
Cevap neden bu
Önceden doldurulmuş DMAH enjektörleri, dozun tamamının verilmesi için genellikle içeride bırakılan bir hava kabarcığı içerir. Karında (göbekten uzakta) bir deri kıvrımına enjekte etmek, bölgeleri değiştirmek ve sonrasında ovalamamak morarmayı ve hematomu azaltır.
Cevap
A · Karına, hava kabarcığı içeride bırakılarak ve ovalamadan
8.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Record a 12-lead ECG, call senior help and anticipate an antiarrhythmic
Cevap neden bu
A broad-complex tachycardia is treated as ventricular tachycardia until proven otherwise. With a pulse and no adverse features (shock, syncope, chest pain or heart failure), a 12-lead ECG, electrolyte correction and drug treatment such as amiodarone are used, with expert help. Unstable patients need synchronised cardioversion; pulseless VT is defibrillated.
Cevap
D · Record a 12-lead ECG, call senior help and anticipate an antiarrhythmic