pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma çizelgesinde GCS 10, E3 ve V3 kayıtlı. Hangi motor skoru M kaydedilmiştir ve hangi yanıtı tanımlar? Sayıyı verin.
GCS 10E3V3
M =
6.Klinik değerlendirme skorlarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 16/dk, SpO₂ %86 ek oksijen altında, kan basıncı 222/134 mmHg, nabız 64/dk, yalnızca sese yanıt veriyor, vücut sıcaklığı 35,0 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.
RR 16SpO₂ 86%O₂SBP 222HR 64VT 35,0 °C
1düşük
2düşük–orta
3orta
4yüksek
7.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Göğüs tüpü hortumu genellikle neden klemplenmemelidir?
AHapsolan hava birikip tansiyon pnömotoraksa yol açabilir
BKlemp, sıvının göğüsten çok hızlı boşalmasına neden olur
CKlemp, sızdırmazlıktaki suyun buharlaşmasına neden olur
DKlemp, hortumu kalıcı olarak zayıflatır ve çatlatır
8.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with known left-sided lung cancer starts coughing up large amounts of fresh blood. While help is called, how should the patient be positioned?
ALying on the right side, with the bleeding lung up
BProne with the head turned to one side
CLying on the left side, with the bleeding lung down
DFlat on the back with the head down
3Çözeltiler
1.Oksijen tedavisi ve solunum hesaplamaları
Cevap: CaO₂ = 20,19 mL/dL
Oksijen içeriği ve sunumu: CaO₂ = 1,34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0,003 × PaO₂ (mmHg), kan dL’si başına mL O₂ cinsinden; SaO₂ kesir olarak alınır. Oksijenin neredeyse tamamı hemoglobine bağlıdır; çözünmüş kısım küçüktür. Sunum DO₂ = CaO₂ × kardiyak output (L/dk) × 10 (mL/dk); çünkü 1 L = 10 dL; dinlenim halindeki normal yetişkin değeri yaklaşık 1000 mL/dk’dır.
g/dL cinsinden Hb
155 g/L = 15,5 g/dL
Bağlı oksijen
1,34·15,5·0,96 = 19,94 mL/dL
Çözünmüş oksijen
0,003·82 = 0,246 mL/dL
Oksijen içeriği
CaO₂ = 19,94 + 0,246 = 20,19 mL/dL
Cevap
CaO₂ = 20,19 mL/dL
2.Oksijen tedavisi ve solunum hesaplamaları
Cevap: DO₂ = 674,9 mL/min
Oksijen içeriği ve sunumu: CaO₂ = 1,34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0,003 × PaO₂ (mmHg), kan dL’si başına mL O₂ cinsinden; SaO₂ kesir olarak alınır. Oksijenin neredeyse tamamı hemoglobine bağlıdır; çözünmüş kısım küçüktür. Sunum DO₂ = CaO₂ × kardiyak output (L/dk) × 10 (mL/dk); çünkü 1 L = 10 dL; dinlenim halindeki normal yetişkin değeri yaklaşık 1000 mL/dk’dır.
Oksijen içeriği
103 g/L = 10,3 g/dL
CaO₂ = 1,34·10,3·0,96 + 0,003·83 = 13,5 mL/dL
Oksijen sunumu
DO₂ = 13,5·5·10 = 674,9 mL/min
Cevap
DO₂ = 674,9 mL/min
Dinlenim halindeki normal yetişkin değeri yaklaşık 1000 mL/dk’dır.
3.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 317 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·148 + 9,6 + 11,8 = 317,4 ≈ 317 mOsm/kg
Cevap
Osm = 317 mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: uygun kompansasyon
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·14 + 8 = 29 → 27–31 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 29 mmHg → uygun kompansasyon
Cevap
uygun kompansasyon
5.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: M = 4
Glasgow Koma Skalası: üç alandaki en iyi yanıtı toplayın. Göz açma E: 4 kendiliğinden, 3 sese ya da konuşmaya, 2 basıya, 1 yok. Sözel V: 5 oryante, 4 konfüze, 3 uygunsuz sözcükler, 2 anlaşılmaz sesler, 1 yok. Motor M: 6 emirlere uyuyor, 5 yerini belirliyor, 4 normal fleksiyon (geri çekiyor), 3 anormal fleksiyon, 2 ekstansiyon, 1 yok. Toplam 3 ile 15 arasındadır. Kafa travmasından sonra 13–15 genellikle hafif, 9–12 orta ve 3–8 ağır olarak adlandırılır.
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.
Her parametreyi puanlayın
RR 16/min → 0
SpO₂ 86% → 3
oksijen altında → 2
SBP 222 mmHg → 3
HR 64/min → 0
yalnızca sese yanıt veriyor (V) → 3
T 35,0 °C → 3
Toplam ve kırmızı skorlar
NEWS2 = 0 + 3 + 2 + 3 + 0 + 3 + 3 = 14
En az bir parametre 3 puan alır.
Risk grubu
yüksek
Cevap
yüksek
Toplam 5 ve üzeri acil klinik yanıt gerektirir.
7.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Hapsolan hava birikip tansiyon pnömotoraksa yol açabilir
Cevap neden bu
Akciğerden hava hâlâ sızarken bir dreni klemplemek plevral boşlukta basınç birikmesine izin verir ve bu da tansiyon pnömotoraksa yol açabilir. Klemp yalnızca ünite değiştirme gibi belirli nedenlerle kısa süreliğine ve yalnızca talimatla uygulanır.
Cevap
A · Hapsolan hava birikip tansiyon pnömotoraksa yol açabilir
8.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Lying on the left side, with the bleeding lung down
Cevap neden bu
In massive haemoptysis, the patient is positioned with the bleeding lung lowermost so blood does not flood the healthy lung. Oxygen, suction, IV access and urgent senior help follow. Treatment may include bronchial artery embolisation.
Cevap
C · Lying on the left side, with the bleeding lung down