Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Farmakokinetik klinikal
Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.
2Soalan latihan
1.Nilai makmal & elektrolitSederhana
A patient starts lisinopril (an ACE inhibitor). Which laboratory values should the nurse expect to be monitored?
ACalcium and phosphate
BALT and bilirubin
CTSH and free T4
DPotassium and creatinine
2.Nilai makmal & elektrolitSukar
Seorang pesakit yang mengambil diuretik tiazid mempunyai natrium 129 mEq/L, kalium 3.2 mEq/L dan berasa lemah. Penjelasan manakah yang paling sesuai?
AKeputusan ini tipikal bagi kegagalan buah pinggang
BDiuretik menyebabkan kehilangan natrium dan kalium
CPesakit menghidap hiperaldosteronisme primer dengan natrium tinggi
DPesakit mengalami lebihan cecair daripada cecair IV sahaja
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.53, PaCO₂ 25 mmHg (3.3 kPa) dan HCO₃⁻ 20 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.
pH 7.53PaCO₂ 25 mmHg (3.3 kPa)HCO₃⁻ 20 mmol/L
1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.32, PaCO₂ 28 mmHg (3.7 kPa), HCO₃⁻ 14 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.
pH 7.32PaCO₂ 28 mmHg (3.7 kPa)HCO₃⁻ 14 mmol/L
1pampasan yang sesuai
2asidosis respiratori tambahan
3alkalosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 63 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan aminophylline untuk mencapai paras theophylline sebanyak 12 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg dan faktor garamnya S = 0.8. Cari dos pemuat LD bagi aminophylline dalam mg.
63 kgVd = 0.5 L/kgC = 12 mg/LS = 0.8
LD = mg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 82 kg yang menerima dos tobramycin berkala berada pada keadaan mantap. Sasarannya ialah puncak 10 mg/L dan palung 0.5 mg/L, dan isi padu taburannya ialah 0.25 L/kg. Dengan menganggap dos IV pantas, apakah dos D yang menaikkan paras dari palung ke puncak?
Which advice is correct for a patient taking levothyroxine?
ATake it only on days when feeling tired
BStop taking it once the symptoms improve
CTake it with a large meal to avoid nausea and stomach upset
DTake it on an empty stomach, usually before breakfast
8.Kejururawatan klinikalSukar
A patient faints during cannulation, with a slow pulse and pallor, and recovers quickly when laid flat. There is no rash, wheeze or swelling. What is most likely?
AVasovagal syncope
BA hypoglycaemic coma
CAnaphylaxis
DA stroke
3Larutan
1.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: D · Potassium and creatinine
Mengapa ini jawapannya
ACE inhibitors reduce aldosterone, so potassium can rise, and they lower the filtration pressure in the kidney, so creatinine can rise. Both are checked before and soon after starting or increasing the dose.Disemak dengan:Hyperkalemia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2025)
Jawapan
D · Potassium and creatinine
2.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: B · Diuretik menyebabkan kehilangan natrium dan kalium
Mengapa ini jawapannya
Diuretik tiazid lazim menyebabkan hiponatremia dan hipokalemia, terutamanya pada warga emas. Jururawat melaporkan keputusan, dan pemreskripsi mengkaji semula ubat serta penggantian elektrolit.Disemak dengan:Thiazide Diuretics · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2025)
Jawapan
B · Diuretik menyebabkan kehilangan natrium dan kalium
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: pampasan separa
Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.
ROME, nilai demi nilai
pH 7.53: alkalemia (di atas 7.45)
PaCO₂ 25 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 20 mmol/L: rendah (22–26)
Pampasan
pampasan separa
Jawapan
pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: pampasan yang sesuai
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
PaCO₂ yang dijangka
1.5·14 + 8 = 29 → 27–31 mmHg
Bandingkan
terukur: 28 mmHg → pampasan yang sesuai
Jawapan
pampasan yang sesuai
5.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: LD = 472.5 mg
Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Isi padu taburan
Vd = 0.5·63 = 31.5 L
Jumlah ubat aktif yang diperlukan
Vd·C = 31.5·12 = 378 mg
Dos pemuat
LD = 378/(0.8·1) = 472.5 mg
Jawapan
LD = 472.5 mg
Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.
6.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: D = 194.8 mg
Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Isi padu taburan
Vd = 0.25·82 = 20.5 L
Dos
D = 20.5·(10 − 0.5) = 194.8 mg
Jawapan
D = 194.8 mg
Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.
7.Kejururawatan klinikal
Jawapan: D · Take it on an empty stomach, usually before breakfast
Mengapa ini jawapannya
Levothyroxine is absorbed best on an empty stomach and is usually taken at the same time each morning. It is normally lifelong, with doses adjusted by thyroid blood tests.
Jawapan
D · Take it on an empty stomach, usually before breakfast
8.Kejururawatan klinikal
Jawapan: A · Vasovagal syncope
Mengapa ini jawapannya
Vasovagal syncope is a reflex drop in heart rate and blood pressure triggered by pain, fear or needles. Anaphylaxis would usually include skin, airway or breathing features and a fast pulse.