Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

When should a blood sample for a digoxin level be drawn to be interpreted correctly?

  1. AAt any time, because digoxin levels do not change during the day
  2. BOnly after a meal, because food is needed for absorption
  3. CWithin 30 minutes after an oral dose to show the peak level
  4. DAt least 6–8 hours after a dose, often just before the next one
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit dengan infusi heparin mempunyai kiraan platelet yang jatuh daripada 260 kepada 110 × 10³/µL pada hari ke-7. Tindakan manakah yang paling sesuai?

  1. AJangan bertindak, kerana kiraan masih sedikit di atas 100 × 10³/µL
  2. BBeri transfusi platelet dan teruskan heparin
  3. CTeruskan infusi dan tingkatkan kadar mengikut protokol
  4. DLaporkan dengan segera: trombositopenia teraruh heparin mungkin berlaku
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 8 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.29PaCO₂mmHg354530HCO₃⁻mmol/L222614pampasan yang sesuaiasidosis respiratori tambahanalkalosis respiratori tambahan

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.29, PaCO₂ 30 mmHg (4.0 kPa), HCO₃⁻ 14 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.29PaCO₂ 30 mmHg (4.0 kPa)HCO₃⁻ 14 mmol/L
  1. 1pampasan yang sesuai
  2. 2asidosis respiratori tambahan
  3. 3alkalosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/h · S = 0.8CL = 0.05 L/kg/h72 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 72 kg akan menerima infusi aminofilin (faktor garam S = 0.8: 80% aminofilin ialah teofilin). Klirens teofilin ialah 0.05 L/kg/h. Apakah kadar infusi aminofilin R dalam mg/h yang memberikan paras teofilin keadaan mantap 10 mg/L?

72 kgCL = 0.05 L/kg/hCss = 10 mg/LS = 0.8
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
90 kg59 · lelakiSCr 2.3 mg/dLCrCl → τ = ? h

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang lelaki berumur 59 tahun seberat 90 kg dan mempunyai kreatinina serum 2.3 mg/dL (203 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Regimen gentamicin yang lazim ialah 80 mg setiap 8 h untuk klirens kreatinina 120 mL/min. Dengan mengekalkan dos, sela dipanjangkan mengikut kadar penurunan klirens. Cari sela dos baharu τ. Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

59 tahun90 kglelakiSCr = 2.3 mg/dL80 mg q8hCrCl biasa 120 mL/min
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Tanda manakah yang mencadangkan tindak balas pemindahan darah dalam beberapa minit pertama?

  1. AKenaikan hemoglobin yang perlahan dan stabil pada hari berikutnya
  2. BRasa lapar ringan
  3. CDemam, menggigil, sakit belakang dan tekanan darah rendah
  4. DWarna dan tenaga bertambah baik
8.Kejururawatan klinikalSukar

A nurse realises she has given a patient a medicine prescribed for another patient. What should she do first?

  1. ACheck the patient's condition and inform the doctor
  2. BAsk a colleague not to mention it
  3. CGive the patient's own medicine as well to balance it
  4. DWait to see whether any side effects develop

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · At least 6–8 hours after a dose, often just before the next one

Mengapa ini jawapannya

Digoxin distributes slowly from blood to tissues, so a sample taken too soon after a dose is falsely high. Levels are drawn at least 6–8 hours after a dose, commonly as a trough before the next dose.

Jawapan

D · At least 6–8 hours after a dose, often just before the next one
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Laporkan dengan segera: trombositopenia teraruh heparin mungkin berlaku

Mengapa ini jawapannya

Trombositopenia teraruh heparin menyebabkan penurunan platelet yang besar (selalunya lebih daripada separuh), biasanya 5–14 hari selepas heparin dimulakan, dan membawa risiko bekuan yang tinggi. Pemreskripsi menghentikan semua heparin dan memulakan antikoagulan bukan heparin jika HIT disyaki.Disemak dengan: Heparin-Induced Thrombocytopenia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)

Jawapan

D · Laporkan dengan segera: trombositopenia teraruh heparin mungkin berlaku
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 20 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·8 + 8 = 20 mmHg
julat: 18–22 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 20 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan yang sesuai

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

1.5·14 + 8 = 29 → 27–31 mmHg

Bandingkan

terukur: 30 mmHg → pampasan yang sesuai

Jawapan

pampasan yang sesuai
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 45 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.05·72 = 3.6 L/h

Kadar infusi

R = CL·Css/S = 3.6·10/0.8 = 45 mg/h

Jawapan

R = 45 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 21.8 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 59)·90/(72·2.3) = 44.02 mL/min

Sela baharu

τ = 8·120/44.02 = 21.81 ≈ 21.8 h

Jawapan

τ = 21.8 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 12, 24, 36 atau 48 h.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Demam, menggigil, sakit belakang dan tekanan darah rendah

Mengapa ini jawapannya

Tindak balas hemolitik akut atau berdemam boleh menyebabkan demam, menggigil, sakit pinggang atau belakang, sesak nafas dan hipotensi. Hentikan pemindahan darah dan panggil bantuan.

Jawapan

C · Demam, menggigil, sakit belakang dan tekanan darah rendah
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Check the patient's condition and inform the doctor

Mengapa ini jawapannya

The first priority is the patient: assess them and inform the prescriber so that any treatment can be given. The error must then be documented, reported and discussed openly with the patient (open disclosure; in the UK, the statutory duty of candour).

Jawapan

A · Check the patient's condition and inform the doctor

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses