Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Farmakokinetik klinikal
Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.
2Soalan latihan
1.Nilai makmal & elektrolitSederhana
Seorang pesakit telah memulakan pemakanan parenteral (PN) melalui talian pusat. Ujian manakah yang dipantau paling kerap pada hari-hari pertama?
AHormon tiroid
BGlukosa darah
CLipase serum
DHemoglobin A1c
2.Nilai makmal & elektrolitSukar
Seorang pesakit mengalami keletihan, pertambahan berat badan dan sembelit. Keputusan: TSH 24 mIU/L, T4 bebas rendah, kolesterol keseluruhan 285 mg/dL (7.4 mmol/L), natrium 131 mEq/L. Apakah tafsiran yang terbaik?
AHiperkolesterolemia keluarga, yang tidak berkaitan dengan keputusan tiroid
BHipertiroidisme, dengan penghasilan hormon tiroid yang tertekan
CHipotiroidisme sekunder akibat kegagalan kelenjar pituitari
DHipotiroidisme primer, yang boleh meningkatkan lipid dan merendahkan natrium
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
Nilai latihan: Na⁺ 139 mmol/L, glukosa 17.1 mmol/L dan urea 10 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.
Na⁺ 139 mmol/Lglukosa 17.1 mmol/Lurea 10 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.23, PaCO₂ 84 mmHg (11.2 kPa), HCO₃⁻ 34 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.
pH 7.23PaCO₂ 84 mmHg (11.2 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
1akut
2kronik
3akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 89 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan phenytoin sodium untuk mencapai paras phenytoin sebanyak 20 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.7 L/kg dan faktor garamnya S = 0.92. Cari dos pemuat LD bagi phenytoin sodium dalam mg.
89 kgVd = 0.7 L/kgC = 20 mg/LS = 0.92
LD = mg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima vankomisin IV setiap 12 h; klirens vankomisin ialah 4.5 L/h. Setiap dos ialah 750 mg vancomycin. Cari purata paras keadaan mantap Css,avg.
CL = 4.5 L/hτ = 12 hS = 1F = 1D = 750 mg
Css,avg = mg/L
7.Kejururawatan klinikalSederhana
Alat oksigen manakah yang menyalurkan kepekatan oksigen yang tepat dan tetap?
ATopeng Venturi
BKanula hidung
CTopeng tanpa penyedutan semula
DTopeng muka mudah
8.Kejururawatan klinikalSukar
Seorang pesakit pasca pembedahan yang menerima cecair IV mempunyai natrium 128 mmol/L dan semakin keliru. Cecair manakah yang boleh memburukkan keadaan jika diberi dalam jumlah yang banyak?
ALarutan Hartmann (serupa dengan Ringer laktat)
BGlukosa 5% (D5W)
CLarutan albumin manusia
DNatrium klorida 0.9%
3Larutan
1.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: B · Glukosa darah
Mengapa ini jawapannya
PN mengandungi dekstrosa pekat, maka hiperglisemia adalah biasa, terutamanya pada permulaan; glukosa diperiksa kerap dan insulin mungkin diperlukan. Elektrolit, termasuk fosfat, magnesium dan kalium, juga dipantau untuk sindrom pemberian makan semula.
Jawapan
B · Glukosa darah
2.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: D · Hipotiroidisme primer, yang boleh meningkatkan lipid dan merendahkan natrium
Mengapa ini jawapannya
TSH tinggi dengan T4 bebas rendah ialah hipotiroidisme primer. Hormon tiroid yang rendah mengurangkan pembersihan LDL, meningkatkan kolesterol, dan mengurangkan perkumuhan air bebas, yang boleh menyebabkan hiponatremia. Keadaan ini sering bertambah baik dengan levotiroksin.Disemak dengan:Hypothyroidism - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2024); TSH (Thyroid-stimulating hormone) Test · MedlinePlus (NIH) (2024); Osmolality blood test - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2025)
Jawapan
D · Hipotiroidisme primer, yang boleh meningkatkan lipid dan merendahkan natrium
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: Osm = 305 mOsm/kg
Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.
Osmolaliti terhitung
Osm = 2·139 + 17.1 + 10 = 305.1 ≈ 305 mOsm/kg
Jawapan
Osm = 305 mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: akut di atas kronik
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
HCO₃⁻ yang dijangka
akut: 24 + 1·4.4 = 28.4 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·4.4 = 39.4 mmol/L
Bandingkan
terukur: 34 mmol/L → akut di atas kronik
Jawapan
akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: LD = 1354 mg
Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Isi padu taburan
Vd = 0.7·89 = 62.3 L
Jumlah ubat aktif yang diperlukan
Vd·C = 62.3·20 = 1246 mg
Dos pemuat
LD = 1246/(0.92·1) = 1354 mg
Jawapan
LD = 1354 mg
Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.
6.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: Css,avg = 13.89 mg/L
Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Topeng Venturi menyedut jumlah udara bilik yang tertentu, lalu memberikan peratusan oksigen yang tetap tanpa mengira corak pernafasan pesakit. Ini berguna bagi pesakit yang berisiko hiperkapnia.
Jawapan
A · Topeng Venturi
8.Kejururawatan klinikal
Jawapan: B · Glukosa 5% (D5W)
Mengapa ini jawapannya
Glukosa dalam glukosa 5% dimetabolismekan, meninggalkan air bebas yang mencairkan natrium plasma dengan lebih lanjut. Pesakit pasca pembedahan sering mempunyai ADH yang meningkat, jadi isi padu besar cecair hipotonik boleh menyebabkan hiponatremia yang berbahaya.