Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Seorang pesakit yang mengambil warfarin untuk fibrilasi atrium mempunyai INR 5.2 dan tiada pendarahan. Apakah tindakan terbaik jururawat?

  1. ABeri dos biasa dan semak semula dalam sebulan
  2. BMenasihati pesakit supaya berhenti makan sayur-sayuran hijau mulai hari ini
  3. CBeri dos berganda
  4. DTahan dos warfarin dan maklumkan pemreskripsi
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Two sets of blood cultures were taken from separate sites. Only one bottle in one set grows coagulase-negative staphylococci, and the patient has no line or implant. What is the most likely interpretation?

  1. AProbable skin contamination of the sample
  2. BProof that the patient has infective endocarditis
  3. CCertain bloodstream infection needing treatment
  4. DInfection with a resistant organism such as MRSA
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 145 mmol/L, glukosa 12.8 mmol/L dan urea 14.5 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 145 mmol/Lglukosa 12.8 mmol/Lurea 14.5 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 139, Cl⁻ 94 dan HCO₃⁻ 18 mmol/L. Hitung nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), menggunakan AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Beri dua tempat perpuluhan.

Na⁺ 139 mmol/LCl⁻ 94 mmol/LHCO₃⁻ 18 mmol/L
nisbah delta =
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Vd = 7 L/kgC = 0.8 mcg/LLD = ? mcg84 kg · S = 1 · F = 0.7

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 84 kg akan diberi dos pemuat digoxin tablet untuk mencapai paras 0.8 mcg/L. Isi padu taburannya ialah 7 L/kg dan tablet itu mempunyai bioketersediaan F = 0.7. Cari jumlah dos pemuat oral LD dalam mcg.

84 kgVd = 7 L/kgC = 0.8 mcg/LF = 0.7
LD = mcg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
86 kg83 · wanitaSCr 1.6 mg/dLCrCl → D = ? mg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berumur 83 tahun seberat 86 kg dan mempunyai kreatinina serum 1.6 mg/dL (141 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Dos levetiracetam yang lazim ialah 1000 mg setiap 12 h untuk klirens kreatinina 100 mL/min. Dengan mengekalkan sela, dos dikurangkan mengikut kadar klirens kreatinina. Cari dos terlaras D. Bundarkan kepada nombor bulat yang terdekat.

83 tahun86 kgwanitaSCr = 1.6 mg/dL1000 mg q12hCrCl biasa 100 mL/min
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which side effect is common when a patient starts taking metformin?

  1. ANausea, abdominal discomfort or diarrhoea
  2. BHypoglycaemia in most patients who take it
  3. CSevere headache
  4. DRapid weight gain
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with severe ulcerative colitis develops abdominal distension, fever and tachycardia, and the number of stools falls. What complication should be suspected?

  1. AConstipation from dehydration
  2. BCoeliac disease
  3. CRecovery from the colitis
  4. DToxic megacolon

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Tahan dos warfarin dan maklumkan pemreskripsi

Mengapa ini jawapannya

INR 5.2 jauh di atas sasaran dan meningkatkan risiko pendarahan. Jururawat menahan dos, memeriksa tanda pendarahan dan memaklumkan pemreskripsi, yang mungkin menetapkan dos yang lebih rendah atau vitamin K.Disemak dengan: Prothrombin Time Test and INR (PT/INR) · MedlinePlus (NIH) (2024); Warfarin · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

D · Tahan dos warfarin dan maklumkan pemreskripsi
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Probable skin contamination of the sample

Mengapa ini jawapannya

Coagulase-negative staphylococci are common skin flora. Growth in only one of several bottles, without a catheter or implant, most often reflects contamination during collection. Good skin antisepsis reduces contamination, which can lead to unnecessary antibiotics.Disemak dengan: Blood culture · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · Probable skin contamination of the sample
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 317 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·145 + 12.8 + 14.5 = 317.3 ≈ 317 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 317 mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: nisbah delta = 2.5

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 139 − (94 + 18) = 27

Nisbah delta

(27 − 12)/(24 − 18) = 15/6 = 2.5

Jawapan

nisbah delta = 2.5

Di atas 2: alkalosis metabolik tambahan.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 672 mcg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 7·84 = 588 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 588·0.8 = 470.4 mcg

Dos pemuat

LD = 470.4/(1·0.7) = 672 mcg

Jawapan

LD = 672 mcg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 362 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 83)·86/(72·1.6)·0.85 = 36.17 mL/min

Dos terlaras

D = 1000·36.17/100 = 361.7 ≈ 362 mg

Jawapan

D = 362 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah dan disemak dengan maklumat produk.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Nausea, abdominal discomfort or diarrhoea

Mengapa ini jawapannya

Gastrointestinal upset is common at the start, so metformin is started at a low dose with food and increased gradually. It rarely causes hypoglycaemia when used alone.

Jawapan

A · Nausea, abdominal discomfort or diarrhoea
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Toxic megacolon

Mengapa ini jawapannya

Toxic megacolon is acute dilatation of the inflamed colon with systemic toxicity, and it can perforate. Reduced stool frequency with worsening distension is a warning sign needing urgent surgical review.

Jawapan

D · Toxic megacolon

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses