Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A trauma patient receives 2 L of IV crystalloid. The hemoglobin falls from 13.0 to 11.4 g/dL (130 to 114 g/L), and the vital signs are now stable. Which explanation is most likely?

  1. AA laboratory error in the first sample
  2. BDilution of the blood by the IV fluid
  3. CA sudden failure of the bone marrow
  4. DIncreased red cell production
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Four results arrive at the same time. Which patient should the nurse see first?

  1. AGlucose 48 mg/dL (2.7 mmol/L) in a patient who had insulin an hour ago
  2. BWhite cell count 12.0 × 10³/µL on the first day after surgery
  3. CHemoglobin 10.4 g/dL (104 g/L) in a patient with stable chronic kidney disease
  4. DINR 2.6 in a patient on warfarin for atrial fibrillation
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 14 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 14 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 145, Cl⁻ 114, HCO₃⁻ 20 mmol/L dan albumin 21 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AGc = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 145 mmol/LCl⁻ 114 mmol/LHCO₃⁻ 20 mmol/Lalbumin 21 g/L
AGc = mmol/L
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110t (h)C (mg/L)C₀ = 7 mg/Lt½ = 3 hC₀/2

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 140 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 7 mg/L dan separuh hayatnya ialah 3 h. Cari klirens CL dalam L/h.

D = 140 mgC₀ = 7 mg/Lt½ = 3 h
CL = L/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
VCss,avg​ = 15 mg/LD = ? mg · q12hCL = 3 L/hS = 1 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima vankomisin IV setiap 12 h; klirens vankomisin ialah 3 L/h. Apakah dos D dalam mg yang memberikan purata paras keadaan mantap 15 mg/L?

CL = 3 L/hτ = 12 hS = 1F = 1Css,avg = 15 mg/L
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A nurse suspects that an older patient is being financially abused by a relative. What should the nurse do?

  1. ARaise the concern through the local safeguarding (adult protection) procedure
  2. BWait until the patient has been discharged
  3. CKeep it secret because it is a family matter
  4. DConfront the relative directly at the bedside about it
8.Kejururawatan klinikalSukar

An acutely ill patient without COPD is on 15 L/min oxygen, and their SpO2 is now 100% and stable. What should be done?

  1. AStop the oxygen and the saturation monitoring because the patient is now well
  2. BReduce the oxygen to keep the SpO2 within the prescribed target range
  3. CKeep the oxygen at 15 L/min for at least a week to be on the safe side
  4. DIncrease the oxygen further to build up a reserve

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Dilution of the blood by the IV fluid

Mengapa ini jawapannya

IV fluids dilute the blood, so the hemoglobin falls even without further bleeding. Ongoing bleeding must still be considered, so vital signs, wounds and repeat hemoglobin values are monitored.

Jawapan

B · Dilution of the blood by the IV fluid
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Glucose 48 mg/dL (2.7 mmol/L) in a patient who had insulin an hour ago

Mengapa ini jawapannya

Hypoglycemia after insulin can quickly cause seizures and loss of consciousness, so it is treated first. Mild anemia in CKD is expected, an INR of 2.6 is within the target range, and a slightly raised white count is common after surgery.Disemak dengan: Blood Glucose Test · MedlinePlus (NIH) (2024); Prothrombin time (PT) · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · Glucose 48 mg/dL (2.7 mmol/L) in a patient who had insulin an hour ago
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 29 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·14 + 8 = 29 mmHg
julat: 27–31 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 29 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AGc = 15.75 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 145 − (114 + 20) = 11

Pembetulan untuk albumin

11 + 0.25·(40 − 21) = 15.75 mmol/L

Jawapan

AGc = 15.75 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: CL = 4.621 L/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 140/7 = 20 L

Pemalar kadar

k = 0.693/3 = 0.231 h⁻¹

Klirens

CL = 0.231·20 = 4.621 L/h

Jawapan

CL = 4.621 L/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 540 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Dos

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·3·12/(1·1) = 540 mg

Jawapan

D = 540 mg
7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Raise the concern through the local safeguarding (adult protection) procedure

Mengapa ini jawapannya

Financial abuse is a form of adult abuse. Nurses report concerns through safeguarding procedures, document facts accurately and involve the patient as appropriate.

Jawapan

A · Raise the concern through the local safeguarding (adult protection) procedure
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Reduce the oxygen to keep the SpO2 within the prescribed target range

Mengapa ini jawapannya

Oxygen is prescribed to a target range, usually 94–98% for most patients. Once the patient is stable it should be weaned down, as unnecessary hyperoxia has no benefit and can be harmful.

Jawapan

B · Reduce the oxygen to keep the SpO2 within the prescribed target range

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses