Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Which blood collection practice helps prevent hemolysis of the sample?

  1. AUsing the smallest needle available for every patient
  2. BForcing blood quickly through a needle into the tube
  3. CLeaving the tourniquet on for at least 3 minutes
  4. DGently inverting the tubes instead of shaking them
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

The nurse teaches a patient with chronic kidney disease about a potassium-restricted diet. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I can leach potatoes by soaking them before cooking them"
  2. B"I'll limit bananas, oranges and potatoes in my meals"
  3. C"Dried apricots and raisins will be a good snack for me now"
  4. D"I'll check food labels and ask my dietitian about portion sizes"
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.53PaCO₂mmHg354549HCO₃⁻mmol/L222640tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.53, PaCO₂ 49 mmHg (6.5 kPa) dan HCO₃⁻ 40 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.53PaCO₂ 49 mmHg (6.5 kPa)HCO₃⁻ 40 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.28PaCO₂mmHg354522HCO₃⁻mmol/L222610asidosis sela normal tambahanasidosis sela tinggi tulenalkalosis metabolik tambahan

Gas latihan menunjukkan pH 7.28, PaCO₂ 22 mmHg (2.9 kPa) dan HCO₃⁻ 10 mmol/L, dengan Na⁺ 144 dan Cl⁻ 116 mmol/L. Gunakan sela anion dan nisbah delta untuk mengklik tafsiran yang terbaik.

pH 7.28PaCO₂ 22 mmHg (2.9 kPa)HCO₃⁻ 10 mmol/LNa⁺ 144 mmol/LCl⁻ 116 mmol/L
  1. 1asidosis sela normal tambahan
  2. 2asidosis sela tinggi tulen
  3. 3alkalosis metabolik tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 10 mg/Lt½ = 2.5 hC₀/2

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 190 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 10 mg/L dan separuh hayatnya ialah 2.5 h. Cari klirens CL dalam L/h.

D = 190 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 2.5 h
CL = L/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.5 L/kg6 → 15 mg/LLD = ? mg56 kg · S = 0.8 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 56 kg mempunyai paras theophylline sebanyak 6 mg/L; sasarannya ialah 15 mg/L. Ubat diberikan secara intravena sebagai aminophylline (S = 0.8), dan isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

56 kgVd = 0.5 L/kgC = 6 → 15 mg/LS = 0.8
LD = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Why is an ankle–brachial pressure index (ABPI) measured before applying compression bandages to a leg ulcer?

  1. ATo check for a urinary tract infection that could delay ulcer healing
  2. BTo measure how deep the ulcer is and how much exudate it produces
  3. CTo exclude significant arterial disease, as compression could cut off blood flow
  4. DTo work out the patient's fluid needs
8.Kejururawatan klinikalSukar

Why are patients with nephrotic syndrome at increased risk of blood clots?

  1. ATheir blood pressure is always very low
  2. BThey lose most of their platelets in the urine every day
  3. CAnticoagulant proteins are lost in the urine and clotting factors rise
  4. DThey lose all their red cells in the urine, which thickens the remaining blood

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Gently inverting the tubes instead of shaking them

Mengapa ini jawapannya

Hemolysis falsely raises potassium and affects other results. It is reduced by gentle inversion of tubes, avoiding very small needles, avoiding strong suction or forcing blood through a needle, and keeping tourniquet time short.

Jawapan

D · Gently inverting the tubes instead of shaking them
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · "Dried apricots and raisins will be a good snack for me now"

Mengapa ini jawapannya

Dried fruits such as apricots and raisins are very high in potassium and should be limited in kidney disease with hyperkalemia. Limiting high-potassium foods, leaching vegetables and reading labels are correct strategies.Disemak dengan: Potassium in diet · MedlinePlus (NIH) (2026); Spironolactone · MedlinePlus (NIH) (2018)

Jawapan

C · "Dried apricots and raisins will be a good snack for me now"
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan separa

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.53: alkalemia (di atas 7.45)
PaCO₂ 49 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 40 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

pampasan separa

Jawapan

pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis sela normal tambahan

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 144 − (116 + 10) = 18

Nisbah delta

(18 − 12)/(24 − 10) = 0.4286
asidosis sela normal tambahan

Jawapan

asidosis sela normal tambahan
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: CL = 5.268 L/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 190/10 = 19 L

Pemalar kadar

k = 0.693/2.5 = 0.2773 h⁻¹

Klirens

CL = 0.2773·19 = 5.268 L/h

Jawapan

CL = 5.268 L/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 315 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.5·56 = 28 L

Kenaikan yang diperlukan

15 − 6 = 9 mg/L

Dos pemuat

LD = 28·9/(0.8·1) = 315 mg

Jawapan

LD = 315 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · To exclude significant arterial disease, as compression could cut off blood flow

Mengapa ini jawapannya

ABPI compares ankle and arm blood pressures. A low result suggests arterial insufficiency, where compression could cause ischaemia; venous ulcers with adequate arterial supply are treated with compression.

Jawapan

C · To exclude significant arterial disease, as compression could cut off blood flow
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Anticoagulant proteins are lost in the urine and clotting factors rise

Mengapa ini jawapannya

Loss of proteins such as antithrombin in the urine, together with increased hepatic production of clotting factors, creates a hypercoagulable state. Some patients need anticoagulation.

Jawapan

C · Anticoagulant proteins are lost in the urine and clotting factors rise

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses