Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Seorang pesakit dengan sakit dada yang bermula sejam lalu mempunyai troponin pertama yang normal. Apakah tafsiran yang betul?

  1. APesakit boleh dibenarkan pulang serta-merta
  2. BTroponin tidak berguna pada pesakit dengan sakit dada
  3. CInfarksi belum disingkirkan; troponin diulang mengikut protokol
  4. DInfarksi telah disingkirkan, maka tiada ujian troponin lanjut diperlukan
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A young adult has fatigue, bruising and fever. The white cell count is 85 × 10³/µL with many blasts, the hemoglobin is 7.9 g/dL (79 g/L) and the platelets are 22 × 10³/µL. What is the most likely diagnosis?

  1. AAcute viral infection
  2. BAcute leukemia
  3. CIron-deficiency anemia
  4. DPolycythemia vera
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.42PaCO₂mmHg354556HCO₃⁻mmol/L222635tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.42, PaCO₂ 56 mmHg (7.5 kPa) dan HCO₃⁻ 35 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.42PaCO₂ 56 mmHg (7.5 kPa)HCO₃⁻ 35 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.27PaCO₂mmHg354527HCO₃⁻mmol/L222612asidosis sela normal tambahanasidosis sela tinggi tulenalkalosis metabolik tambahan

Gas latihan menunjukkan pH 7.27, PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa) dan HCO₃⁻ 12 mmol/L, dengan Na⁺ 143 dan Cl⁻ 99 mmol/L. Gunakan sela anion dan nisbah delta untuk mengklik tafsiran yang terbaik.

pH 7.27PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/LNa⁺ 143 mmol/LCl⁻ 99 mmol/L
  1. 1asidosis sela normal tambahan
  2. 2asidosis sela tinggi tulen
  3. 3alkalosis metabolik tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 3 mg/LR = ? mg/minCL = 700 mL/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai klirens lidokain 700 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/min yang mengekalkan paras keadaan mantap pada 3 mg/L?

CL = 700 mL/minCss = 3 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetik klinikalSukar
71 kg56 · wanitaSCr 1.5 mg/dLCrCl → D = ? mg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berumur 56 tahun seberat 71 kg dan mempunyai kreatinina serum 1.5 mg/dL (133 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Dos gentamicin yang lazim ialah 120 mg setiap 8 h untuk klirens kreatinina 120 mL/min. Dengan mengekalkan sela, dos dikurangkan mengikut kadar klirens kreatinina. Cari dos terlaras D. Bundarkan kepada nombor bulat yang terdekat.

56 tahun71 kgwanitaSCr = 1.5 mg/dL120 mg q8hCrCl biasa 120 mL/min
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Tangga analgesik WHO mengesyorkan:

  1. AMemulakan semua pesakit dengan opioid kuat
  2. BBergerak daripada bukan opioid kepada opioid lemah kemudian opioid kuat apabila sakit bertambah
  3. CMenggunakan kaedah bukan ubat sahaja untuk sakit kanser
  4. DMemberi analgesia hanya apabila sakit menjadi teruk
8.Kejururawatan klinikalSukar

A nurse notices that a wrong dose of a drug was prepared but was caught before it was given. What should be done?

  1. ATell only the patient's family
  2. BDiscipline the nurse who prepared it on the spot in front of colleagues
  3. CSay nothing, because no harm reached the patient
  4. DReport it as a near miss through the incident reporting system

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Infarksi belum disingkirkan; troponin diulang mengikut protokol

Mengapa ini jawapannya

Troponin mungkin masih normal pada awal selepas permulaan gejala. Pengukuran bersiri, bersama ECG dan gejala, diperlukan untuk mengesahkan atau menyingkirkan infarksi. Banyak protokol mengulang troponin sensitiviti tinggi selepas 1–3 jam.Disemak dengan: Troponin Test · MedlinePlus (NIH) (2023)

Jawapan

C · Infarksi belum disingkirkan; troponin diulang mengikut protokol
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Acute leukemia

Mengapa ini jawapannya

Many circulating blasts with anemia and thrombocytopenia suggest acute leukemia: malignant cells crowd out normal production in the marrow. Despite the high white count, the patient has few working white cells and is at high risk of infection and bleeding.Disemak dengan: Laboratory Evaluation of Acute Leukemia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2025)

Jawapan

B · Acute leukemia
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.42: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 56 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 35 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 43.5–47.5 mmHg, jadi nilai 56 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis sela tinggi tulen

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 143 − (99 + 12) = 32

Nisbah delta

(32 − 12)/(24 − 12) = 1.667
asidosis sela tinggi tulen

Jawapan

asidosis sela tinggi tulen
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 2.1 mg/min

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/min

700 mL/min = 0.7 L/min

Kadar infusi

R = 0.7·3 = 2.1 mg/min

Jawapan

R = 2.1 mg/min
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 47 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 56)·71/(72·1.5)·0.85 = 46.94 mL/min

Dos terlaras

D = 120·46.94/120 = 46.94 ≈ 47 mg

Jawapan

D = 47 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah dan disemak dengan maklumat produk.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Bergerak daripada bukan opioid kepada opioid lemah kemudian opioid kuat apabila sakit bertambah

Mengapa ini jawapannya

Tangga bergerak daripada bukan opioid (seperti parasetamol) kepada opioid lemah kemudian opioid kuat, dengan ajuvan pada mana-mana langkah. Pemberian dos berkala lebih diutamakan untuk sakit berterusan.

Jawapan

B · Bergerak daripada bukan opioid kepada opioid lemah kemudian opioid kuat apabila sakit bertambah
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Report it as a near miss through the incident reporting system

Mengapa ini jawapannya

Near misses are reported so that causes can be studied and systems improved. A just, open culture encourages reporting without blame.

Jawapan

D · Report it as a near miss through the incident reporting system

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses