Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient on hemodialysis has an arteriovenous (AV) fistula in the left arm. Where should the nurse draw routine blood samples?

AFrom the fistula
BFrom the left hand
CFrom the right arm
DFrom the left wrist

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with a round face, central weight gain and purple stretch marks has a glucose of 210 mg/dL (11.7 mmol/L) and a potassium of 3.1 mEq/L. Which condition fits best?

AAdrenal insufficiency
BDiabetes insipidus
CHypothyroidism
DCushing syndrome

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 63 mmHg (8.4 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam asidosis respiratori akut HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ melebihi 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 63 mmHg (8.4 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L

HCO₃⁻ = mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 38 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 38 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV gentamicin, paras ialah 8 mg/L pada 1 h dan 1.6 mg/L pada 9 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari pemalar kadar penyingkiran k.

C₁ = 8 mg/L (1 h)C₂ = 1.6 mg/L (9 h)

k = h⁻¹

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berumur 87 tahun seberat 61 kg dan mempunyai kreatinina serum 1.3 mg/dL (115 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Dos digoxin yang lazim ialah 250 mcg untuk klirens kreatinina 120 mL/min, dan pecahan fe = 0.7 ubat dirembeskan tidak berubah oleh buah pinggang. Dengan menggunakan pecahan dos Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/CrCl normal), cari dos terlaras D. Bundarkan kepada nombor bulat yang terdekat.

87 tahun61 kgwanitaSCr = 1.3 mg/dL250 mcgf_e = 0.7CrCl biasa 120 mL/min

D = mcg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Why are older adults at higher risk of dehydration?

ATheir body water content increases with age
BThey always drink large amounts of tea
CTheir kidneys hold on to too much water
DTheir sense of thirst is often reduced

8.Kejururawatan klinikalSukar

A nurse teaches a patient with hypertension about their medicines. Which statement shows a need for further teaching?

A"I'll keep taking my tablets even if I feel well."
B"I'll get up slowly from sitting."
C"I'll have my blood pressure checked regularly."
D"I'll stop my tablets once my readings are normal."

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · From the right arm

Mengapa ini jawapannya

Venipuncture, blood pressure readings and IV lines are avoided in the arm with an AV fistula or graft, to prevent damage, clotting and infection of the access. Only the dialysis team uses the access, for dialysis.

Jawapan

C · From the right arm

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Cushing syndrome

Mengapa ini jawapannya

Excess cortisol raises glucose, causes central obesity, a round face and purple striae, and has some mineralocorticoid effect that lowers potassium. Adrenal insufficiency causes low glucose and high potassium.Disemak dengan: Hypercortisolism (Cushing Syndrome) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2025); Hypokalemia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2025)

Jawapan

D · Cushing syndrome

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 26.3 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|63 − 40| = 23 mmHg → 2.3 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 + 1·2.3 = 26.3 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 26.3 mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 47.6 mmHg

PaCO₂ yang dijangka

0.7·38 + 21 = 47.6 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 47.6 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: k = 0.2012 h⁻¹

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(8/1.6)/8 = 1.609/8 = 0.2012 h⁻¹

Jawapan

k = 0.2012 h⁻¹

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 118 mcg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 87)·61/(72·1.3)·0.85 = 29.36 mL/min

Pecahan dos (Dettli)

Q = 1 − 0.7·(1 − 29.36/120) = 0.4713

Dos terlaras

D = 0.4713·250 = 117.8 ≈ 118 mcg

Jawapan

D = 118 mcg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah dan disemak dengan maklumat produk.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Their sense of thirst is often reduced

Mengapa ini jawapannya

With age, thirst is blunted, kidney concentrating ability falls and total body water decreases. Cognitive or physical problems can also make it harder to drink.

Jawapan

D · Their sense of thirst is often reduced

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · "I'll stop my tablets once my readings are normal."

Mengapa ini jawapannya

Hypertension usually needs long-term treatment; stopping because readings are normal often makes blood pressure rise again. Patients should discuss any changes with their prescriber.

Jawapan

D · "I'll stop my tablets once my readings are normal."

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses