Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with type 2 diabetes starts prednisone each morning. When is the glucose most likely to be highest?

  1. AAt midnight only
  2. BThe glucose will not change
  3. CIn the early morning, before the dose
  4. DIn the afternoon and evening
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit yang mengambil digoksin mempunyai paras 1.2 ng/mL, kalium 2.8 mEq/L dan denyutan ektopik ventrikel kerap yang baharu. Apakah tafsiran yang terbaik?

  1. ADigoksin tidak mungkin puncanya, kerana paras berada dalam julat lazim
  2. BPesakit memerlukan dos digoksin yang lebih tinggi untuk mengawal irama
  3. CKalium tidak mempunyai kesan pada irama jantung
  4. DKetoksikan mungkin berlaku, kerana kalium rendah meningkatkan kesan digoksin
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 18 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 40% menunjukkan PaO₂ 69 mmHg (9.2 kPa) dan PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 40%PaO₂ 69 mmHg (9.2 kPa)PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa)
Kecerunan A–a = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110t (h)C (mg/L)1 h6 mg/L4 h3 mg/L

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 6 mg/L pada 1 h dan 3 mg/L pada 4 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C1 = 6 mg/L (1 h)C2 = 3 mg/L (4 h)
t½ = h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
t (h)C (mg/L)Css​t = ?50%

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi theophylline dimulakan tanpa dos pemuat. Separuh hayat pesakit ini ialah 6 h. Berapa lama t untuk mencapai 50% paras keadaan mantap?

t½ = 6 h50% Css
t = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

During a red cell transfusion, when are serious acute reactions most likely to start?

  1. AIn the first 15 minutes
  2. BOnly after the unit has finished
  3. CAfter the third unit only
  4. DAbout 24 hours later
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with a COPD exacerbation remains acidotic with a high PaCO2 despite optimal medical treatment and controlled oxygen. Which treatment is usually considered next?

  1. ANon-invasive ventilation
  2. BSedation to slow the breathing
  3. CStopping all oxygen therapy
  4. D15 L/min oxygen via a non-rebreathe mask

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · In the afternoon and evening

Mengapa ini jawapannya

A morning dose of prednisone raises glucose mainly in the afternoon and evening, with a smaller effect overnight. Glucose monitoring and insulin plans often target these times, and doses are adjusted when the steroid is tapered.Disemak dengan: Blood Glucose Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

D · In the afternoon and evening
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Ketoksikan mungkin berlaku, kerana kalium rendah meningkatkan kesan digoksin

Mengapa ini jawapannya

Hipokalemia meningkatkan pengikatan digoksin pada sel jantung, maka ketoksikan boleh berlaku pada paras yang normal. Jururawat menahan dos, melaporkan keputusan dan menjangka penggantian kalium.Disemak dengan: Low blood potassium · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

D · Ketoksikan mungkin berlaku, kerana kalium rendah meningkatkan kesan digoksin
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 35 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·18 + 8 = 35 mmHg
julat: 33–37 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 35 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 156.2 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.4·713 − 48/0.8 = 285.2 − 60 = 225.2 mmHg

Kecerunan

A–a = 225.2 − 69 = 156.2 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 156.2 mmHg
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 3 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(6/3)/3 = 0.6931/3 = 0.231 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.231 = 3 h

Jawapan

t½ = 3 h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t = 6 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/6 = 0.1155 h⁻¹

Masa untuk mencapai pecahan keadaan mantap yang diberikan

t = −ln(1 − 0.5)/0.1155 = 0.6931/0.1155 = 6 h

Jawapan

t = 6 h

Itu ialah 1 separuh hayat.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · In the first 15 minutes

Mengapa ini jawapannya

Severe reactions such as ABO incompatibility and anaphylaxis usually begin early. The patient should be watched closely in the first 15 minutes, with observations repeated as per local policy.

Jawapan

A · In the first 15 minutes
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Non-invasive ventilation

Mengapa ini jawapannya

In hypercapnic respiratory failure from COPD that persists despite treatment, non-invasive ventilation (bilevel positive pressure) supports ventilation and lowers PaCO2. Stopping oxygen would cause dangerous hypoxia.

Jawapan

A · Non-invasive ventilation

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses