Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Which instruction is correct for a patient starting oral iron tablets?

AYour urine will turn bright orange while you take it
BYour stools may turn dark green or black
CTake the tablet with an antacid to improve absorption
DTake each tablet with milk to protect the stomach

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Kalsium keseluruhan seorang pesakit ialah 7.9 mg/dL (2.0 mmol/L), dengan albumin 2.4 g/dL (24 g/L) dan tiada gejala. Ujian manakah yang paling baik menjelaskan sama ada hipokalsemia sebenar wujud?

AGraviti tentu air kencing
BNatrium serum
CHbA1c
DKalsium terion

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 25 mmHg (3.3 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam alkalosis respiratori kronik HCO₃⁻ menurun 5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ di bawah 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 25 mmHg (3.3 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L

HCO₃⁻ = mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.09, PaCO₂ 44 mmHg (5.9 kPa), HCO₃⁻ 13 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.09PaCO₂ 44 mmHg (5.9 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L

1pampasan yang sesuai
2asidosis respiratori tambahan
3alkalosis respiratori tambahan

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 160 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 8 mg/L dan separuh hayatnya ialah 2.5 h. Cari isi padu taburan Vd.

D = 160 mgC₀ = 8 mg/Lt½ = 2.5 h

Vd = L

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 67 kg mengambil teofilin oral (F = 1) setiap 12 h. Klirensnya ialah 0.035 L/kg/h. Apakah dos D dalam mg yang memberikan purata paras keadaan mantap 12 mg/L?

CL = 0.035 L/kg/hτ = 12 hS = 1F = 167 kgC_ss,avg = 12 mg/L

D = mg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Seorang pesakit pascaoperasi mempunyai kadar jantung 125/min, tekanan darah 88/50 mmHg dan pembalut yang basah dengan darah. Apakah yang sedang berlaku?

ATindak balas sakit yang normal
BKejutan septik akibat jangkitan kencing
CKejutan hipovolemik akibat pendarahan
DKebimbangan sahaja

8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with long-standing COPD has an arterial blood gas with pH 7.37, a raised PaCO₂ and a raised bicarbonate. How is this best described?

AMixed metabolic and respiratory alkalosis
BUncompensated metabolic alkalosis
CAcute respiratory acidosis
DCompensated respiratory acidosis

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Your stools may turn dark green or black

Mengapa ini jawapannya

Oral iron commonly darkens the stools, which is harmless, but black tarry stools with abdominal pain should be reported. Milk, antacids and tea reduce absorption; vitamin C or orange juice can improve it.Disemak dengan: Ferrograd C patient information leaflet (ferrous sulfate + vitamin C) · electronic medicines compendium (eMC), UK (2018)

Jawapan

B · Your stools may turn dark green or black

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Kalsium terion

Mengapa ini jawapannya

Albumin rendah menurunkan kalsium keseluruhan tanpa semestinya menurunkan kalsium terion yang aktif. Mengukur kalsium terion secara langsung ialah cara yang paling boleh dipercayai untuk memutuskan sama ada rawatan diperlukan.Disemak dengan: Calcium - ionized · MedlinePlus (NIH) (2025); Calcium Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

D · Kalsium terion

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 16.5 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|25 − 40| = 15 mmHg → 1.5 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 − 5·1.5 = 16.5 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 16.5 mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis respiratori tambahan

PaCO₂ yang dijangka

1.5·13 + 8 = 27.5 → 25.5–29.5 mmHg

Bandingkan

terukur: 44 mmHg → asidosis respiratori tambahan

Jawapan

asidosis respiratori tambahan

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: Vd = 20 L

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 160/8 = 20 L

Jawapan

Vd = 20 L

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 337.7 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.035·67 = 2.345 L/h

Dos

D = C_ss,avg·CL·τ/(S·F) = 12·2.345·12/(1·1) = 337.7 mg

Jawapan

D = 337.7 mg

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Kejutan hipovolemik akibat pendarahan

Mengapa ini jawapannya

Takikardia, hipotensi dan kehilangan darah yang kelihatan mencadangkan kejutan hemoragik (hipovolemik). Tekan luka, panggil bantuan segera dan sediakan untuk cecair atau darah.

Jawapan

C · Kejutan hipovolemik akibat pendarahan

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Compensated respiratory acidosis

Mengapa ini jawapannya

Chronic CO₂ retention is offset by the kidneys retaining bicarbonate, bringing the pH back to normal. A normal pH with high PaCO₂ and high bicarbonate is a compensated respiratory acidosis.

Jawapan

D · Compensated respiratory acidosis

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses