Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient has macrocytic anemia with numbness and tingling of the feet and poor balance. Which deficiency is most likely?

AVitamin C (ascorbic acid)
BFolate (folic acid)
CIron (low ferritin)
DVitamin B₁₂

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Empat keputusan makmal tiba. Yang manakah patut ditangani dahulu oleh jururawat?

AHemoglobin 11.8 g/dL (118 g/L) pada pesakit penyakit buah pinggang kronik
BGlukosa 140 mg/dL (7.8 mmol/L) selepas makan pada pesakit diabetes
CNatrium 137 mEq/L pada pesakit yang dimasukkan dengan pneumonia semalam
DKalium 6.6 mEq/L pada pesakit CKD yang mengalami kelemahan otot baharu

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.43, PaCO₂ 56 mmHg (7.5 kPa) dan HCO₃⁻ 36 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.43PaCO₂ 56 mmHg (7.5 kPa)HCO₃⁻ 36 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 142, Cl⁻ 111, HCO₃⁻ 18 mmol/L dan albumin 38 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AG_c = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 142 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 18 mmol/Lalbumin 38 g/L

AG_c = mmol/L

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 6 mg/L pada 1 h dan 1.1 mg/L pada 7 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari pemalar kadar penyingkiran k.

C₁ = 6 mg/L (1 h)C₂ = 1.1 mg/L (7 h)

k = h⁻¹

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 89 kg yang menerima dos gentamicin berkala berada pada keadaan mantap. Sasarannya ialah puncak 10 mg/L dan palung 1 mg/L, dan isi padu taburannya ialah 0.25 L/kg. Dengan menganggap dos IV pantas, apakah dos D yang menaikkan paras dari palung ke puncak?

89 kgVd = 0.25 L/kgC_peak = 10 mg/LC_trough = 1 mg/L

D = mg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

What happens in third-degree (complete) heart block?

AThe atria beat chaotically with no P waves, and the ventricular rate is irregular
BNo impulses from the atria reach the ventricles, so they beat independently
CThe ventricles beat very fast and regularly
DEvery impulse reaches the ventricles, but each one is slightly delayed

8.Kejururawatan klinikalSukar

Why is morphine more likely to cause toxicity in a patient with severe kidney impairment?

AKidney disease makes the opioid receptors disappear
BIts active metabolites build up because the kidneys excrete them
CThe kidneys normally activate morphine, so more of it becomes active
DKidney failure makes the stomach absorb more morphine

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Vitamin B₁₂

Mengapa ini jawapannya

B₁₂ and folate deficiencies both cause macrocytic anemia, but B₁₂ deficiency also damages the spinal cord and peripheral nerves, causing numbness, tingling and poor balance. Neurological damage can become permanent if treatment is delayed.Disemak dengan: Vitamin B12 deficiency anemia - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2026); Vitamin B12 level - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

D · Vitamin B₁₂

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Kalium 6.6 mEq/L pada pesakit CKD yang mengalami kelemahan otot baharu

Mengapa ini jawapannya

Kalium 6.6 mEq/L dengan kelemahan boleh menyebabkan aritmia yang mengancam nyawa. Jururawat menyediakan pemantauan jantung dan memaklumkan pembekal serta-merta. Anemia ringan dalam CKD dan glukosa yang sedikit meningkat selepas makan adalah dijangka; natrium normal.Disemak dengan: High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

D · Kalium 6.6 mEq/L pada pesakit CKD yang mengalami kelemahan otot baharu

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.43: dalam lingkungan 7.35–7.45

PaCO₂ 56 mmHg: tinggi (35–45)

HCO₃⁻ 36 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 44.2–48.2 mmHg, jadi nilai 56 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AG_c = 13.5 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 142 − (111 + 18) = 13

Pembetulan untuk albumin

13 + 0.25·(40 − 38) = 13.5 mmol/L

Jawapan

AG_c = 13.5 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: k = 0.2827 h⁻¹

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(6/1.1)/6 = 1.696/6 = 0.2827 h⁻¹

Jawapan

k = 0.2827 h⁻¹

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 200.3 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.25·89 = 22.25 L

Dos

D = 22.25·(10 − 1) = 200.3 mg

Jawapan

D = 200.3 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · No impulses from the atria reach the ventricles, so they beat independently

Mengapa ini jawapannya

In complete heart block the atria and ventricles are dissociated, and a slow escape rhythm drives the ventricles. Patients may be dizzy or collapse and often need pacing.

Jawapan

B · No impulses from the atria reach the ventricles, so they beat independently

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Its active metabolites build up because the kidneys excrete them

Mengapa ini jawapannya

Morphine metabolites, including morphine-6-glucuronide, are cleared by the kidneys and accumulate in renal impairment, causing sedation and respiratory depression. Alternative opioids or lower doses are often chosen.

Jawapan

B · Its active metabolites build up because the kidneys excrete them

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses