Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with an upper gastrointestinal bleed has a BUN of 48 mg/dL (urea 17 mmol/L) and a normal creatinine. What is the most likely explanation?

  1. ADigested blood adds protein, which the liver turns into urea
  2. BThe kidneys have suddenly lost most of their function
  3. CSkeletal muscle is breaking down because of the blood loss
  4. DThe liver has stopped making urea because of the bleeding
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A 5-year-old has new bruising and petechiae two weeks after a viral illness. Platelets are 12 × 10³/µL; hemoglobin, white cell count and clotting times are normal. Which condition is most likely?

  1. AAcute leukemia
  2. BHemophilia A
  3. CDisseminated intravascular coagulation
  4. DImmune thrombocytopenia (ITP)
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 18 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.12PaCO₂mmHg354532HCO₃⁻mmol/L222610pampasan yang sesuaiasidosis respiratori tambahanalkalosis respiratori tambahan

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.12, PaCO₂ 32 mmHg (4.3 kPa), HCO₃⁻ 10 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.12PaCO₂ 32 mmHg (4.3 kPa)HCO₃⁻ 10 mmol/L
  1. 1pampasan yang sesuai
  2. 2asidosis respiratori tambahan
  3. 3alkalosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110t (h)C (mg/L)2 h8 mg/L7 h2.5 mg/L

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 8 mg/L pada 2 h dan 2.5 mg/L pada 7 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari pemalar kadar penyingkiran k.

C1 = 8 mg/L (2 h)C2 = 2.5 mg/L (7 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 8τ = ?Ctrough​ = 0.5

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat tobramycin seorang pesakit ialah 4 h. Sasarannya ialah puncak 8 mg/L dan palung 0.5 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 4 hCpeak = 8 mg/LCtrough = 0.5 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which pattern is typical of relapsing–remitting multiple sclerosis?

  1. AConstant weakness that starts in the feet and spreads upwards after a viral illness
  2. BA single stroke that leaves permanent weakness
  3. CSudden severe headache with neck stiffness
  4. DAttacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses
8.Kejururawatan klinikalSukar

Which type of drug is commonly used to treat neuropathic pain?

  1. AAntibiotics such as amoxicillin, given as a long course
  2. BProton pump inhibitors such as omeprazole
  3. CAntihistamines such as cetirizine
  4. DSome anticonvulsants or antidepressants, such as gabapentin

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Digested blood adds protein, which the liver turns into urea

Mengapa ini jawapannya

Blood in the upper gut is digested, and the absorbed protein is converted to urea, so the BUN rises out of proportion to the creatinine. Reduced kidney blood flow from volume loss can add to the rise.Disemak dengan: BUN - blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · Digested blood adds protein, which the liver turns into urea
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Immune thrombocytopenia (ITP)

Mengapa ini jawapannya

ITP is immune destruction of platelets, often after a viral infection in children. It causes isolated thrombocytopenia with normal other counts and clotting tests. Leukemia usually affects other cell lines, DIC prolongs clotting times and hemophilia prolongs the aPTT.Disemak dengan: Immune thrombocytopenic purpura (ITP) · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

D · Immune thrombocytopenia (ITP)
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 35 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·18 + 8 = 35 mmHg
julat: 33–37 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 35 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis respiratori tambahan

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

1.5·10 + 8 = 23 → 21–25 mmHg

Bandingkan

terukur: 32 mmHg → asidosis respiratori tambahan

Jawapan

asidosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: k = 0.2326 h⁻¹

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(8/2.5)/5 = 1.163/5 = 0.2326 h⁻¹

Jawapan

k = 0.2326 h⁻¹
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 16 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/4 = 0.1733 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(8/0.5)/0.1733 = 2.773/0.1733 = 16 h

Jawapan

τ = 16 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Attacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses

Mengapa ini jawapannya

MS causes demyelination in the brain and spinal cord. Many patients first have attacks such as optic neuritis or sensory symptoms, with partial or full recovery between relapses.

Jawapan

D · Attacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Some anticonvulsants or antidepressants, such as gabapentin

Mengapa ini jawapannya

Neuropathic pain responds poorly to standard analgesics. Drugs that modify nerve signalling, such as gabapentinoids and some antidepressants, are used, with doses increased gradually.

Jawapan

D · Some anticonvulsants or antidepressants, such as gabapentin

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses