Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with pneumonia had a CRP of 180 mg/L on admission and 40 mg/L after 4 days of antibiotics. What does this most likely show?

  1. AThe antibiotic is causing liver damage
  2. BThe infection has spread to another organ
  3. CThe patient has developed a new infection
  4. DThe inflammation is settling with treatment
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit kegagalan jantung mempunyai BNP yang sangat tinggi semasa kemasukan dan kini menurun selepas rawatan diuretik. Apakah yang paling mungkin ditunjukkan oleh ini?

  1. AKegagalan jantung yang bertambah teruk yang memerlukan lebih banyak cecair
  2. BRegangan pada jantung berkurang, selaras dengan pemulihan
  3. CKegagalan buah pinggang baharu yang disebabkan oleh diuretik
  4. DBahawa diuretik mesti dihentikan serta-merta
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.25PaCO₂mmHg354540HCO₃⁻mmol/L222617tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.25, PaCO₂ 40 mmHg (5.3 kPa) dan HCO₃⁻ 17 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.25PaCO₂ 40 mmHg (5.3 kPa)HCO₃⁻ 17 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 42 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 42 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/hCL = 0.035 L/kg/h69 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 69 kg menerima infusi teofilin. Klirensnya ialah 0.035 L/kg/h. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 10 mg/L?

69 kgCL = 0.035 L/kg/hCss = 10 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110100t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 10τ = ?Ctrough​ = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat gentamicin seorang pesakit ialah 2.5 h. Sasarannya ialah puncak 10 mg/L dan palung 1 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 2.5 hCpeak = 10 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Seorang pesakit diabetes jenis 1 mempunyai glukosa darah 25 mmol/L, pernafasan dalam dan laju serta keton dalam air kencing. Apakah diagnosis yang mungkin?

  1. AKetoasidosis diabetes
  2. BHipoglisemia
  3. CTurun naik glukosa normal
  4. DKeadaan hiperglisemia hiperosmolar tanpa keton
8.Kejururawatan klinikalSukar

Which route and site are recommended for the first dose of adrenaline (epinephrine) in anaphylaxis on a ward?

  1. ASubcutaneous injection into the upper arm
  2. BOral tablet dissolved under the tongue
  3. CIntramuscular injection into the anterolateral thigh
  4. DIntravenous bolus given by the nurse without monitoring

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · The inflammation is settling with treatment

Mengapa ini jawapannya

CRP has a short half-life of about 19 hours, so it falls within days when inflammation is controlled. A falling CRP, together with clinical improvement, supports a response to treatment; a CRP that stays high or rises again needs review.Disemak dengan: C-reactive protein · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

D · The inflammation is settling with treatment
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Regangan pada jantung berkurang, selaras dengan pemulihan

Mengapa ini jawapannya

BNP yang menurun bermakna ventrikel berada di bawah tekanan yang kurang, yang sesuai dengan status cecair yang bertambah baik. Ia dibaca bersama gejala, berat badan dan pemeriksaan.Disemak dengan: Natriuretic Peptide Tests (BNP, NT-proBNP) · MedlinePlus (NIH) (2023); Brain natriuretic peptide test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

B · Regangan pada jantung berkurang, selaras dengan pemulihan
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.25: asidemia (di bawah 7.35)
PaCO₂ 40 mmHg: biasa (35–45)
HCO₃⁻ 17 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: rumus Winter menjangkakan PaCO₂ 31.5–35.5 mmHg, jadi nilai 40 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 50.4 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·42 + 21 = 50.4 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 50.4 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 24.15 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.035·69 = 2.415 L/h

Kadar infusi

R = 2.415·10 = 24.15 mg/h

Jawapan

R = 24.15 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 8.3 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/2.5 = 0.2773 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(10/1)/0.2773 = 2.303/0.2773 = 8.305 ≈ 8.3 h

Jawapan

τ = 8.3 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Ketoasidosis diabetes

Mengapa ini jawapannya

Glukosa tinggi, keton dan asidosis dengan pernafasan Kussmaul menunjukkan DKA. Ia dirawat dengan cecair, insulin dan pemantauan kalium yang rapi.

Jawapan

A · Ketoasidosis diabetes
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Intramuscular injection into the anterolateral thigh

Mengapa ini jawapannya

IM adrenaline into the outer thigh is absorbed quickly and is the first-line route. IV adrenaline is reserved for experienced specialists with full monitoring because of the risk of arrhythmias.

Jawapan

C · Intramuscular injection into the anterolateral thigh

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses