Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Seorang pesakit yang mengambil warfarin untuk fibrilasi atrium mempunyai INR 1.4. Apakah maksudnya?

  1. APesakit tidak lagi perlu mengambil warfarin
  2. BPesakit berisiko tinggi untuk berdarah dan memerlukan vitamin K serta-merta
  3. CAntikoagulasi berada di bawah sasaran, maka bekuan darah dan strok lebih mungkin berlaku
  4. DDos itu tepat dan tidak perlu diubah
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with right upper abdominal pain from gallstones now has jaundice, a total bilirubin of 4.8 mg/dL (82 µmol/L) and a raised ALP. What is the most likely cause?

  1. AGilbert syndrome triggered by pain
  2. BA stone blocking the common bile duct
  3. CHemolysis caused by the gallstones
  4. DUncomplicated gallbladder inflammation
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 131 mmol/L, glukosa 16.5 mmol/L dan urea 10.8 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 131 mmol/Lglukosa 16.5 mmol/Lurea 10.8 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 146, Cl⁻ 111, HCO₃⁻ 22 mmol/L dan albumin 19 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AGc = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 146 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 22 mmol/Lalbumin 19 g/L
AGc = mmol/L
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 4 mg/LR = ? mg/minCL = 750 mL/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai klirens lidokain 750 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/min yang mengekalkan paras keadaan mantap pada 4 mg/L?

CL = 750 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetik klinikalSukar
VCss,avg​ = 10 mg/LD = ? mg · q12hCL = 0.03 L/kg/h89 kg · S = 0.8 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 89 kg mengambil aminofilin oral (S = 0.8, F = 1) setiap 12 h. Klirens teofilin ialah 0.03 L/kg/h. Apakah dos D dalam mg yang memberikan purata paras keadaan mantap 10 mg/L?

CL = 0.03 L/kg/hτ = 12 hS = 0.8F = 189 kgCss,avg = 10 mg/L
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Why are alternate sutures sometimes removed first when taking out stitches?

  1. ATo reduce the cost of dressings
  2. BBecause the remaining sutures dissolve on their own within a day
  3. CTo check the wound stays closed before removing the rest
  4. DTo make the procedure faster
8.Kejururawatan klinikalSukar

Why must a unit of red cells be transfused within the set time limit (commonly four hours) after it leaves controlled cold storage?

  1. AThe bag stops dripping after four hours
  2. BThe blood group of the cells changes after a few hours
  3. CBacteria can grow in the blood at room temperature
  4. DThe red cells break down and turn into plasma

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Antikoagulasi berada di bawah sasaran, maka bekuan darah dan strok lebih mungkin berlaku

Mengapa ini jawapannya

INR di bawah julat sasaran bermakna darah membeku terlalu mudah bagi indikasi ini. Pemreskripsi dimaklumkan, dan dos serta kemungkinan punca, seperti dos terlepas atau interaksi, dikaji semula.Disemak dengan: Prothrombin Time Test and INR (PT/INR) · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

C · Antikoagulasi berada di bawah sasaran, maka bekuan darah dan strok lebih mungkin berlaku
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · A stone blocking the common bile duct

Mengapa ini jawapannya

A gallstone in the common bile duct (choledocholithiasis) obstructs bile flow, raising conjugated bilirubin and ALP. Fever with jaundice and pain suggests cholangitis, an emergency. Simple cholecystitis usually causes only mild liver test changes.Disemak dengan: Choledocholithiasis · MedlinePlus (NIH) (2025); Cholangitis · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

B · A stone blocking the common bile duct
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 289 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·131 + 16.5 + 10.8 = 289.3 ≈ 289 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 289 mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AGc = 18.25 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 146 − (111 + 22) = 13

Pembetulan untuk albumin

13 + 0.25·(40 − 19) = 18.25 mmol/L

Jawapan

AGc = 18.25 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 3 mg/min

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/min

750 mL/min = 0.75 L/min

Kadar infusi

R = 0.75·4 = 3 mg/min

Jawapan

R = 3 mg/min
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 400.5 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.03·89 = 2.67 L/h

Dos

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 10·2.67·12/(0.8·1) = 400.5 mg

Jawapan

D = 400.5 mg
7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · To check the wound stays closed before removing the rest

Mengapa ini jawapannya

Removing alternate sutures allows the nurse to see whether the wound edges stay together. If they begin to separate, the remaining sutures can be left and the team informed.

Jawapan

C · To check the wound stays closed before removing the rest
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Bacteria can grow in the blood at room temperature

Mengapa ini jawapannya

Red cells are stored cold to limit bacterial growth. Once out of controlled storage, the transfusion must be completed within the time limit to reduce the risk of bacterial contamination and transfusion-transmitted infection.

Jawapan

C · Bacteria can grow in the blood at room temperature

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses