Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Dalam penyakit buah pinggang kronik, fosfat serum yang tinggi biasanya disertai dengan perubahan kalsium yang mana?

  1. AKalsium serum yang rendah
  2. BKalsium serum yang tinggi
  3. CKalium serum yang tinggi sahaja, tanpa perubahan kalsium
  4. DTiada perubahan pada kalsium
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit dengan gangguan penggunaan alkohol mempunyai kalium 3.0 mEq/L walaupun dua hari penggantian. Magnesium ialah 0.9 mEq/L. Apakah langkah seterusnya yang paling sesuai?

  1. ABeri diuretik untuk membuang lebihan magnesium
  2. BHentikan semua penggantian elektrolit selama 24 jam dan semak semula
  3. CGandakan dos kalium dan tinggalkan magnesium untuk kemudian
  4. DGanti magnesium; magnesium rendah menyebabkan buah pinggang terus kehilangan kalium
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 12 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 144, Cl⁻ 115, HCO₃⁻ 13 mmol/L dan albumin 18 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AGc = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 144 mmol/LCl⁻ 115 mmol/LHCO₃⁻ 13 mmol/Lalbumin 18 g/L
AGc = mmol/L
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/h · S = 0.8CL = 0.045 L/kg/h83 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 83 kg akan menerima infusi aminofilin (faktor garam S = 0.8: 80% aminofilin ialah teofilin). Klirens teofilin ialah 0.045 L/kg/h. Apakah kadar infusi aminofilin R dalam mg/h yang memberikan paras teofilin keadaan mantap 10 mg/L?

83 kgCL = 0.045 L/kg/hCss = 10 mg/LS = 0.8
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.25 L/kg0.5 → 10 mg/LD = ? mg99 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 99 kg yang menerima dos gentamicin berkala berada pada keadaan mantap. Sasarannya ialah puncak 10 mg/L dan palung 0.5 mg/L, dan isi padu taburannya ialah 0.25 L/kg. Dengan menganggap dos IV pantas, apakah dos D yang menaikkan paras dari palung ke puncak?

99 kgVd = 0.25 L/kgCpeak = 10 mg/LCtrough = 0.5 mg/L
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

During a red cell transfusion, when are serious acute reactions most likely to start?

  1. AAfter the third unit only
  2. BAbout 24 hours later
  3. CIn the first 15 minutes
  4. DOnly after the unit has finished
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with long-standing COPD has an arterial blood gas with pH 7.37, a raised PaCO2 and a raised bicarbonate. How is this best described?

  1. AUncompensated metabolic alkalosis
  2. BCompensated respiratory acidosis
  3. CMixed metabolic and respiratory alkalosis
  4. DAcute respiratory acidosis

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Kalsium serum yang rendah

Mengapa ini jawapannya

Apabila buah pinggang yang gagal menyimpan fosfat, fosfat mengikat kalsium dan pengaktifan vitamin D menurun, maka kalsium serum cenderung jatuh. Ini memacu hiperparatiroidisme sekunder dan penyakit tulang.Disemak dengan: Hypocalcemia (StatPearls) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026); Phosphate in Blood · MedlinePlus (NIH) (2023)

Jawapan

A · Kalsium serum yang rendah
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Ganti magnesium; magnesium rendah menyebabkan buah pinggang terus kehilangan kalium

Mengapa ini jawapannya

Magnesium rendah menyebabkan buah pinggang kehilangan kalium, maka hipokalemia tidak terbetul sehingga magnesium diganti. Kedua-duanya lazim dalam gangguan penggunaan alkohol.Disemak dengan: Low blood potassium · MedlinePlus (NIH) (2025); Magnesium Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2023)

Jawapan

D · Ganti magnesium; magnesium rendah menyebabkan buah pinggang terus kehilangan kalium
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 26 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·12 + 8 = 26 mmHg
julat: 24–28 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 26 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AGc = 21.5 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 144 − (115 + 13) = 16

Pembetulan untuk albumin

16 + 0.25·(40 − 18) = 21.5 mmol/L

Jawapan

AGc = 21.5 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 46.69 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.045·83 = 3.735 L/h

Kadar infusi

R = CL·Css/S = 3.735·10/0.8 = 46.69 mg/h

Jawapan

R = 46.69 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 235.1 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.25·99 = 24.75 L

Dos

D = 24.75·(10 − 0.5) = 235.1 mg

Jawapan

D = 235.1 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · In the first 15 minutes

Mengapa ini jawapannya

Severe reactions such as ABO incompatibility and anaphylaxis usually begin early. The patient should be watched closely in the first 15 minutes, with observations repeated as per local policy.

Jawapan

C · In the first 15 minutes
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Compensated respiratory acidosis

Mengapa ini jawapannya

Chronic CO2 retention is offset by the kidneys retaining bicarbonate, bringing the pH back to normal. A normal pH with high PaCO2 and high bicarbonate is a compensated respiratory acidosis.

Jawapan

B · Compensated respiratory acidosis

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses