Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A healthy woman at 28 weeks of pregnancy has a mildly lower hemoglobin than before pregnancy, with a normal MCV and ferritin. What is the most likely explanation?

APregnancy hormones stop the bone marrow from making red cells
BIron is being lost through the kidneys during the pregnancy
CPlasma volume rises more than red cell mass, diluting the blood
DThe fetus is destroying the mother's red cells in the circulation

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit dengan kiraan platelet 35 × 10³/µL ditetapkan suntikan intramuskular. Apakah yang patut dilakukan oleh jururawat?

ABeri suntikan dan letakkan pek panas
BBeri suntikan seperti yang ditetapkan dan urut tapak dengan kuat
CBeri suntikan dengan jarum yang lebih panjang
DTanya pemreskripsi sama ada laluan lain boleh digunakan

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam alkalosis respiratori kronik HCO₃⁻ menurun 5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ di bawah 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L

HCO₃⁻ = mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.26, PaCO₂ 23 mmHg (3.1 kPa), HCO₃⁻ 10 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.26PaCO₂ 23 mmHg (3.1 kPa)HCO₃⁻ 10 mmol/L

1pampasan yang sesuai
2asidosis respiratori tambahan
3alkalosis respiratori tambahan

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Vankomisin diberikan sebagai infusi berterusan kepada pesakit yang klirens vankomisinnya 105 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 25 mg/L?

CL = 105 mL/minC_ss = 25 mg/L

R = mg/h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi vancomycin berjalan pada 100 mg/h tanpa dos pemuat. Klirens pesakit ialah 4 L/h dan separuh hayatnya 10 h. Berapakah paras C selepas 8 h?

R = 100 mg/hCL = 4 L/ht½ = 10 ht = 8 h

C = mg/L

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Apakah yang diukur oleh HbA1c?

AGlukosa darah pada saat ujian
BJumlah keton dalam air kencing
CParas insulin selepas makan
DPurata glukosa darah sepanjang kira-kira dua hingga tiga bulan sebelumnya

8.Kejururawatan klinikalSukar

Seorang pesakit mengalami loya dan muntah selama tiga hari dan mengambil furosemid. Masalah elektrolit manakah yang paling berkemungkinan?

AHiperkalsemia
BHipernatremia sahaja
CHiperkalemia
DHipokalemia

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Plasma volume rises more than red cell mass, diluting the blood

Mengapa ini jawapannya

In pregnancy, plasma volume increases by more than red cell mass, so the hemoglobin falls slightly (physiologic or dilutional anemia). Iron deficiency is still common in pregnancy and is checked with the MCV and ferritin.Disemak dengan: Anemia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)

Jawapan

C · Plasma volume rises more than red cell mass, diluting the blood

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Tanya pemreskripsi sama ada laluan lain boleh digunakan

Mengapa ini jawapannya

Suntikan IM boleh menyebabkan pendarahan ke dalam otot apabila platelet rendah. Jururawat meminta laluan lain, seperti oral atau IV. Jika suntikan tidak dapat dielakkan, tekanan kuat tanpa urutan dikenakan selepas itu.Disemak dengan: Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment · National Cancer Institute (NIH) (2022)

Jawapan

D · Tanya pemreskripsi sama ada laluan lain boleh digunakan

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 17.5 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|27 − 40| = 13 mmHg → 1.3 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 − 5·1.3 = 17.5 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 17.5 mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan yang sesuai

PaCO₂ yang dijangka

1.5·10 + 8 = 23 → 21–25 mmHg

Bandingkan

terukur: 23 mmHg → pampasan yang sesuai

Jawapan

pampasan yang sesuai

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 157.5 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/h

105·60/1000 = 6.3 L/h

Kadar infusi

R = 6.3·25 = 157.5 mg/h

Jawapan

R = 157.5 mg/h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: C = 10.64 mg/L

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Paras keadaan mantap

C_ss = 100/4 = 25 mg/L

Pemalar kadar

k = 0.693/10 = 0.06931 h⁻¹

Paras selepas masa yang diberikan

C = 25·(1 − e^{−0.06931·8}) = 10.64 mg/L

Jawapan

C = 10.64 mg/L

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Purata glukosa darah sepanjang kira-kira dua hingga tiga bulan sebelumnya

Mengapa ini jawapannya

HbA1c mencerminkan glikasi hemoglobin sepanjang hayat sel darah merah, memberikan anggaran kawalan glukosa jangka panjang.

Jawapan

D · Purata glukosa darah sepanjang kira-kira dua hingga tiga bulan sebelumnya

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Hipokalemia

Mengapa ini jawapannya

Muntah dan diuretik gelung kedua-duanya menyebabkan kehilangan kalium. Hipokalemia menyebabkan kelemahan, kekejangan dan aritmia serta memerlukan pemantauan dan penggantian.

Jawapan

D · Hipokalemia

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses