Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Sebelum memberi kalium klorida IV yang ditetapkan, penilaian manakah yang paling penting?

  1. AKeluaran air kencing dan fungsi buah pinggang
  2. BSaiz anak mata dan tindak balas terhadap cahaya
  3. CTurgor kulit pada lengan bawah
  4. DPendengaran di kedua-dua telinga
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with thalassemia major has received regular red cell transfusions for years. The ferritin is now very high. What does this most likely show, and what treatment is used?

  1. AIron overload, treated with iron chelation therapy
  2. BIron deficiency, treated with IV iron supplements
  3. CAcute infection, treated with broad-spectrum antibiotics
  4. DLiver failure, treated with a liver transplant at once
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.56PaCO₂mmHg354528HCO₃⁻mmol/L222624tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.56, PaCO₂ 28 mmHg (3.7 kPa) dan HCO₃⁻ 24 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.56PaCO₂ 28 mmHg (3.7 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.29PaCO₂mmHg354526HCO₃⁻mmol/L222612pampasan yang sesuaiasidosis respiratori tambahanalkalosis respiratori tambahan

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.29, PaCO₂ 26 mmHg (3.5 kPa), HCO₃⁻ 12 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.29PaCO₂ 26 mmHg (3.5 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/L
  1. 1pampasan yang sesuai
  2. 2asidosis respiratori tambahan
  3. 3alkalosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110t (h)C (mg/L)C₀ = 6 mg/Lt½ = 2 hC₀/2

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 110 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 6 mg/L dan separuh hayatnya ialah 2 h. Cari isi padu taburan Vd.

D = 110 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2 h
Vd = L
6.Farmakokinetik klinikalSukar
t (h)C (mg/L)Css​t = ?50%

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi theophylline dimulakan tanpa dos pemuat. Separuh hayat pesakit ini ialah 8 h. Berapa lama t untuk mencapai 50% paras keadaan mantap?

t½ = 8 h50% Css
t = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient without diabetes is started on high-dose prednisolone. Why might capillary blood glucose be monitored?

  1. ASteroids can raise the blood glucose
  2. BSteroids always cause hypoglycaemia
  3. CSteroids make glucose meters inaccurate
  4. DSteroids destroy the pancreas
8.Kejururawatan klinikalSukar

An older patient's blood pressure is 142/80 mmHg lying and 116/72 mmHg after standing for three minutes, and they feel dizzy. What does this show?

  1. APostural hypotension
  2. BNormal blood pressure variation
  3. CWhite coat hypertension
  4. DHypertensive emergency

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Keluaran air kencing dan fungsi buah pinggang

Mengapa ini jawapannya

Buah pinggang merembeskan kalium, maka keluaran air kencing yang lemah atau kegagalan buah pinggang boleh membawa kepada hiperkalemia yang berbahaya semasa penggantian. Kalium IV sentiasa dicairkan dan diberikan melalui pam infusi, tidak pernah sebagai suntikan IV pantas.Disemak dengan: High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · Keluaran air kencing dan fungsi buah pinggang
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Iron overload, treated with iron chelation therapy

Mengapa ini jawapannya

The body has no active way to excrete iron, so repeated transfusions cause iron overload, which can damage the heart, liver and endocrine glands. A very high ferritin reflects this, and iron chelators are used to remove the excess.Disemak dengan: Thalassemia · MedlinePlus (NIH) (2026); Ferritin Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · Iron overload, treated with iron chelation therapy
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.56: alkalemia (di atas 7.45)
PaCO₂ 28 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: biasa (22–26)

Pampasan

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan yang sesuai

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

1.5·12 + 8 = 26 → 24–28 mmHg

Bandingkan

terukur: 26 mmHg → pampasan yang sesuai

Jawapan

pampasan yang sesuai
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: Vd = 18.33 L

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 110/6 = 18.33 L

Jawapan

Vd = 18.33 L
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t = 8 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/8 = 0.08664 h⁻¹

Masa untuk mencapai pecahan keadaan mantap yang diberikan

t = −ln(1 − 0.5)/0.08664 = 0.6931/0.08664 = 8 h

Jawapan

t = 8 h

Itu ialah 1 separuh hayat.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Steroids can raise the blood glucose

Mengapa ini jawapannya

Glucocorticoids increase glucose production and insulin resistance, causing steroid-induced hyperglycaemia. Glucose monitoring identifies patients who need treatment.

Jawapan

A · Steroids can raise the blood glucose
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Postural hypotension

Mengapa ini jawapannya

A fall in systolic pressure of 20 mmHg or more (here 26 mmHg) on standing, especially with symptoms, indicates postural hypotension. Causes include medicines, dehydration and autonomic problems.

Jawapan

A · Postural hypotension

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses