Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient on a heparin infusion has an aPTT below the target range on the protocol. What should the nurse do?

  1. AStop the infusion and give protamine sulfate as quickly as possible
  2. BSwitch the infusion to oral warfarin without a prescription
  3. CAdjust the rate as the protocol directs and recheck as scheduled
  4. DContinue the same rate and recheck the aPTT in a few days
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit dengan kiraan platelet 35 × 10³/µL ditetapkan suntikan intramuskular. Apakah yang patut dilakukan oleh jururawat?

  1. ABeri suntikan dengan jarum yang lebih panjang
  2. BTanya pemreskripsi sama ada laluan lain boleh digunakan
  3. CBeri suntikan dan letakkan pek panas
  4. DBeri suntikan seperti yang ditetapkan dan urut tapak dengan kuat
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 130 mmol/L, glukosa 10.5 mmol/L dan urea 6.5 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 130 mmol/Lglukosa 10.5 mmol/Lurea 6.5 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 21% menunjukkan PaO₂ 63 mmHg (8.4 kPa) dan PaCO₂ 52 mmHg (6.9 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 21%PaO₂ 63 mmHg (8.4 kPa)PaCO₂ 52 mmHg (6.9 kPa)
Kecerunan A–a = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Vd = 0.7 L/kgC = 20 mg/LLD = ? mg94 kg · S = 0.92 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 94 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan phenytoin sodium untuk mencapai paras phenytoin sebanyak 20 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.7 L/kg dan faktor garamnya S = 0.92. Cari dos pemuat LD bagi phenytoin sodium dalam mg.

94 kgVd = 0.7 L/kgC = 20 mg/LS = 0.92
LD = mg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.5 L/kg4.8 → 12 mg/LLD = ? mg66 kg · S = 0.8 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 66 kg mempunyai paras theophylline sebanyak 4.8 mg/L; sasarannya ialah 12 mg/L. Ubat diberikan secara intravena sebagai aminophylline (S = 0.8), dan isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

66 kgVd = 0.5 L/kgC = 4.8 → 12 mg/LS = 0.8
LD = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient on haemodialysis has an arteriovenous fistula in the left arm. Which nursing care is correct?

  1. AAvoid blood pressure readings and blood samples on that arm
  2. BUse the fistula arm for routine IV cannulas
  3. CApply a tight bandage over the fistula at night to protect it
  4. DKeep the arm raised and still at all times
8.Kejururawatan klinikalSukar

Which nursing measure helps reduce raised intracranial pressure?

  1. AFrequent suctioning and encouraging strong coughing
  2. BTilting the patient head-down
  3. CRaising the head of the bed to about 30° with the head kept midline
  4. DLying the patient flat with the neck flexed forward on two pillows

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Adjust the rate as the protocol directs and recheck as scheduled

Mengapa ini jawapannya

A subtherapeutic aPTT means the patient is not fully anticoagulated and is at risk of clot extension. Weight-based heparin protocols specify a bolus and/or rate increase and when to recheck. The nurse follows the protocol and documents the change.Disemak dengan: Partial Thromboplastin Time (PTT) Test · MedlinePlus (NIH) (2026); Partial thromboplastin time (PTT) - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

C · Adjust the rate as the protocol directs and recheck as scheduled
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Tanya pemreskripsi sama ada laluan lain boleh digunakan

Mengapa ini jawapannya

Suntikan IM boleh menyebabkan pendarahan ke dalam otot apabila platelet rendah. Jururawat meminta laluan lain, seperti oral atau IV. Jika suntikan tidak dapat dielakkan, tekanan kuat tanpa urutan dikenakan selepas itu.Disemak dengan: Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment · National Cancer Institute (NIH) (2022)

Jawapan

B · Tanya pemreskripsi sama ada laluan lain boleh digunakan
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 277 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·130 + 10.5 + 6.5 = 277 ≈ 277 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 277 mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 21.73 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.21·713 − 52/0.8 = 149.7 − 65 = 84.73 mmHg

Kecerunan

A–a = 84.73 − 63 = 21.73 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 21.73 mmHg
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 1430 mg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.7·94 = 65.8 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 65.8·20 = 1316 mg

Dos pemuat

LD = 1316/(0.92·1) = 1430 mg

Jawapan

LD = 1430 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 297 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.5·66 = 33 L

Kenaikan yang diperlukan

12 − 4.8 = 7.2 mg/L

Dos pemuat

LD = 33·7.2/(0.8·1) = 297 mg

Jawapan

LD = 297 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Avoid blood pressure readings and blood samples on that arm

Mengapa ini jawapannya

The fistula arm is protected from pressure, cannulas and blood tests to prevent damage and clotting. Nurses check for a palpable thrill and audible bruit, which show it is working.

Jawapan

A · Avoid blood pressure readings and blood samples on that arm
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Raising the head of the bed to about 30° with the head kept midline

Mengapa ini jawapannya

Head elevation and a midline neck position help venous drainage from the brain. Neck flexion, tight tube ties, coughing, straining and unnecessary suctioning can all raise intracranial pressure.

Jawapan

C · Raising the head of the bed to about 30° with the head kept midline

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses