Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Paras palung vankomisin berada di atas julat sasaran. Kesan advers manakah yang menjadi kebimbangan utama?

ASembelit dan kembung perut
BGlukosa darah rendah (hipoglisemia)
CKerosakan buah pinggang (nefrotoksisiti)
DKiraan platelet yang meningkat (trombositosis)

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient's AST is about twice the ALT, both moderately raised, and the GGT is high. Which cause is most likely?

AAcute myocardial infarction
BAlcohol-related liver disease
CGallstone blocking the bile duct
DAcute viral hepatitis A

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 140 mmol/L, glukosa 21.8 mmol/L dan urea 18.6 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 140 mmol/Lglukosa 21.8 mmol/Lurea 18.6 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 145, Cl⁻ 104 dan HCO₃⁻ 11 mmol/L. Hitung nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), menggunakan AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Beri dua tempat perpuluhan.

Na⁺ 145 mmol/LCl⁻ 104 mmol/LHCO₃⁻ 11 mmol/L

nisbah delta =

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 140 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 6 mg/L dan separuh hayatnya ialah 2 h. Cari klirens CL dalam L/h.

D = 140 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2 h

CL = L/h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 95 kg yang menerima dos tobramycin berkala berada pada keadaan mantap. Sasarannya ialah puncak 7 mg/L dan palung 1 mg/L, dan isi padu taburannya ialah 0.25 L/kg. Dengan menganggap dos IV pantas, apakah dos D yang menaikkan paras dari palung ke puncak?

95 kgVd = 0.25 L/kgC_peak = 7 mg/LC_trough = 1 mg/L

D = mg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which side effect of regular opioids usually needs preventive treatment from the start?

AExcessive hunger
BConstipation
CHigh blood pressure
DDiarrhoea

8.Kejururawatan klinikalSukar

Which route and site are recommended for the first dose of adrenaline (epinephrine) in anaphylaxis on a ward?

ASubcutaneous injection into the upper arm
BIntramuscular injection into the anterolateral thigh
COral tablet dissolved under the tongue
DIntravenous bolus given by the nurse without monitoring

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Kerosakan buah pinggang (nefrotoksisiti)

Mengapa ini jawapannya

Paras vankomisin yang tinggi dikaitkan dengan kecederaan buah pinggang akut dan, kurang kerap, kerosakan pendengaran. Jururawat melaporkan keputusan itu sebelum dos seterusnya dan memeriksa kreatinin serta keluaran air kencing.

Jawapan

C · Kerosakan buah pinggang (nefrotoksisiti)

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Alcohol-related liver disease

Mengapa ini jawapannya

An AST:ALT ratio of about 2:1 or more with a high GGT is typical of alcohol-related liver disease. In acute viral hepatitis ALT is usually higher than AST and often very high; bile-duct obstruction mainly raises ALP.

Jawapan

B · Alcohol-related liver disease

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 320 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·140 + 21.8 + 18.6 = 320.4 ≈ 320 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 320 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: nisbah delta = 1.385

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 145 − (104 + 11) = 30

Nisbah delta

(30 − 12)/(24 − 11) = 18/13 = 1.385

Jawapan

nisbah delta = 1.385

Antara 1 dengan 2: asidosis sela anion tinggi tulen.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: CL = 8.087 L/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 140/6 = 23.33 L

Pemalar kadar

k = 0.693/2 = 0.3466 h⁻¹

Klirens

CL = 0.3466·23.33 = 8.087 L/h

Jawapan

CL = 8.087 L/h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 142.5 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.25·95 = 23.75 L

Dos

D = 23.75·(7 − 1) = 142.5 mg

Jawapan

D = 142.5 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Constipation

Mengapa ini jawapannya

Opioids slow gut movement, and constipation persists with long-term use. A regular laxative is usually prescribed together with the opioid.

Jawapan

B · Constipation

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Intramuscular injection into the anterolateral thigh

Mengapa ini jawapannya

IM adrenaline into the outer thigh is absorbed quickly and is the first-line route. IV adrenaline is reserved for experienced specialists with full monitoring because of the risk of arrhythmias.

Jawapan

B · Intramuscular injection into the anterolateral thigh

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses