Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A young adult with new diabetes has a very low C-peptide level. What does this suggest?

AThe pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes
BThe kidneys are excreting all of the patient's insulin in urine
CThe patient has high insulin resistance, as in type 2 diabetes
DThe patient is injecting too much insulin and needs a lower dose

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Pada petang selepas pembedahan, hemoglobin seorang pesakit telah jatuh daripada 12.5 g/dL kepada 8.1 g/dL (125 kepada 81 g/L), dan kadar denyutan jantung ialah 118/min. Apakah masalah yang paling mungkin?

ADehidrasi
BPendarahan
CPencairan normal selepas pembedahan yang tidak memerlukan tindakan
DKeadaan yang semakin pulih

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 80 mmHg (10.7 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam asidosis respiratori kronik HCO₃⁻ meningkat 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ melebihi 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 80 mmHg (10.7 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L

HCO₃⁻ = mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 145, Cl⁻ 108, HCO₃⁻ 17 mmol/L dan albumin 38 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AG_c = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 145 mmol/LCl⁻ 108 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/Lalbumin 38 g/L

AG_c = mmol/L

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 120 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 6 mg/L dan separuh hayatnya ialah 3 h. Cari isi padu taburan Vd.

D = 120 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 3 h

Vd = L

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 83 kg mempunyai paras digoxin sebanyak 0.3 mcg/L; sasarannya ialah 1 mcg/L. Isi padu taburannya ialah 7 L/kg dan tablet mempunyai F = 0.7. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

83 kgVd = 7 L/kgC = 0.3 → 1 mcg/LF = 0.7

LD = mcg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which blood results are typical of Addison's disease (primary adrenal insufficiency)?

AHigh glucose and high calcium
BLow sodium and high potassium
CLow haemoglobin and high platelets
DHigh sodium and low potassium

8.Kejururawatan klinikalSukar

Four call bells ring at the same time. Which patient should the nurse see first?

AA patient who has just become breathless after starting an IV antibiotic
BA patient who needs help to go to the toilet and has rung twice
CA patient asking what time they will be discharged
DA patient asking for pain relief for chronic back pain that they rate as 3/10

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · The pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes

Mengapa ini jawapannya

C-peptide is cleaved from proinsulin when insulin is made, so it reflects the body's own insulin production. A very low level suggests beta-cell loss, as in type 1 diabetes; in type 2 diabetes it is often normal or high early on.Disemak dengan: C-Peptide Test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · The pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Pendarahan

Mengapa ini jawapannya

Penurunan lebih daripada 4 g/dL dengan kadar denyutan jantung yang laju mencadangkan kehilangan darah yang berterusan. Jururawat menilai luka dan salirannya, memantau tanda vital dan membuat eskalasi dengan segera. Sedikit pencairan daripada cecair IV adalah lazim, tetapi tidak sebanyak ini, dan tidak dengan takikardia.Disemak dengan: Hemoglobin Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

B · Pendarahan

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 38 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|80 − 40| = 40 mmHg → 4 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 + 3.5·4 = 38 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 38 mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AG_c = 20.5 mmol/L

Sela anion

AG = 145 − (108 + 17) = 20

Pembetulan untuk albumin

20 + 0.25·(40 − 38) = 20.5 mmol/L

Jawapan

AG_c = 20.5 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: Vd = 20 L

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 120/6 = 20 L

Jawapan

Vd = 20 L

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 581 mcg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 7·83 = 581 L

Kenaikan yang diperlukan

1 − 0.3 = 0.7 mcg/L

Dos pemuat

LD = 581·0.7/(1·0.7) = 581 mcg

Jawapan

LD = 581 mcg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Low sodium and high potassium

Mengapa ini jawapannya

Without aldosterone, the kidneys lose sodium and retain potassium. Patients may also have low blood pressure, low glucose and increased skin pigmentation.

Jawapan

B · Low sodium and high potassium

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · A patient who has just become breathless after starting an IV antibiotic

Mengapa ini jawapannya

Breathlessness soon after a new IV antibiotic suggests possible anaphylaxis, an airway and breathing emergency. The infusion should be stopped and the patient assessed immediately.

Jawapan

A · A patient who has just become breathless after starting an IV antibiotic

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses