Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient taking spironolactone asks about using a salt substitute. What should the nurse explain?

  1. ASalt substitutes are safe because they contain only sodium chloride
  2. BSalt substitutes are fine as long as the patient drinks more water
  3. CSalt substitutes protect against the potassium loss caused by this drug
  4. DMost salt substitutes contain potassium and can raise the level too high
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with jaundice and nausea has a positive IgM antibody to hepatitis A virus (IgM anti-HAV). What does this show?

  1. AChronic hepatitis A lasting many years
  2. BPast hepatitis B infection that has cleared
  3. CA current or recent hepatitis A infection
  4. DImmunity from hepatitis A vaccine long ago
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.12PaCO₂mmHg354576HCO₃⁻mmol/L222624tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.12, PaCO₂ 76 mmHg (10.1 kPa) dan HCO₃⁻ 24 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.12PaCO₂ 76 mmHg (10.1 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 28% menunjukkan PaO₂ 53 mmHg (7.1 kPa) dan PaCO₂ 43 mmHg (5.7 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 28%PaO₂ 53 mmHg (7.1 kPa)PaCO₂ 43 mmHg (5.7 kPa)
Kecerunan A–a = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Vd = 0.7 L/kgC = 15 mg/LLD = ? mg71 kg · S = 0.92 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 71 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan phenytoin sodium untuk mencapai paras phenytoin sebanyak 15 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.7 L/kg dan faktor garamnya S = 0.92. Cari dos pemuat LD bagi phenytoin sodium dalam mg.

71 kgVd = 0.7 L/kgC = 15 mg/LS = 0.92
LD = mg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 7τ = ?Ctrough​ = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat tobramycin seorang pesakit ialah 4 h. Sasarannya ialah puncak 7 mg/L dan palung 1 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 4 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which instruction is correct for taking weekly alendronic acid (alendronate)?

  1. AChew the tablet with breakfast and a cup of milky tea
  2. BTake it with plain water on an empty stomach and stay upright for 30 minutes
  3. CTake it with a glass of milk at bedtime and then lie down straight away
  4. DTake it with an antacid to protect the stomach
8.Kejururawatan klinikalSukar

Penemuan manakah yang paling kuat mencadangkan embolisme pulmonari pada pesakit pascaoperasi?

  1. AKadar jantung perlahan dengan tekanan darah tinggi
  2. BBerdehit yang bertambah baik dengan salbutamol
  3. CPermulaan batuk beransur-ansur dengan kahak kuning dan demam ringan selama seminggu
  4. DSesak nafas mendadak dan sakit dada pleuritik dengan takikardia

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Most salt substitutes contain potassium and can raise the level too high

Mengapa ini jawapannya

Spironolactone blocks aldosterone, so the kidneys keep potassium. Many salt substitutes are made of potassium chloride, and combining them with spironolactone can cause dangerous hyperkalemia, especially with kidney disease or ACE inhibitors.Disemak dengan: Spironolactone · MedlinePlus (NIH) (2018); High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

D · Most salt substitutes contain potassium and can raise the level too high
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · A current or recent hepatitis A infection

Mengapa ini jawapannya

IgM antibodies appear early, so IgM anti-HAV indicates acute hepatitis A. IgG anti-HAV alone shows past infection or vaccination and lifelong immunity. Hepatitis A does not become chronic and spreads by the fecal-oral route, so hand hygiene is essential.Disemak dengan: Hepatitis A · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

C · A current or recent hepatitis A infection
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.12: asidemia (di bawah 7.35)
PaCO₂ 76 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: biasa (22–26)

Pampasan

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 92.89 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.28·713 − 43/0.8 = 199.6 − 53.75 = 145.9 mmHg

Kecerunan

A–a = 145.9 − 53 = 92.89 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 92.89 mmHg
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 810.3 mg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.7·71 = 49.7 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 49.7·15 = 745.5 mg

Dos pemuat

LD = 745.5/(0.92·1) = 810.3 mg

Jawapan

LD = 810.3 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 11.2 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/4 = 0.1733 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(7/1)/0.1733 = 1.946/0.1733 = 11.23 ≈ 11.2 h

Jawapan

τ = 11.2 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Take it with plain water on an empty stomach and stay upright for 30 minutes

Mengapa ini jawapannya

Alendronic acid must be taken with plain water before food, and the patient must stay upright to reduce oesophageal irritation. Food, milk and antacids reduce absorption.

Jawapan

B · Take it with plain water on an empty stomach and stay upright for 30 minutes
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Sesak nafas mendadak dan sakit dada pleuritik dengan takikardia

Mengapa ini jawapannya

PE lazimnya hadir dengan dispnea mendadak, sakit dada semasa bernafas, takikardia, saturasi oksigen rendah dan kadangkala hemoptisis atau rebah.

Jawapan

D · Sesak nafas mendadak dan sakit dada pleuritik dengan takikardia

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses