Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Why is a baseline platelet count taken before starting heparin therapy?

  1. ASo a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
  2. BBecause heparin increases the platelet count to dangerous levels
  3. CBecause heparin is given at a dose based on the platelet count
  4. DSo that the INR can be calculated from the platelet count later
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

The nurse teaches a patient with thrombocytopenia (platelets 25 × 10³/µL) about home safety. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I'll take aspirin if I get a headache"
  2. B"I'll use an electric razor to shave"
  3. C"I'll blow my nose gently, not forcefully"
  4. D"I'll use a soft-bristled toothbrush"
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 20 mmHg (2.7 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam alkalosis respiratori akut HCO₃⁻ menurun 2 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ di bawah 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 20 mmHg (2.7 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.23PaCO₂mmHg354522HCO₃⁻mmol/L22269asidosis sela normal tambahanasidosis sela tinggi tulenalkalosis metabolik tambahan

Gas latihan menunjukkan pH 7.23, PaCO₂ 22 mmHg (2.9 kPa) dan HCO₃⁻ 9 mmol/L, dengan Na⁺ 132 dan Cl⁻ 102 mmol/L. Gunakan sela anion dan nisbah delta untuk mengklik tafsiran yang terbaik.

pH 7.23PaCO₂ 22 mmHg (2.9 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/LNa⁺ 132 mmol/LCl⁻ 102 mmol/L
  1. 1asidosis sela normal tambahan
  2. 2asidosis sela tinggi tulen
  3. 3alkalosis metabolik tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110t (h)C (mg/L)C₀ = 6 mg/Lt½ = 3 hC₀/2

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 90 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 6 mg/L dan separuh hayatnya ialah 3 h. Cari klirens CL dalam L/h.

D = 90 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 3 h
CL = L/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.3 L/kg1 → 7 mg/LD = ? mg71 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 71 kg yang menerima dos tobramycin berkala berada pada keadaan mantap. Sasarannya ialah puncak 7 mg/L dan palung 1 mg/L, dan isi padu taburannya ialah 0.3 L/kg. Dengan menganggap dos IV pantas, apakah dos D yang menaikkan paras dari palung ke puncak?

71 kgVd = 0.3 L/kgCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient is receiving enteral feeding through a nasogastric tube. How should they be positioned during feeding?

  1. ALying completely flat
  2. BIn any position, as long as the feed runs slowly
  3. CLying on the left side with the head down to help the feed drain
  4. DWith the head of the bed raised to at least 30 degrees
8.Kejururawatan klinikalSukar

Pesakit selepas pembedahan besar mempunyai tekanan darah yang menurun, kadar jantung yang meningkat dan abdomen bengkak serta tegang, walaupun pembalut luka kering. Apakah yang patut disyaki?

  1. ASembelit
  2. BPendarahan dalaman
  3. CJangkitan saluran kencing
  4. DBengkak pascaoperasi normal yang tidak membimbangkan

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · So a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected

Mengapa ini jawapannya

Heparin-induced thrombocytopenia is diagnosed partly by a fall of about 50% or more from the baseline count, usually 5–14 days after starting. A baseline count and regular checks make this possible.Disemak dengan: Heparin-Induced Thrombocytopenia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)

Jawapan

A · So a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · "I'll take aspirin if I get a headache"

Mengapa ini jawapannya

Aspirin irreversibly inhibits platelet function and raises the bleeding risk further in thrombocytopenia, so it and other NSAIDs are avoided unless prescribed. An electric razor, gentle nose blowing and a soft toothbrush reduce minor bleeding.Disemak dengan: Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment · National Cancer Institute (NIH) (2022); Aspirin · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · "I'll take aspirin if I get a headache"
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 20 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|20 − 40| = 20 mmHg → 2 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 − 2·2 = 20 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 20 mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis sela normal tambahan

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 132 − (102 + 9) = 21

Nisbah delta

(21 − 12)/(24 − 9) = 0.6
asidosis sela normal tambahan

Jawapan

asidosis sela normal tambahan
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: CL = 3.466 L/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 90/6 = 15 L

Pemalar kadar

k = 0.693/3 = 0.231 h⁻¹

Klirens

CL = 0.231·15 = 3.466 L/h

Jawapan

CL = 3.466 L/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 127.8 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.3·71 = 21.3 L

Dos

D = 21.3·(7 − 1) = 127.8 mg

Jawapan

D = 127.8 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · With the head of the bed raised to at least 30 degrees

Mengapa ini jawapannya

Keeping the head raised to at least 30–45° during feeding and for a period afterwards lowers the risk of aspiration pneumonia.

Jawapan

D · With the head of the bed raised to at least 30 degrees
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Pendarahan dalaman

Mengapa ini jawapannya

Tanda hemodinamik kejutan dengan kembung abdomen mencadangkan pendarahan intra-abdomen, walaupun tanpa kehilangan darah yang kelihatan. Semakan pembedahan segera diperlukan.

Jawapan

B · Pendarahan dalaman

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses