Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with diabetes also takes propranolol. Why is regular glucose monitoring especially important?

  1. AThe drug stops the meter from reading correctly
  2. BThe drug causes very high glucose in all patients
  3. CThe drug blocks the insulin injection site
  4. DThe drug can mask warning signs of hypoglycemia
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient on IV gentamicin has a trough level above the target, and the creatinine has risen since yesterday. The next dose is due. What is the best action?

  1. AHold the dose and report the results to the prescriber
  2. BGive the dose now and recheck the levels next week
  3. CGive half of the dose and document the reason for it
  4. DGive the dose with extra oral fluids to protect the kidneys
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.44PaCO₂mmHg354520HCO₃⁻mmol/L222613tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.44, PaCO₂ 20 mmHg (2.7 kPa) dan HCO₃⁻ 13 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.44PaCO₂ 20 mmHg (2.7 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 136, Cl⁻ 99, HCO₃⁻ 17 mmol/L dan albumin 25 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AGc = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 136 mmol/LCl⁻ 99 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/Lalbumin 25 g/L
AGc = mmol/L
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Vd = 0.7 L/kgC = 15 mg/LLD = ? mg53 kg · S = 0.92 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 53 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan phenytoin sodium untuk mencapai paras phenytoin sebanyak 15 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.7 L/kg dan faktor garamnya S = 0.92. Cari dos pemuat LD bagi phenytoin sodium dalam mg.

53 kgVd = 0.7 L/kgC = 15 mg/LS = 0.92
LD = mg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 8τ = ?Ctrough​ = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat gentamicin seorang pesakit ialah 4 h. Sasarannya ialah puncak 8 mg/L dan palung 1 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 4 hCpeak = 8 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

After a total hip replacement through a posterior approach, which movement should the patient usually avoid in the early weeks?

  1. AWalking short distances with a frame and a physiotherapist
  2. BLying on their back
  3. CBending the hip beyond 90 degrees or crossing the legs
  4. DDoing gentle ankle exercises
8.Kejururawatan klinikalSukar

A nurse teaches a patient with hypertension about their medicines. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I'll keep taking my tablets even if I feel well."
  2. B"I'll stop my tablets once my readings are normal."
  3. C"I'll have my blood pressure checked regularly."
  4. D"I'll get up slowly from sitting."

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · The drug can mask warning signs of hypoglycemia

Mengapa ini jawapannya

Beta-blockers, especially nonselective ones, blunt adrenergic warning signs of hypoglycemia such as tremor and tachycardia, and they can delay recovery. Sweating usually remains. Glucose checks help detect lows that the patient may not feel.Disemak dengan: Low blood sugar · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

D · The drug can mask warning signs of hypoglycemia
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Hold the dose and report the results to the prescriber

Mengapa ini jawapannya

A high aminoglycoside trough with rising creatinine means the drug is accumulating, which increases the risk of kidney damage and hearing loss. The nurse holds the dose, reports to the prescriber and asks about hearing changes and tinnitus. Only the prescriber or pharmacist changes the regimen.Disemak dengan: Gentamicin sulfate injection - Boxed Warning (US prescribing information) · Pfizer Medical Information (FDA label)

Jawapan

A · Hold the dose and report the results to the prescriber
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.44: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 20 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 13 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AGc = 23.75 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 136 − (99 + 17) = 20

Pembetulan untuk albumin

20 + 0.25·(40 − 25) = 23.75 mmol/L

Jawapan

AGc = 23.75 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 604.9 mg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.7·53 = 37.1 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 37.1·15 = 556.5 mg

Dos pemuat

LD = 556.5/(0.92·1) = 604.9 mg

Jawapan

LD = 604.9 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 12 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/4 = 0.1733 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(8/1)/0.1733 = 2.079/0.1733 = 12 h

Jawapan

τ = 12 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Bending the hip beyond 90 degrees or crossing the legs

Mengapa ini jawapannya

Hip flexion past 90°, crossing the legs and turning the leg inwards can dislocate the hip after a posterior approach. Raised seats and toilet seats help, although specific precautions vary between units.

Jawapan

C · Bending the hip beyond 90 degrees or crossing the legs
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · "I'll stop my tablets once my readings are normal."

Mengapa ini jawapannya

Hypertension usually needs long-term treatment; stopping because readings are normal often makes blood pressure rise again. Patients should discuss any changes with their prescriber.

Jawapan

B · "I'll stop my tablets once my readings are normal."

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses