Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A young adult with new diabetes has a very low C-peptide level. What does this suggest?

  1. AThe patient is injecting too much insulin and needs a lower dose
  2. BThe pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes
  3. CThe kidneys are excreting all of the patient's insulin in urine
  4. DThe patient has high insulin resistance, as in type 2 diabetes
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A child with sickle cell disease and a recent viral illness is pale and tired. The hemoglobin has fallen sharply, and the reticulocyte count is very low. What is the most likely problem?

  1. AA normal finding in sickle cell disease
  2. BIron deficiency from a poor diet over months
  3. CAn aplastic crisis, often caused by parvovirus B19
  4. DA vaso-occlusive pain crisis in the bones
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.54PaCO₂mmHg354529HCO₃⁻mmol/L222624tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.54, PaCO₂ 29 mmHg (3.9 kPa) dan HCO₃⁻ 24 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.54PaCO₂ 29 mmHg (3.9 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.27PaCO₂mmHg354567HCO₃⁻mmol/L222630akutkronikakut di atas kronik

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.27, PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa), HCO₃⁻ 30 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.27PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 25 mg/LR = ? mg/hCL = 4 L/h

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Vankomisin diberikan sebagai infusi berterusan kepada pesakit yang klirens vankomisinnya 4 L/h. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 25 mg/L?

CL = 4 L/hCss = 25 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.25 L/kg1 → 8 mg/LD = ? mg81 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 81 kg yang menerima dos gentamicin berkala berada pada keadaan mantap. Sasarannya ialah puncak 8 mg/L dan palung 1 mg/L, dan isi padu taburannya ialah 0.25 L/kg. Dengan menganggap dos IV pantas, apakah dos D yang menaikkan paras dari palung ke puncak?

81 kgVd = 0.25 L/kgCpeak = 8 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient who injects drugs has a fever, a new heart murmur and small dark lines under the nails. What is the likely diagnosis?

  1. ARheumatic fever
  2. BPericarditis
  3. CInfective endocarditis
  4. DMyocardial infarction
8.Kejururawatan klinikalSukar

A nurse realises she has given a patient a medicine prescribed for another patient. What should she do first?

  1. ACheck the patient's condition and inform the doctor
  2. BWait to see whether any side effects develop
  3. CGive the patient's own medicine as well to balance it
  4. DAsk a colleague not to mention it

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · The pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes

Mengapa ini jawapannya

C-peptide is cleaved from proinsulin when insulin is made, so it reflects the body's own insulin production. A very low level suggests beta-cell loss, as in type 1 diabetes; in type 2 diabetes it is often normal or high early on.Disemak dengan: C-Peptide Test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

B · The pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · An aplastic crisis, often caused by parvovirus B19

Mengapa ini jawapannya

Patients with sickle cell disease depend on a high reticulocyte count because their red cells live only a short time. Parvovirus B19 can stop red cell production for days, causing a rapid fall in hemoglobin with very low reticulocytes. Transfusion may be needed.Disemak dengan: Reticulocyte Count · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

C · An aplastic crisis, often caused by parvovirus B19
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.54: alkalemia (di atas 7.45)
PaCO₂ 29 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: biasa (22–26)

Pampasan

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut di atas kronik

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·2.7 = 26.7 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·2.7 = 33.45 mmol/L

Bandingkan

terukur: 30 mmol/L → akut di atas kronik

Jawapan

akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 100 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Kadar infusi

R = 4·25 = 100 mg/h

Jawapan

R = 100 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 141.8 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.25·81 = 20.25 L

Dos

D = 20.25·(8 − 1) = 141.8 mg

Jawapan

D = 141.8 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Infective endocarditis

Mengapa ini jawapannya

Infective endocarditis causes fever and a new or changing murmur, sometimes with splinter haemorrhages. Several sets of blood cultures are taken before long-course IV antibiotics.

Jawapan

C · Infective endocarditis
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Check the patient's condition and inform the doctor

Mengapa ini jawapannya

The first priority is the patient: assess them and inform the prescriber so that any treatment can be given. The error must then be documented, reported and discussed openly with the patient (open disclosure; in the UK, the statutory duty of candour).

Jawapan

A · Check the patient's condition and inform the doctor

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses