Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Mengapakah kalsium keseluruhan yang rendah mesti ditafsir dengan berhati-hati pada pesakit dengan albumin serum yang rendah?

  1. AAlbumin rendah menjadikan setiap ujian kalsium tidak tepat dan tidak berguna
  2. BAlbumin rendah sentiasa menyebabkan hipokalsemia sebenar yang bergejala
  3. CAlbumin dan kalsium diukur dengan tindak balas kimia yang sama, maka ia sentiasa menurun bersama
  4. DBanyak kalsium terikat pada albumin, maka kalsium keseluruhan menurun walaupun kalsium terion normal
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit dengan infusi heparin mempunyai kiraan platelet yang jatuh daripada 260 kepada 110 × 10³/µL pada hari ke-7. Tindakan manakah yang paling sesuai?

  1. AJangan bertindak, kerana kiraan masih sedikit di atas 100 × 10³/µL
  2. BTeruskan infusi dan tingkatkan kadar mengikut protokol
  3. CLaporkan dengan segera: trombositopenia teraruh heparin mungkin berlaku
  4. DBeri transfusi platelet dan teruskan heparin
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.20PaCO₂mmHg354563HCO₃⁻mmol/L222624tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.20, PaCO₂ 63 mmHg (8.4 kPa) dan HCO₃⁻ 24 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.20PaCO₂ 63 mmHg (8.4 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 38 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 38 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 15 mg/LR = ? mg/hCL = 0.04 L/kg/h71 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 71 kg menerima infusi teofilin. Klirensnya ialah 0.04 L/kg/h. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 15 mg/L?

71 kgCL = 0.04 L/kg/hCss = 15 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.5 L/kg3.6 → 12 mg/LLD = ? mg96 kg · S = 0.8 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 96 kg mempunyai paras theophylline sebanyak 3.6 mg/L; sasarannya ialah 12 mg/L. Ubat diberikan secara intravena sebagai aminophylline (S = 0.8), dan isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

96 kgVd = 0.5 L/kgC = 3.6 → 12 mg/LS = 0.8
LD = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient receives IV furosemide for fluid overload. Which findings show the treatment is working?

  1. AIncreased urine output, less breathlessness and a falling weight
  2. BFalling urine output, new ankle swelling and a rise in weight
  3. CA rise in weight and more lung crackles
  4. DA rise in blood pressure and a new cough
8.Kejururawatan klinikalSukar

A nurse teaches a patient with reflux disease. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I will try to lose some weight over the next months."
  2. B"I will cut down on alcohol."
  3. C"A big meal just before bed is fine if I take my tablet."
  4. D"I will raise the head of my bed with blocks."

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Banyak kalsium terikat pada albumin, maka kalsium keseluruhan menurun walaupun kalsium terion normal

Mengapa ini jawapannya

Kira-kira 40–45% kalsium terikat pada protein plasma, terutamanya albumin. Apabila albumin rendah, kalsium keseluruhan menurun walaupun kalsium terion mungkin normal. Kalsium terkoreksi atau kalsium terion yang diukur memberikan gambaran sebenar.Disemak dengan: Hypocalcemia (StatPearls) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)

Jawapan

D · Banyak kalsium terikat pada albumin, maka kalsium keseluruhan menurun walaupun kalsium terion normal
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Laporkan dengan segera: trombositopenia teraruh heparin mungkin berlaku

Mengapa ini jawapannya

Trombositopenia teraruh heparin menyebabkan penurunan platelet yang besar (selalunya lebih daripada separuh), biasanya 5–14 hari selepas heparin dimulakan, dan membawa risiko bekuan yang tinggi. Pemreskripsi menghentikan semua heparin dan memulakan antikoagulan bukan heparin jika HIT disyaki.Disemak dengan: Heparin-Induced Thrombocytopenia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)

Jawapan

C · Laporkan dengan segera: trombositopenia teraruh heparin mungkin berlaku
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.20: asidemia (di bawah 7.35)
PaCO₂ 63 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: biasa (22–26)

Pampasan

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 47.6 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·38 + 21 = 47.6 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 47.6 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 42.6 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.04·71 = 2.84 L/h

Kadar infusi

R = 2.84·15 = 42.6 mg/h

Jawapan

R = 42.6 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 504 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.5·96 = 48 L

Kenaikan yang diperlukan

12 − 3.6 = 8.4 mg/L

Dos pemuat

LD = 48·8.4/(0.8·1) = 504 mg

Jawapan

LD = 504 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Increased urine output, less breathlessness and a falling weight

Mengapa ini jawapannya

Effective diuresis increases urine output and reduces congestion, so breathing improves and weight falls. Electrolytes, renal function and blood pressure are also monitored.

Jawapan

A · Increased urine output, less breathlessness and a falling weight
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · "A big meal just before bed is fine if I take my tablet."

Mengapa ini jawapannya

Large late meals increase reflux even when a PPI is taken. Raising the head of the bed, losing weight and reducing alcohol are correct measures.

Jawapan

C · "A big meal just before bed is fine if I take my tablet."

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses