Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with central diabetes insipidus starts desmopressin. Which laboratory result is most important to monitor for an adverse effect?

ASerum potassium, which may rise too high
BSerum sodium, which may fall too low
CSerum calcium, which may rise too high
DSerum glucose, which may rise very high

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with acute kidney injury has a potassium of 6.8 mEq/L despite medical treatment, a pH of 7.12 and pulmonary edema not responding to diuretics. Which treatment is most likely needed?

AUrgent dialysis
BAn IV magnesium dose
CMore oral fluid
DA potassium supplement

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.42, PaCO₂ 59 mmHg (7.9 kPa) dan HCO₃⁻ 37 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.42PaCO₂ 59 mmHg (7.9 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 141, Cl⁻ 99 dan HCO₃⁻ 16 mmol/L. Hitung nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), menggunakan AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Beri dua tempat perpuluhan.

Na⁺ 141 mmol/LCl⁻ 99 mmol/LHCO₃⁻ 16 mmol/L

nisbah delta =

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 66 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan aminophylline untuk mencapai paras theophylline sebanyak 10 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg dan faktor garamnya S = 0.8. Cari dos pemuat LD bagi aminophylline dalam mg.

66 kgVd = 0.5 L/kgC = 10 mg/LS = 0.8

LD = mg

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi theophylline berjalan pada 30 mg/h tanpa dos pemuat. Klirens pesakit ialah 2 L/h dan separuh hayatnya 8 h. Berapakah paras C selepas 22 h?

R = 30 mg/hCL = 2 L/ht½ = 8 ht = 22 h

C = mg/L

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which statement about storing insulin is correct?

AAll insulin should be stored in the freezer to keep it fresh
BInsulin never expires once opened
CUnopened insulin is kept in the fridge and must not be frozen
DInsulin should be kept in direct sunlight

8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient has a painful, punched-out ulcer on the toes, with a cold, pale foot and weak foot pulses. Which type of ulcer is most likely?

AA pressure ulcer from bed rest
BA venous ulcer
CAn arterial ulcer
DA burn

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Serum sodium, which may fall too low

Mengapa ini jawapannya

Desmopressin acts like ADH, so the kidneys retain water. If the patient drinks too much, water retention can cause hyponatremia, which may lead to confusion and seizures. Sodium, weight and fluid balance are monitored.

Jawapan

B · Serum sodium, which may fall too low

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Urgent dialysis

Mengapa ini jawapannya

Indications for urgent dialysis in AKI include refractory hyperkalemia, severe metabolic acidosis, fluid overload not responding to diuretics, uremic complications and some poisonings. This patient has three of them.Disemak dengan: Acute tubular necrosis · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · Urgent dialysis

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.42: dalam lingkungan 7.35–7.45

PaCO₂ 59 mmHg: tinggi (35–45)

HCO₃⁻ 37 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 44.9–48.9 mmHg, jadi nilai 59 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: nisbah delta = 1.75

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 141 − (99 + 16) = 26

Nisbah delta

(26 − 12)/(24 − 16) = 14/8 = 1.75

Jawapan

nisbah delta = 1.75

Antara 1 dengan 2: asidosis sela anion tinggi tulen.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 412.5 mg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.5·66 = 33 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 33·10 = 330 mg

Dos pemuat

LD = 330/(0.8·1) = 412.5 mg

Jawapan

LD = 412.5 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: C = 12.77 mg/L

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Paras keadaan mantap

C_ss = 30/2 = 15 mg/L

Pemalar kadar

k = 0.693/8 = 0.08664 h⁻¹

Paras selepas masa yang diberikan

C = 15·(1 − e^{−0.08664·22}) = 12.77 mg/L

Jawapan

C = 12.77 mg/L

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Unopened insulin is kept in the fridge and must not be frozen

Mengapa ini jawapannya

Unopened insulin is refrigerated; in-use pens or vials are usually kept at room temperature for a limited time stated by the manufacturer. Frozen or overheated insulin must be discarded.

Jawapan

C · Unopened insulin is kept in the fridge and must not be frozen

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · An arterial ulcer

Mengapa ini jawapannya

Arterial ulcers are usually on the feet or toes, painful and punched-out, with signs of poor perfusion. Venous ulcers are usually around the ankle, shallow and associated with swelling and skin staining.

Jawapan

C · An arterial ulcer

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses