Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal
FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder
min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar
V̇E = VT·f, V̇A = (VT − VD)·f
Berat badan ramalan
lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5)
ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen
CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen
DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX
(SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

  1. Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
  2. Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
  3. Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
  4. Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
  5. Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse
jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2
0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

  1. Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
  3. Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
  4. Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
  5. Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

  1. Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
  2. Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
  3. Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
  4. Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
  5. Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana
Hb90 g/LSaO₂92%PaO₂64 mmHgCaO₂?

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 90 g/L, SaO₂ 92% dan PaO₂ 64 mmHg (8.5 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 90 g/LSaO₂ 92%PaO₂ 64 mmHg (8.5 kPa)
CaO₂ = mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar
1050psiDf = 0.16 L/psi60 minbaki 200 psiQ = ? L/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu pemindahan akan mengambil masa 60 minit. Silinder saiz D (faktor 0.16 L/psi) menunjukkan 1050 psi. Dengan mengekalkan baki selamat 200 psi, apakah aliran nombor bulat tertinggi Q dalam L/min yang bertahan sepanjang pemindahan?

60 min1050 psif = 0.16 L/psi200 psi
Q = L/min
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 32 mmHg (4.3 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam alkalosis respiratori kronik HCO₃⁻ menurun 5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ di bawah 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 32 mmHg (4.3 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 40 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 40 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Skor penilaian klinikalSederhana
10266SBPDBPmmHgHR 135/min · SI = ?

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai nadi 135/min dan tekanan darah 102/66 mmHg. Cari indeks kejutan SI = HR/SBP. Bundarkan kepada dua tempat perpuluhan.

HR 135/minBP 102/66 mmHg
SI =
6.Skor penilaian klinikalSukar
3210123RR≤89–1112–2021–24≥25SpO₂≤9192–9394–95≥96udara / O₂O₂udaraSBP≤9091–100101–110111–219≥220HR≤4041–5051–9091–110111–130≥131ACVPUAC, V, P, UT °C≤35.035.1–36.036.1–38.038.1–39.0≥39.1rendahrendah–sederhanasederhanatinggi

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 11/min, SpO₂ 99% bernafas udara bilik, tekanan darah 118/70 mmHg, nadi 76/min, sedar, suhu 35.0 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.

RR 11SpO₂ 99%udaraSBP 118HR 76AT 35.0 °C
  1. 1rendah
  2. 2rendah–sederhana
  3. 3sederhana
  4. 4tinggi
7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

A young patient with hypertrophic cardiomyopathy asks why they are told to avoid dehydration. What is the best explanation?

  1. ADehydration is the cause of the inherited condition
  2. BLow blood volume can worsen obstruction of blood leaving the heart
  3. CDehydration makes the heart muscle grow thicker within a few hours
  4. DFluids dissolve the extra muscle in the heart wall
8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A patient with end-stage COPD has severe breathlessness at rest despite optimal treatment and wants comfort-focused care. Which measure is recognised to help?

  1. AStopping all medicines, including inhalers
  2. BEncouraging long walks to build fitness
  3. CA low-dose opioid with a hand-held fan and calm positioning
  4. DHigh-flow oxygen at 15 L/min whatever the oxygen saturation is

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 11.29 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

90 g/L = 9 g/dL

Oksigen terikat

1.34·9·0.92 = 11.1 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·64 = 0.192 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 11.1 + 0.192 = 11.29 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 11.29 mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: Q = 2 L/min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Liter yang boleh digunakan

(1050 − 200)·0.16 = 136 L

Aliran tertinggi

136/60 = 2.267 L/min → Q = 2 L/min

Jawapan

Q = 2 L/min
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 20 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|32 − 40| = 8 mmHg → 0.8 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 − 5·0.8 = 20 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 20 mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 49 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·40 + 21 = 49 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 49 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: SI = 1.32

Nilai tekanan darah: tekanan nadi PP = SBP − DBP. Tekanan arteri min MAP ≈ (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3, anggaran berdasarkan jantung yang menghabiskan kira-kira dua pertiga setiap denyutan dalam diastol pada kadar denyutan jantung normal (kurang tepat apabila kadar denyutan jantung laju); MAP sekurang-kurangnya kira-kira 65 mmHg ialah sasaran biasa untuk perfusi organ. Indeks kejutan SI = kadar denyutan jantung/SBP biasanya kira-kira 0.5–0.7; nilai melebihi kira-kira 1 ialah tanda amaran kejutan.

Indeks kejutan

SI = 135/102 = 1.324 ≈ 1.32

Jawapan

SI = 1.32

1 atau lebih: tanda amaran kejutan dalam kes latihan ini.

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: rendah–sederhana

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 11/min → 1
SpO₂ 99% → 0
bernafas udara → 0
SBP 118 mmHg → 0
HR 76/min → 0
sedar (A) → 0
T 35.0 °C → 3

Jumlah dan skor merah

NEWS2 = 1 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 3 = 4
Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.

Kumpulan risiko

rendah–sederhana

Jawapan

rendah–sederhana

Satu skor tunggal 3 memerlukan semakan segera walaupun jumlahnya rendah.

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: B · Low blood volume can worsen obstruction of blood leaving the heart

Mengapa ini jawapannya

In hypertrophic cardiomyopathy, a thickened septum can obstruct the left ventricular outflow tract, and the obstruction worsens when the ventricle is underfilled. Dehydration, vasodilators and strenuous exertion can trigger symptoms or arrhythmias. It is a cause of sudden cardiac death in young people.

Jawapan

B · Low blood volume can worsen obstruction of blood leaving the heart
8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · A low-dose opioid with a hand-held fan and calm positioning

Mengapa ini jawapannya

Low-dose oral opioids can ease refractory breathlessness in advanced disease. A fan blowing air across the face, upright positioning, breathing techniques and anxiety management also help. Oxygen is used only if it relieves symptoms or corrects hypoxaemia.

Jawapan

C · A low-dose opioid with a hand-held fan and calm positioning

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy