Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal
FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder
min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar
V̇E = VT·f, V̇A = (VT − VD)·f
Berat badan ramalan
lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5)
ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen
CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen
DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX
(SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

  1. Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
  2. Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
  3. Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
  4. Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
  5. Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse
jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2
0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

  1. Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
  3. Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
  4. Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
  5. Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

  1. Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
  2. Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
  3. Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
  4. Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
  5. Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana
Hb175 g/LSaO₂97%PaO₂90 mmHgCaO₂?

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 175 g/L, SaO₂ 97% dan PaO₂ 90 mmHg (12.0 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 175 g/LSaO₂ 97%PaO₂ 90 mmHg (12.0 kPa)
CaO₂ = mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar
Hb104 g/LSaO₂96%PaO₂84 mmHgCaO₂mL/dL× CO6.6 L/minDO₂?

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 104 g/L, SaO₂ 96%, PaO₂ 84 mmHg (11.2 kPa) dan keluaran jantung 6.6 L/min. Dengan CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), cari penghantaran oksigen DO₂ = CaO₂ × CO × 10 dalam mL/min.

Hb 104 g/LSaO₂ 96%PaO₂ 84 mmHg (11.2 kPa)CO 6.6 L/min
DO₂ = mL/min
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 32 mmHg (4.3 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam alkalosis respiratori akut HCO₃⁻ menurun 2 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ di bawah 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 32 mmHg (4.3 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.18PaCO₂mmHg354577HCO₃⁻mmol/L222628akutkronikakut di atas kronik

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.18, PaCO₂ 77 mmHg (10.3 kPa), HCO₃⁻ 28 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.18PaCO₂ 77 mmHg (10.3 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3akut di atas kronik
5.Skor penilaian klinikalSederhana
ringansederhanateruk

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan selepas kecederaan kepala tidak membuka mata langsung, menyebut perkataan rawak yang tidak sesuai dan menunjukkan respons motor terbaik: ekstensi lengan dan kaki (ekstensi tidak normal). Tentukan GCS dan klasifikasikan kecederaan kepala mengikutnya. Klik jawapan anda.

  1. 1ringan
  2. 2sederhana
  3. 3teruk
6.Skor penilaian klinikalSukar
kekurangan berat badanberat badan sihatberat badan berlebihanobesiti kelas Iobesiti kelas IIobesiti kelas III

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang dewasa seberat 123 kg dan setinggi 184 cm. Kira BMI dan klik kategori berat WHO.

123 kg184 cm
  1. 1kekurangan berat badan
  2. 2berat badan sihat
  3. 3berat badan berlebihan
  4. 4obesiti kelas I
  5. 5obesiti kelas II
  6. 6obesiti kelas III
7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Which side effect is particularly common with verapamil?

  1. ADiarrhoea
  2. BDry cough
  3. CConstipation
  4. DHair loss
8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A ventilated patient with severe ARDS is to be turned prone. What is the main reason, and the key nursing risk?

  1. AIt improves digestion and gut motility; the main risk is constipation
  2. BIt lowers the blood pressure; the main risk is rebound hypertension
  3. CIt improves oxygenation; risks are pressure injury and tube displacement
  4. DIt treats infection; the risk is fever

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 23.02 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

175 g/L = 17.5 g/dL

Oksigen terikat

1.34·17.5·0.97 = 22.75 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·90 = 0.27 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 22.75 + 0.27 = 23.02 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 23.02 mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: DO₂ = 899.6 mL/min

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Kandungan oksigen

104 g/L = 10.4 g/dL
CaO₂ = 1.34·10.4·0.96 + 0.003·84 = 13.63 mL/dL

Penghantaran oksigen

DO₂ = 13.63·6.6·10 = 899.6 mL/min

Jawapan

DO₂ = 899.6 mL/min

Nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 22.4 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|32 − 40| = 8 mmHg → 0.8 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 − 2·0.8 = 22.4 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 22.4 mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·3.7 = 27.7 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·3.7 = 36.95 mmol/L

Bandingkan

terukur: 28 mmol/L → akut

Jawapan

akut
5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: teruk

Skala Koma Glasgow: tambahkan respons terbaik dalam tiga bahagian. Pembukaan mata E: 4 spontan, 3 kepada bunyi atau pertuturan, 2 kepada tekanan, 1 tiada. Lisan V: 5 berorientasi, 4 keliru, 3 perkataan tidak sesuai, 2 bunyi yang tidak difahami, 1 tiada. Motor M: 6 mematuhi arahan, 5 melokalisasi, 4 fleksi normal (menarik diri), 3 fleksi tidak normal, 2 ekstensi, 1 tiada. Jumlahnya dari 3 hingga 15. Selepas kecederaan kepala, 13–15 biasanya dipanggil ringan, 9–12 sederhana dan 3–8 teruk.

Skorkan setiap bahagian

E: tidak membuka mata langsung → 1
V: menyebut perkataan rawak yang tidak sesuai → 3
M: ekstensi lengan dan kaki (ekstensi tidak normal) → 2

Tambah

GCS = 1 + 3 + 2 = 6

Keterukan

GCS 6 → teruk

Jawapan

teruk
6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: obesiti kelas II

Indeks jisim badan: BMI = berat (kg)/ketinggian (m)², dengan ketinggian ditukarkan kepada meter dahulu. Dengan paun dan inci, BMI = 703 × berat (lb)/ketinggian (in)². Kategori dewasa WHO: di bawah 18.5 kekurangan berat badan, 18.5–24.9 berat badan sihat, 25.0–29.9 berat badan berlebihan, 30.0–34.9 obesiti kelas I, 35.0–39.9 obesiti kelas II dan 40 atau lebih obesiti kelas III.

BMI

BMI = 123/1.84² = 36.33

Kategori

obesiti kelas II

Jawapan

obesiti kelas II
7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Constipation

Mengapa ini jawapannya

Verapamil is a rate-limiting calcium channel blocker that slows AV conduction. Constipation is its most common side effect. It can also cause bradycardia and should not be combined with beta-blockers without specialist care because of the risk of heart block.

Jawapan

C · Constipation
8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · It improves oxygenation; risks are pressure injury and tube displacement

Mengapa ini jawapannya

Prone positioning improves ventilation–perfusion matching and oxygenation and improves survival in severe ARDS. Turning needs a trained team. Risks include accidental extubation or line removal and pressure damage to the face, chest and knees, so careful positioning and skin checks are essential.

Jawapan

C · It improves oxygenation; risks are pressure injury and tube displacement

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy