Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit bernafas 22 kali seminit dengan isi padu tidal 310 mL. Ruang mati anatomi ialah 150 mL. Cari ventilasi alveolar V̇A dalam L/min.

V_T 310 mL22/minV_D 150 mL

V̇A = L/min

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 156 g/L, SaO₂ 98%, PaO₂ 105 mmHg (14.0 kPa) dan keluaran jantung 7 L/min. Dengan CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), cari penghantaran oksigen DO₂ = CaO₂ × CO × 10 dalam mL/min.

Hb 156 g/LSaO₂ 98%PaO₂ 105 mmHg (14.0 kPa)CO 7 L/min

DO₂ = mL/min

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam asidosis respiratori akut HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ melebihi 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L

HCO₃⁻ = mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 46 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 46 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala Braden: persepsi deria: terhad sepenuhnya; kelembapan: sentiasa lembap; aktiviti: terhad pada kerusi; mobiliti: tiada had; pemakanan: mencukupi; geseran dan ricih: potensi masalah. Cari jumlah Braden B.

6–23

B =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 26/min, SpO₂ 89% bernafas udara bilik, tekanan darah 142/86 mmHg, nadi 70/min, sedar, suhu 36.5 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.

RR 26SpO₂ 89%udaraSBP 142HR 70AT 36.5 °C

1rendah
2rendah–sederhana
3sederhana
4tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Seorang pesakit kegagalan jantung bertanya mengapa garam dihadkan. Penjelasan manakah yang betul?

ANatrium secara langsung melemahkan otot jantung yang mengecut
BNatrium meningkatkan kadar jantung semasa tidur
CNatrium menyebabkan badan menahan air, yang menambah kongesti
DNatrium menghalang tablet diuretik daripada diserap dengan betul

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

Saluran dada pesakit tercabut secara tidak sengaja. Apakah tindakan segera?

AMembiarkan lubang tidak bertutup supaya udara yang terperangkap boleh keluar
BMenolak saluran kembali ke dalam dada dan mengikatnya dengan pita
CMenutup tapak dengan pembalut oklusif steril dan mendapatkan bantuan
DMeminta pesakit batuk kuat untuk mengembangkan paru-paru

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: V̇A = 3.52 L/min

Ventilasi: ventilasi seminit V̇E = isi padu tidal × kadar pernafasan (orang dewasa normal kira-kira 5–8 L/min). Ventilasi alveolar V̇A = (isi padu tidal − ruang mati) × kadar, kerana udara dalam saluran udara (kira-kira 150 mL pada orang dewasa) tidak mengambil bahagian dalam pertukaran gas. Ventilasi pelindung paru-paru menggunakan kira-kira 6 mL setiap kg berat badan ramalan (PBW): lelaki 50 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg, wanita 45.5 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg (dengan inci: 2.3 bagi setiap inci melebihi 60 in).

Bahagian alveolar bagi satu nafas

310 − 150 = 160 mL

Ventilasi alveolar

V̇A = 160·22 = 3520 mL/min = 3.52 L/min

Jawapan

V̇A = 3.52 L/min

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: DO₂ = 1456 mL/min

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Kandungan oksigen

156 g/L = 15.6 g/dL

CaO₂ = 1.34·15.6·0.98 + 0.003·105 = 20.8 mL/dL

Penghantaran oksigen

DO₂ = 20.8·7·10 = 1456 mL/min

Jawapan

DO₂ = 1456 mL/min

Nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 24.8 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|48 − 40| = 8 mmHg → 0.8 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 + 1·0.8 = 24.8 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 24.8 mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 53.2 mmHg

PaCO₂ yang dijangka

0.7·46 + 21 = 53.2 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 53.2 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: B = 13

Skala Braden: enam subskala untuk risiko kecederaan tekanan. Persepsi deria, kelembapan, aktiviti, mobiliti dan pemakanan diskor 1 hingga 4, dari tahap terburuk (1) hingga tiada masalah (4); geseran dan ricih diskor 1 hingga 3. Jumlahnya dari 6 hingga 23, dan jumlah yang lebih rendah bermakna risiko yang lebih tinggi. Jalur lazim: 19–23 tiada risiko, 15–18 risiko ringan, 13–14 risiko sederhana, 10–12 risiko tinggi dan 9 atau kurang risiko sangat tinggi.

Skorkan setiap subskala

persepsi deria: terhad sepenuhnya → 1

kelembapan: sentiasa lembap → 1

aktiviti: terhad pada kerusi → 2

mobiliti: tiada had → 4

pemakanan: mencukupi → 3

geseran dan ricih: potensi masalah → 2

Tambah

Jumlah Braden = 1 + 1 + 2 + 4 + 3 + 2 = 13

Jawapan

B = 13

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: sederhana

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 26/min → 3

SpO₂ 89% → 3

bernafas udara → 0

SBP 142 mmHg → 0

HR 70/min → 0

sedar (A) → 0

T 36.5 °C → 0

Jumlah dan skor merah

NEWS2 = 3 + 3 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 = 6

Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.

Kumpulan risiko

sederhana

Jawapan

sederhana

Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas klinikal segera.

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Natrium menyebabkan badan menahan air, yang menambah kongesti

Mengapa ini jawapannya

Pengekalan natrium membawa kepada pengekalan air, meningkatkan isi padu peredaran, prabeban dan kongesti. Mengehadkan natrium dan, pada sesetengah pesakit, cecair membantu mengawal edema dan sesak nafas. Had yang tepat ditetapkan oleh pempreskripsi.

Jawapan

C · Natrium menyebabkan badan menahan air, yang menambah kongesti

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Menutup tapak dengan pembalut oklusif steril dan mendapatkan bantuan

Mengapa ini jawapannya

Tapak ditutup serta-merta dengan pembalut oklusif steril untuk mencegah udara memasuki dada. Pesakit dinilai untuk pneumotoraks berulang atau tegang (sesak nafas yang bertambah, ketepuan menurun, takikardia, pengalihan trakea) dan pasukan perubatan dimaklumkan. Saluran tidak pernah dimasukkan semula.

Jawapan

C · Menutup tapak dengan pembalut oklusif steril dan mendapatkan bantuan

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy