Klinische voeding: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 4 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgaven Terug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Berekeningen bij enterale en parenterale voeding

Dagvolume: mL = kcal / (kcal/mL)
Continue voeding: mL/h = dagvolume / uren voeding
Bolusvoeding: mL per voeding = dagvolume / aantal voedingen
Geleverde energie en eiwit: kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Vrij water: mL = voedingsvolume × waterfractie
Ideaal lichaamsgewicht (Devine): mannen 50 + 2,3 × (in − 60); vrouwen 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Body mass index: BMI = kg/m²
Parenterale voeding: dextrose 3,4 kcal/g, aminozuren 4 kcal/g, lipiden 20% 2,0 kcal/mL, 10% 1,1 kcal/mL
Stikstof: g N = g eiwit / 6,25
Glucose-infusiesnelheid: GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Methode

Schrijf op wat gevraagd wordt: een pompsnelheid, een volume, kilocalorieën, gram eiwit of water.
Zet energie om in volume met mL = kcal/(kcal/mL) en volume in eiwit met liters × g/L.
Deel voor een snelheid door de uren dat de voeding echt loopt, of voor een bolus door het aantal voedingen.
Vermenigvuldig voor de behoeften kcal/kg of g/kg met het gewicht dat de regel noemt; bepaal het ideale lichaamsgewicht met Devine: 50 of 45,5 + 2,3 × (inches − 60).
Bepaal bij parenterale voeding de gram als % × mL/100 en gebruik dan 3,4 kcal/g voor dextrose, 4 kcal/g voor aminozuren en de vermelde kcal/mL voor lipiden.

Infuusvloeistoffen en vochtbalans

Holliday–Segar per uur: 4 mL/kg (eerste 10 kg) + 2 mL/kg (volgende 10 kg) + 1 mL/kg (elke kg boven 20)
Holliday–Segar per dag: 100 / 50 / 20 mL/kg voor dezelfde gewichtsklassen
Vochtbalans: intake − output
IJsschilfers: tellen voor de helft van hun volume
Urineproductie: mL/kg/h = mL / (kg × h)
Inlooptijd: tijd (h) = resterend volume (mL) / snelheid (mL/h)
Toegediend volume: mL = snelheid × tijd

2Oefenopgaven

1.Berekeningen bij enterale en parenterale voedingGemiddeld

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een patiënt van 72 kg heeft 1,5 g eiwit per kg per dag nodig. De sondevoeding bevat 40 g eiwit per liter en loopt met 55 mL/h gedurende 18 uur per dag. Hoeveel gram extra eiwit ΔP per dag is nog nodig? Rond af op één decimaal.

72 kg1,5 g/kg/dag40 g/L55 mL/h · 18 h

ΔP = g/dag

2.Berekeningen bij enterale en parenterale voedingMoeilijk

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een ernstig zieke vrouw is 168 cm lang en weegt 162 kg. Het oefenprotocol geeft 13 kcal/kg werkelijk lichaamsgewicht per dag als de BMI 30–50 kg/m² is en 22 kcal/kg ideaal lichaamsgewicht (Devine) per dag als de BMI boven 50 kg/m² ligt. Bepaal het energiedoel E in kcal/dag. Rond af op het dichtstbijzijnde gehele getal.

168 cm162 kgvrouwBMI 30–50: 13 kcal/kg werkelijkBMI > 50: 22 kcal/kg IBW

E = kcal/dag

3.Infuusvloeistoffen en vochtbalansGemiddeld

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). De lijst toont de intake en output van een patiënt tijdens één dienst van 8 uur. De patiënt weegt 53 kg. Bereken de gemiddelde urineproductie U in mL/kg/h. Rond af op twee decimalen.

53 kg8 hurine: 400 mLurine: 450 mLurine: 150 mLwonddrain: 100 mLbraaksel: 100 mL

U = mL/kg/h

4.Infuusvloeistoffen en vochtbalansMoeilijk

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een zak van 1000 mL is om 09:45 gestart en loopt via een pomp met 80 mL/h. Hoeveel mL V zit er om 12:15 nog in de zak?

1000 mL80 mL/h09:45 → 12:15

V = mL

3Oplossingen

1.Berekeningen bij enterale en parenterale voeding

Antwoord: ΔP = 68,4 g/dag

Behoeften en vrij water: de energiebehoefte wordt vaak geschat als kcal/kg/dag × gewicht en de eiwitbehoefte als g/kg/dag × gewicht. Een voeding is maar gedeeltelijk water, dus het vrije water = volume × waterfractie; waterspoelingen vormen de rest van het dagelijkse vochtdoel. Ideaal lichaamsgewicht (Devine): IBW = 50 kg + 2,3 kg voor elke inch boven 5 voet (60 in) bij mannen en 45,5 kg + 2,3 kg per inch boven 60 in bij vrouwen; 1 in = 2,54 cm. De formule is bedoeld voor volwassenen van minstens 152,4 cm (5 ft) lang. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Benodigd eiwit

1,5·72 = 108 g/dag

Eiwit uit de voeding

55·18 = 990 mL = 0,99 L

0,99·40 = 39,6 g/dag

Tekort

ΔP = 108 − 39,6 = 68,4 g/dag

Antwoord

ΔP = 68,4 g/dag

2.Berekeningen bij enterale en parenterale voeding

Antwoord: E = 1312 kcal/dag

Ideaal lichaamsgewicht (Devine): IBW = 50 kg + 2,3 kg voor elke inch boven 5 voet (60 in) bij mannen en 45,5 kg + 2,3 kg per inch boven 60 in bij vrouwen; 1 in = 2,54 cm. De formule is bedoeld voor volwassenen van minstens 152,4 cm (5 ft) lang. Obesitas bij kritieke ziekte (ASPEN/SCCM 2016): BMI = gewicht/lengte² (kg/m²). Bij BMI 30–50 is het energiedoel 11–14 kcal/kg werkelijk lichaamsgewicht per dag; boven 50 is het 22–25 kcal/kg ideaal lichaamsgewicht per dag. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Body mass index

BMI = 162/1,68² = 57,4 kg/m²

Ideaal lichaamsgewicht (Devine)

168 cm/2,54 = 66,14 in

IBW = 45,5 + 2,3·(66,14 − 60) = 59,63 kg

Energiedoel

BMI boven 50: kcal per kg ideaal lichaamsgewicht.

E = 22·59,63 = 1312 kcal/dag

Antwoord

E = 1312 kcal/dag

3.Infuusvloeistoffen en vochtbalans

Antwoord: U = 2,36 mL/kg/h

Intake en output: intake telt alles wat erin gaat (orale vloeistoffen, infusen, intraveneuze medicatie en spoelingen, sondevoeding); ijsschilfers tellen voor de helft van hun volume. Output telt urine, drains, braaksel en andere verliezen. Balans = totale intake − totale output; een negatieve balans is een netto verlies. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Totale urine

400 + 450 + 150 = 1000 mL

Per kilogram per uur

U = 1000/(53·8) = 2,358 ≈ 2,36 mL/kg/h

Antwoord

U = 2,36 mL/kg/h

4.Infuusvloeistoffen en vochtbalans

Antwoord: V = 800 mL

Inlooptijd: tijd (h) = in te lopen volume (mL)/snelheid (mL/h); gebruik het volume dat nog in de zak zit, niet de grootte van de zak. Ingelopen volume = snelheid × tijd. Reken decimale uren om naar uren en minuten met de fractie × 60 (0,5 h = 30 min, niet 50 min). De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Verstreken tijd

09:45 → 12:15 = 2,5 h

Toegediend volume

80·2,5 = 200 mL

Resterend volume

V = 1000 − 200 = 800 mL

Antwoord

V = 800 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-nutrition