Klinische voeding: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 4 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgaven Terug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Berekeningen bij enterale en parenterale voeding

Dagvolume: mL = kcal / (kcal/mL)
Continue voeding: mL/h = dagvolume / uren voeding
Bolusvoeding: mL per voeding = dagvolume / aantal voedingen
Geleverde energie en eiwit: kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Vrij water: mL = voedingsvolume × waterfractie
Ideaal lichaamsgewicht (Devine): mannen 50 + 2,3 × (in − 60); vrouwen 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Body mass index: BMI = kg/m²
Parenterale voeding: dextrose 3,4 kcal/g, aminozuren 4 kcal/g, lipiden 20% 2,0 kcal/mL, 10% 1,1 kcal/mL
Stikstof: g N = g eiwit / 6,25
Glucose-infusiesnelheid: GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Methode

Schrijf op wat gevraagd wordt: een pompsnelheid, een volume, kilocalorieën, gram eiwit of water.
Zet energie om in volume met mL = kcal/(kcal/mL) en volume in eiwit met liters × g/L.
Deel voor een snelheid door de uren dat de voeding echt loopt, of voor een bolus door het aantal voedingen.
Vermenigvuldig voor de behoeften kcal/kg of g/kg met het gewicht dat de regel noemt; bepaal het ideale lichaamsgewicht met Devine: 50 of 45,5 + 2,3 × (inches − 60).
Bepaal bij parenterale voeding de gram als % × mL/100 en gebruik dan 3,4 kcal/g voor dextrose, 4 kcal/g voor aminozuren en de vermelde kcal/mL voor lipiden.

Infuusvloeistoffen en vochtbalans

Holliday–Segar per uur: 4 mL/kg (eerste 10 kg) + 2 mL/kg (volgende 10 kg) + 1 mL/kg (elke kg boven 20)
Holliday–Segar per dag: 100 / 50 / 20 mL/kg voor dezelfde gewichtsklassen
Vochtbalans: intake − output
IJsschilfers: tellen voor de helft van hun volume
Urineproductie: mL/kg/h = mL / (kg × h)
Inlooptijd: tijd (h) = resterend volume (mL) / snelheid (mL/h)
Toegediend volume: mL = snelheid × tijd

2Oefenopgaven

1.Berekeningen bij enterale en parenterale voedingGemiddeld

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een patiënt van 54 kg heeft een vochtdoel van 30 mL/kg/dag en krijgt alle vocht via een voedingssonde. De voeding bestaat voor 84% uit vrij water en loopt met 80 mL/h gedurende 20 uur per dag. De rest van het vocht wordt gegeven als waterspoelingen elke 6 uur. Welk volume V heeft elke spoeling? Rond af op het dichtstbijzijnde gehele getal.

54 kg30 mL/kg/dag84%80 mL/h · 20 helke 6 h

V = mL

2.Berekeningen bij enterale en parenterale voedingMoeilijk

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een patiënt krijgt gedurende 24 uur 1500 mL parenterale voeding met eindconcentraties van 20% dextrose en 3,5% aminozuren, plus 250 mL 20% lipide-emulsie (2 kcal/mL). Bepaal de verhouding niet-eiwitkilocalorieën tot stikstof NPC : N (het getal x in x : 1). Rond af op het dichtstbijzijnde gehele getal.

1500 mLdextrose 20%aminozuren 3,5%lipiden 250 mL · 2 kcal/mL

NPC : N =

3.Infuusvloeistoffen en vochtbalansGemiddeld

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). De lijst toont de intake en output van een patiënt tijdens één dienst van 12 uur. Het infuus liep de hele dienst met de aangegeven snelheid. Bereken de vochtbalans B = intake − output in mL (een negatief antwoord betekent een netto verlies). Tel ijsschilfers voor de helft van hun volume.

soep: 250 mLgelatinepudding: 100 mLijsschilfers: 100 mLInfuus: 80 mL/h × 12 hintraveneus antibioticum: 1 × 100 mLurine: 175 mLurine: 300 mLurine: 200 mLurine: 375 mLwonddrain: 60 mL

B = mL

4.Infuusvloeistoffen en vochtbalansMoeilijk

Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een zak van 500 mL is om 10:00 gestart en loopt via een pomp met 50 mL/h. Hoeveel mL V zit er om 16:00 nog in de zak?

500 mL50 mL/h10:00 → 16:00

V = mL

3Oplossingen

1.Berekeningen bij enterale en parenterale voeding

Antwoord: V = 69 mL

Behoeften en vrij water: de energiebehoefte wordt vaak geschat als kcal/kg/dag × gewicht en de eiwitbehoefte als g/kg/dag × gewicht. Een voeding is maar gedeeltelijk water, dus het vrije water = volume × waterfractie; waterspoelingen vormen de rest van het dagelijkse vochtdoel. Ideaal lichaamsgewicht (Devine): IBW = 50 kg + 2,3 kg voor elke inch boven 5 voet (60 in) bij mannen en 45,5 kg + 2,3 kg per inch boven 60 in bij vrouwen; 1 in = 2,54 cm. De formule is bedoeld voor volwassenen van minstens 152,4 cm (5 ft) lang. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Vochtdoel

30·54 = 1620 mL/dag

Vrij water uit de voeding

80·20 = 1600 mL

1600·0,84 = 1344 mL

Nog benodigd water

1620 − 1344 = 276 mL/dag

Volume per spoeling

24/6 = 4 spoelingen

V = 276/4 = 69 mL

Antwoord

V = 69 mL

2.Berekeningen bij enterale en parenterale voeding

Antwoord: NPC : N = 181

Parenterale voeding: glucose levert 3,4 kcal/g, aminozuren 4 kcal/g en vetemulsie de opgegeven kcal/mL (2 kcal/mL voor 20%, 1,1 kcal/mL voor 10%). Gram = % × mL/100. Niet-eiwitkcal (NPC) = kcal uit glucose + vet; stikstof = eiwit/6,25. De glucose-infusiesnelheid (GIR) in mg/kg/min = mg glucose/(kg × minuten). De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Gram dextrose en aminozuren

dextrose: 20·1500/100 = 300 g

aminozuren: 3,5·1500/100 = 52,5 g

Kilocalorieën per component

dextrose: 300·3,4 = 1020 kcal

aminozuren: 52,5·4 = 210 kcal

lipiden: 250·2 = 500 kcal

Niet-eiwitkcal en stikstof

NPC = 1020 + 500 = 1520 kcal

N = 52,5/6,25 = 8,4 g

Verhouding

NPC : N = 1520/8,4 = 181 : 1

Antwoord

NPC : N = 181

Verhoudingen van ongeveer 150 : 1 zijn gebruikelijk bij stabiele patiënten; lagere verhoudingen geven relatief meer eiwit.

3.Infuusvloeistoffen en vochtbalans

Antwoord: B = 350 mL

Intake en output: intake telt alles wat erin gaat (orale vloeistoffen, infusen, intraveneuze medicatie en spoelingen, sondevoeding); ijsschilfers tellen voor de helft van hun volume. Output telt urine, drains, braaksel en andere verliezen. Balans = totale intake − totale output; een negatieve balans is een netto verlies. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Totale intake

oraal: 250 + 100 = 350 mL

ijsschilfers: 100/2 = 50 mL

Infuus: 80·12 = 960 mL

intraveneus antibioticum: 1·100 = 100 mL

totale intake = 1460 mL

Totale output

175 + 300 + 200 + 375 + 60 = 1110 mL

Balans

B = 1460 − 1110 = 350 mL

Antwoord

B = 350 mL

Positief: er ging meer vocht in dan eruit.

4.Infuusvloeistoffen en vochtbalans

Antwoord: V = 200 mL

Inlooptijd: tijd (h) = in te lopen volume (mL)/snelheid (mL/h); gebruik het volume dat nog in de zak zit, niet de grootte van de zak. Ingelopen volume = snelheid × tijd. Reken decimale uren om naar uren en minuten met de fractie × 60 (0,5 h = 30 min, niet 50 min). De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.

Verstreken tijd

10:00 → 16:00 = 6 h

Toegediend volume

50·6 = 300 mL

Resterend volume

V = 500 − 300 = 200 mL

Antwoord

V = 200 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-nutrition