Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,125 s25

Een auto die met 90 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 8 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 90 km/ha = −8 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
d = ?

Een steen wordt vanuit rust in een put losgelaten. De plons is 1,9 s na het loslaten te horen. De geluidssnelheid is 343 m/s; verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de diepte d van de put.

ttotal = 1,9 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
doosv₀ = 5,5 m/sμ = ?

Een doos glijdt met een beginsnelheid van 5,5 m/s over een horizontale vloer en komt na 15 m tot stilstand. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kinetische wrijvingscoëfficiënt μ.

v₀ = 5,5 m/sd = 15 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 20°blokv₀ = 4 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 4 m/s een helling onder 20° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 4 m/sθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 16 m/s20°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 20° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 16 m/sθ = 20°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 60 mv0​ = 19 m/s25°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 19 m/s onder 25° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 60 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 19 m/sθ = 25°h = 60 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 2,7 mn = ?

In een rotor op de kermis staan de deelnemers tegen de wand van een verticale cilinder met straal 2,7 m. Als die snel genoeg draait, zakt de vloer weg en houdt de wrijving hen omhoog. De statische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind het kleinste toerental n in omwentelingen per minuut.

r = 2,7 mμs = 0,3g = 9,81 m/s²
n = rpm
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1,5 mv = 9 m/s

Een bal van 1,9 kg aan een touw van 1,5 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 9 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 1,9 kgr = 1,5 mv = 9 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
0,25 kgk = 500 N/mh = ?

Een speelgoedlanceerder heeft een verticale veer met veerconstante 500 N/m. Er wordt een bal van 0,25 kg op gelegd, de veer wordt 5 cm ingedrukt en dan losgelaten. Vind, zonder luchtweerstand en zonder de massa van de veer, de hoogte h die de bal stijgt, gemeten vanaf zijn positie bij de ingedrukte veer.

m = 0,25 kgk = 500 N/mx = 5 cmg = 9,81 m/s²
h = m
10.Arbeid en energieMoeilijk
F = 155 N35°μ = 0,120 kg

Een blok van 20 kg begint in rust onderaan een helling van 35° en wordt de helling op getrokken door een constante kracht van 155 N evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Vind de snelheid v van het blok nadat het 5 m de helling op is gegaan.

m = 20 kgF = 155 Nθ = 35°μ = 0,1d = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
3 kgv = ?8 gh = 5 cm

Een kogel van 8 g wordt horizontaal afgevuurd in een houten blok van 3 kg dat aan lichte touwtjes hangt, en blijft erin steken. Het blok zwaait omhoog tot het 5 cm hoger is dan aan het begin. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 8 gM = 3 kgh = 5 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
900 kg21 m/s2000 kg21 m/sθ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 900 kg die met 21 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 2000 kg die met 21 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de richting θ van het wrak direct na de botsing, gemeten vanaf het oosten richting het noorden.

m1 = 900 kgv1 = 21 m/s (E)m2 = 2000 kgv2 = 21 m/s (N)
θ = °
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
n = 2500 rpmTb​ = 195 N·mI = 25 kg·m²

Een vliegwiel met een traagheidsmoment van 25 kg·m² draait met 2500 rpm. Een rem oefent een constant wrijvingskoppel van 195 N·m uit. Hoe lang t duurt het voordat het stilstaat?

I = 25 kg·m²n = 2500 rpmTb = 195 N·m
t = s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
0,65 m0,2 mn1​ = 30 rpm

Een persoon staat op een wrijvingsloze draaitafel en houdt in elke hand een halter van 5,5 kg, 0,65 m van de as. De persoon en de draaitafel hebben samen een traagheidsmoment van 1,5 kg·m² om de as. Ze draaien met 30 rpm en trekken dan de halters in tot 0,2 m van de as. Beschouw de halters als puntmassa’s. Bepaal het nieuwe toerental n2 in rpm.

I0 = 1,5 kg·m²m = 2 × 5,5 kgr1 = 0,65 mr2 = 0,2 mn1 = 30 rpm
n2 = rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 24, m = 2 mm

Een motor van 15 kW die met 1440 rpm draait, drijft een rondsel aan met 24 tanden en een module van 2 mm. Vind de tangentiële kracht Ft op de tanden van het rondsel.

P = 15 kWn = 1440 rpmN1 = 24m = 2 mm
Ft = N
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 45B = 72C = 18D = 50

In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (45 tanden) op de ingaande as, die met 960 rpm draait, tandwiel B (72 tanden) aan. Tandwiel C (18 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (50 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.

nin = 960 rpmA = 45B = 72C = 18D = 50
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
4 kgk = 190 N/mA = 15 cmx = 4 cm

Een massa van 4 kg aan een veer met k = 190 N/m trilt op een wrijvingsloos oppervlak met een amplitude van 15 cm. Vind de snelheid v als de massa 4 cm van de evenwichtsstand is.

m = 4 kgk = 190 N/mA = 15 cmx = 4 cm
v = m/s
18.Veren en slingersMoeilijk
t (s)x (cm)t = ?2

Een voorwerp voert een harmonische trilling uit met trillingstijd 3,4 s en amplitude 4 cm. Wat is de kortste tijd t die het nodig heeft om van de evenwichtsstand naar een uitwijking van 2 cm te gaan?

T = 3,4 sA = 4 cmx = 2 cm
t = s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx40 mm1 periode33,1 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 40 mm één periode later een piek van 33,1 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 40 mmx1 = 33,1 mmn = 1
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 100k2​ = 60m = 20 kg

Een massa van 20 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 100 kN/m en k₂ = 60 kN/m. De massa blijft horizontaal. Vind de vervangende stijfheid keq van het verensysteem in kN/m.

m = 20 kgk1 = 100 kN/mk2 = 60 kN/m
keq = kN/m

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 39,06 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 25²/(2·8) = 39,06 m

Antwoord

s = 39,06 m
2.Kinematica

Antwoord: d = 16,81 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Twee delen van de tijd

½·9,81·t₁² = 343·(1,9 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 651,7 = 0

Valtijd

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·651,7))/(2·4,905) = 1,851 s

Diepte

d = ½·9,81·1,851² = 16,81 m

Antwoord

d = 16,81 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: μ = 0,1028

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

a = v₀²/(2d) = 5,5²/(2·15) = 1,008 m/s²

Wrijvingscoëfficiënt

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,008/9,81 = 0,1028

Antwoord

μ = 0,1028
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 1,307 m

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 20° + 0,3·cos 20°) = 6,121 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 4²/(2·6,121) = 1,307 m

Antwoord

d = 1,307 m
5.Kogelbaan

Antwoord: H = 1,526 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 16·cos 20° = 15,04 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 20° = 5,472 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 5,472²/(2·9,81) = 1,526 m

Antwoord

H = 1,526 m
6.Kogelbaan

Antwoord: H = 63,29 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Verticale beginsnelheid

vy = 19·sin 25° = 8,03 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 8,03²/(2·9,81) = 3,286 m

Hoogte boven de grond

H = 60 + 3,286 = 63,29 m

Antwoord

H = 63,29 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: n = 33,23 rpm

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten op een deelnemer

N = m·ω²·r
μ·N = m·g → μ·ω²·r = g

Hoeksnelheid

ω = √(g/(μ·r)) = √(9,81/(0,3·2,7)) = 3,48 rad/s

Toerental

n = ω·60/(2π) = 33,23 rpm

Antwoord

n = 33,23 rpm
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 121,2 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,9·9,81 + 1,9·9²/1,5 = 18,64 + 102,6 = 121,2 N

Antwoord

T = 121,2 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: h = 0,2548 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 5 cm = 0,05 m
½kx² = ½·500·0,05² = 0,625 J

Hoogte

m·g = 0,25·9,81 = 2,453 N
h = ½kx²/(mg) = 0,625/2,453 = 0,2548 m

Antwoord

h = 0,2548 m
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 3,633 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Krachten langs de helling

m·g = 20·9,81 = 196,2 N
mg·sin θ = 112,5 N
μ·mg·cos θ = 16,07 N

Arbeid en energie

½mv² = (155 − 128,6)·5 = 132 J
v = √(2·132/20) = 3,633 m/s

Antwoord

v = 3,633 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 372,4 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Zwaai na de inslag

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,05) = 0,9905 m/s

Botsing

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 3)·0,9905/0,008 = 372,4 m/s

Antwoord

v = 372,4 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: θ = 65,77 °

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impulscomponenten

px = 900·21 = 18900 kg·m/s
py = 2000·21 = 42000 kg·m/s

Richting

tan θ = py/px = 2,222 → θ = 65,77°

Antwoord

θ = 65,77°
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: t = 33,56 s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Hoeksnelheid

ω = 2π·2500/60 = 261,8 rad/s

Vertraging en tijd

α = Tb/I = 195/25 = 7,8 rad/s²
t = ω/α = 261,8/7,8 = 33,56 s

Antwoord

t = 33,56 s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: n2 = 95,06 rpm

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmomenten

I1 = 1,5 + 2·5,5·0,65² = 6,147 kg·m²
I2 = 1,5 + 2·5,5·0,2² = 1,94 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/I2 = 30·6,147/1,94 = 95,06 rpm

Antwoord

n2 = 95,06 rpm

De kinetische energie neemt toe: de extra energie komt van de arbeid die de persoon verricht bij het intrekken van de halters.

15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Ft = 4145 N

Tandwielgeometrie: de module m bepaalt de tandgrootte. Een tandwiel met N tanden heeft een steekcirkeldiameter d = m·N, twee ingrijpende tandwielen hebben dezelfde module, en hun hartafstand is a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2. De omtreksnelheid op de steekcirkel is v = π·d·n/60, en de tangentiële tandkracht volgt uit het koppel: Ft = 2T/d.

Koppel op het rondsel

ω = 2π·1440/60 = 150,8 rad/s
T = P/ω = 15000/150,8 = 99,47 N·m

Steekcirkeldiameter

d = m·N = 2·24 = 48 mm

Tangentiële kracht

Ft = 2T/d = 2·99,47/0,048 = 4145 N

Antwoord

Ft = 4145 N
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nout = 216 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Eerste trap

nB = 960·45/72 = 600 rpm = nC

Tweede trap

nout = 600·18/50 = 216 rpm

Antwoord

nout = 216 rpm

totale overbrengingsverhouding = 4,444 : 1

17.Veren en slingers

Antwoord: v = 0,9964 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(190/4) = 6,892 rad/s

Snelheid bij x

v = ω·√(A² − x²) = 6,892·√(0,15² − 0,04²) = 0,9964 m/s

Antwoord

v = 0,9964 m/s
18.Veren en slingers

Antwoord: t = 0,2833 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = 2π/T = 2π/3,4 = 1,848 rad/s

Los op naar de tijd

0,5 = sin(ω·t) → ω·t = arcsin(0,5) = 0,5236 rad
t = 0,5236/1,848 = 0,2833 s

Antwoord

t = 0,2833 s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,03012

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/1)·ln(40/33,1) = 0,1893

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1893/√(39,48 + 0,03585) = 0,03012

Antwoord

ζ = 0,03012
20.Mechanische trillingen

Antwoord: keq = 160 kN/m

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 100 + 60 = 160 kN/m

Antwoord

keq = 160 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics