Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)2,222 s10

Een auto die met 36 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 4,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 36 km/ha = −4,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 5 m/s35 m

Een bal wordt met 5 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 35 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 5 m/sh₀ = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 40°a = ?m = 9 kg

Een blok van 9 kg glijdt een wrijvingsloze helling af die 40° met de horizontaal maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 9 kgθ = 40°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 4,5 kg5,5 kgμ = 0,2

Een blok van 4,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 5,5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 4,5 kgm2 = 5,5 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 18 m/s55°x = ?

Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 18 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
x = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 15 mv0​ = 15 m/s25°worpafstand

Een bal wordt onder 25° boven de horizontaal vanaf de top van een 15 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 15 m/sθ = 25°h = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 85 m14 m/s

Een auto van 1100 kg rijdt met 14 m/s over de top van een bult in de weg. De top van de bult is een cirkelboog met straal 85 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de normaalkracht N van de weg op de auto bovenaan.

m = 1100 kgv = 14 m/sr = 85 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1 mv = 8,5 m/s

Een bal van 0,5 kg aan een touw van 1 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 8,5 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 0,5 kgr = 1 mv = 8,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
20°L = 2 m0,2 kg

Een bal van 0,2 kg hangt aan een licht touwtje met lengte 2 m. Hij wordt opzij getrokken tot het touwtje 20° maakt met de verticaal en vanuit rust losgelaten. Vind de spankracht T in het touwtje als de bal het laagste punt passeert.

m = 0,2 kgL = 2 mθ = 20°g = 9,81 m/s²
T = N
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,25k = 1000 N/m

Een blok van 10 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 3,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 2,5 m over (μ = 0,25) en loopt daarna tegen een veer (k = 1000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de snelheid v van het blok als het de veer bereikt.

m = 10 kgh = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,25k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
600 kg6 m/s800 kg

Een auto van 600 kg die met 6 m/s rijdt, botst op een stilstaande auto van 800 kg en de twee haken in elkaar. Hoeveel kinetische energie ΔK gaat er bij de botsing verloren?

m1 = 600 kgv1 = 6 m/sm2 = 800 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Impuls en botsingenMoeilijk
28 m/s15 m/s

Een bal van 0,3 kg raakt een muur met 28 m/s en kaatst recht terug met 15 m/s. Het contact duurt 5 ms. Bereken de gemiddelde kracht Favg van de muur op de bal.

m = 0,3 kgvin = 28 m/svout = 15 m/sΔt = 5 ms
Favg = N
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
L = 0,5 mm = 1 kgα

Een homogene slanke staaf met massa 1 kg en lengte 0,5 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt horizontaal vastgehouden. Hij wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de versnelling atip van het vrije uiteinde vlak na het loslaten.

m = 1 kgL = 0,5 mg = 9,81 m/s²
atip = m/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
θ = 35°vs = 3 m

Een dunne ring begint vanuit rust en rolt zonder slip van een helling die 35° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal zijn snelheid v nadat hij 3 m langs de helling is gerold.

θ = 35°s = 3 mI = m·r²g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
d1​ = 100 mmd2​ = 400 mm1440 rpmn2​ = ?

Een schijf van 100 mm met 1440 rpm drijft via een riem met 2,5 % slip een schijf van 400 mm aan. Bepaal het toerental n2 van de aangedreven schijf.

n1 = 1440 rpmd1 = 100 mmd2 = 400 mms = 2,5 %
n2 = rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 18B = 25C = 60D = ?

In een samengestelde tandwieloverbrenging draait tandwiel A (18 tanden) op de ingaande as met 3000 rpm en drijft tandwiel B (25 tanden) aan. Tandwiel C (60 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D op de uitgaande as aan. De uitgaande as moet met 1800 rpm draaien. Hoeveel tanden ND moet tandwiel D hebben?

nin = 3000 rpmA = 18B = 25C = 60nout = 1800 rpm
ND =
17.Veren en slingersGemiddeld
t (s)x (cm)0,85 s

Een massa van 3,6 kg aan een veer met k = 370 N/m wordt 3 cm in de positieve richting uitgetrokken en op t = 0 vanuit rust losgelaten. Vind de snelheid v op t = 0,85 s (met teken).

m = 3,6 kgk = 370 N/mA = 3 cmt = 0,85 s
v = m/s
18.Veren en slingersMoeilijk
3,9 kgk = 390 N/mA = 11 cm

Een massa van 3,9 kg aan een veer met k = 390 N/m wordt 11 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale versnelling amax.

m = 3,9 kgk = 390 N/mA = 11 cm
amax = m/s²
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx12 mm1 periode8,8 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 12 mm één periode later een piek van 8,8 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 12 mmx1 = 8,8 mmn = 1
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 50k2​ = 20k3​ = 20m = 20 kg

Een massa van 20 kg hangt aan veer k₃ = 20 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 50 kN/m en k₂ = 20 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 20 kgk1 = 50 kN/mk2 = 20 kN/mk3 = 20 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 11,11 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 10²/(2·4,5) = 11,11 m

Antwoord

s = 11,11 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 3,229 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−35 = 5·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 5·t − 35 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (5 + √(5² + 2·9,81·35))/9,81 = 3,229 s

Antwoord

t = 3,229 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 6,306 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 40° − 0·cos 40°) = 9,81·(0,6428 − 0) = 6,306 m/s²

Antwoord

a = 6,306 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 4,513 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (53,96 − 8,829)/10 = 4,513 m/s²

Antwoord

a = 4,513 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: x = 31,04 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 18·cos 55° = 10,32 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 55° = 14,74 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·14,74/9,81 = 3,006 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 10,32·3,006 = 31,04 m

Antwoord

x = 31,04 m
6.Kogelbaan

Antwoord: t = 2,511 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 15·cos 25° = 13,59 m/s
vy = v0·sin θ = 15·sin 25° = 6,339 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 15 + 6,339·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,339 + √(40,19 + 294,3))/9,81 = 2,511 s

Antwoord

t = 2,511 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: N = 8255 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten bovenaan

Naar het middelpunt (omlaag) is positief.

m·g − N = m·v²/r
N = 1100·9,81 − 1100·14²/85 = 10791 − 2536 = 8255 N

Antwoord

N = 8255 N

De auto voelt lichter: de weg duwt minder hard omhoog dan zijn gewicht.

8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 41,03 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 0,5·9,81 + 0,5·8,5²/1 = 4,905 + 36,13 = 41,03 N

Antwoord

T = 41,03 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: T = 2,199 N

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Op een cirkelbaan moet de nettokracht naar het middelpunt gelijk zijn aan mv²/r.

Snelheid onderaan

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·2·(1 − cos 20°) = 2,366 m²/s²

Krachten onderaan

m·g = 0,2·9,81 = 1,962 N
T = mg + mv²/L = 1,962 + 0,2·2,366/2 = 2,199 N

Antwoord

T = 2,199 N

Controle: T = mg(3 − 2cos θ) = 2,199 N.

10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 7,51 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 98,1·(3,5 − 0,25·2,5) = 282 J

Snelheid bij de veer

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·2,875) = 7,51 m/s

Antwoord

v = 7,51 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: ΔK = 6171 J

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Gemeenschappelijke snelheid

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 600·6/1400 = 2,571 m/s

Kinetische energie vóór en na

Kbefore = ½·600·6² = 10800 J
Kafter = ½·1400·2,571² = 4629 J

Verloren energie

ΔK = 10800 − 4629 = 6171 J

Antwoord

ΔK = 6171 J

De verloren energie gaat naar vervorming, warmte en geluid.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: Favg = 2580 N

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,3·(15 + 28) = 12,9 N·s

Gemiddelde kracht

Favg = J/Δt = 12,9/0,005 = 2580 N

Antwoord

Favg = 2580 N
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: atip = 14,71 m/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Momenten om het scharnier

Op het moment van loslaten is ω = 0, dus er is geen middelpuntzoekende versnelling en het midden versnelt recht naar beneden.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·0,5) = 29,43 rad/s²

Versnelling van het vrije uiteinde

atip = α·L = 29,43·0,5 = 14,71 m/s²

Antwoord

atip = 14,71 m/s²

atip = 1,5·g voor elke lengte: het vrije uiteinde valt sneller dan een losgelaten steen.

14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: v = 4,109 m/s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Gezakte hoogte

h = s·sin θ = 3·sin 35° = 1,721 m

Energiebalans bij rollen

Rollen zonder slip: ω = v/r, en wrijving verricht geen arbeid in het contactpunt.

m·g·h = ½·m·v²·(1 + 1)
v = √(2·9,81·1,721/2) = 4,109 m/s

Antwoord

v = 4,109 m/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: n2 = 351 rpm

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Toerental zonder slip

1440·100/400 = 360 rpm

Met slip

n2 = 360·0,975 = 351 rpm

Antwoord

n2 = 351 rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: ND = 72

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van de tussenas

nB = nC = 3000·18/25 = 2160 rpm

Tanden op tandwiel D

ND = C·nC/nout = 60·2160/1800 = 72

Antwoord

ND = 72
17.Veren en slingers

Antwoord: v = −0,2198 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(370/3,6) = 10,14 rad/s
ω·t = 10,14·0,85 = 8,617 rad

Snelheid

v = −A·ω·sin(ω·t) = −0,03·10,14·sin(8,617) = −0,2198 m/s

Antwoord

v = −0,2198 m/s
18.Veren en slingers

Antwoord: amax = 11 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(390/3,9) = 10 rad/s

Maximale versnelling

amax = A·ω² = 0,11·10² = 11 m/s²

Antwoord

amax = 11 m/s²
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,0493

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/1)·ln(12/8,8) = 0,3102

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,3102/√(39,48 + 0,0962) = 0,0493

Antwoord

ζ = 0,0493
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 4,439 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 50 + 20 = 70 kN/m
keq = 70·20/(70 + 20) = 15,56 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(15556/20) = 27,89 rad/s
fn = 27,89/(2π) = 4,439 Hz

Antwoord

fn = 4,439 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics